Prawo podatkowe

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacji, wyszukiwania

Prawo podatkowe – ogół przepisów regulujących zasady powstawania, ustalania oraz wygasania zobowiązań podatkowych oraz obowiązki podatników, płatników i inkasentów poszczególnych podatków. Prawo podatkowe stanowi także o obowiązujących procedurach, które winny być przestrzegane przez organy podatkowe oraz strony w trakcie postępowania podatkowego i wykonywania innych czynności zmierzających do ustalenia prawidłowej wysokości zobowiązania podatkowego i skutecznego poboru podatku.

Prawo podatkowe jest jedną z podgałęzi prawa finansowego, przez część przedstawicieli doktryny prawa uważana za odrębny dział.

Pojęcie prawa podatkowego w Polsce[edytuj | edytuj kod]

W Polsce prawo podatkowe tworzą:

  • Konstytucja RP z 2 kwietnia 1997 r. stanowiąca w art. 84, iż: "Każdy jest obowiązany do ponoszenia ciężarów i świadczeń publicznych, w tym podatków, określonych w ustawie", ustawy podatkowe i przepisy wykonawcze wydane na ich podstawie. Ustawami podatkowymi są:
  • Ordynacja podatkowa (t.j. Dz.U. Nr 8, poz. 60 z dn. 15.01.2005) normująca zagadnienia zobowiązań podatkowych, informacji podatkowych, postępowania podatkowego, kontroli podatkowej i czynności sprawdzających oraz tajemnicy skarbowej. Ordynacja jest ustawą z zakresu prawa postępowania.
  • Ustawy materialnego prawa podatkowego bezpośrednio regulujące prawa i obowiązki podmiotów prawa w zakresie każdego z podatków, m.in.:

Klasyfikacja podatków[edytuj | edytuj kod]

  • przychodowe – od całości wpływów z prowadzonej działalności,
  • dochodowe – od nadwyżki przychodów nad kosztami ich uzyskania (PIT, CIT),
  • majątkowe – od posiadania majątku w całości lub jego składników (podatek od nieruchomości, podatek od spadków i darownizn),
  • konsumpcyjne – od wydatków w formie "podatkowej" części ceny (VAT, akcyza).
  • Kryterium: wymiar i pobór podatków, przerzucalność świadczenia podatkowego, zdolność świadczenia:
  • pośrednie – podatek wymierzany jest podmiotowi, który w rzeczywistości go "nie uiszcza" (podatek od towarów i usług, akcyza)
  • bezpośrednie – podatek jest wymierzany podmiotowi i on ponosi zarazem jego ciężar (PIT, CIT)
  • Kryterium: podział wpływów z podatków między poszczególne budżety
  • Kryterium: rodzaj obciążonego elementu konstrukcyjnego podatku
  • osobowe
  • rzeczowe
  • Kryterium: rodzaj stawki podatkowej

Przerzucalność podatkowa[edytuj | edytuj kod]

To przesuwanie ciężaru podatku przez podatnika na inne podmioty. Może być różna w zależności od wielkości przerzuconego ciężaru:

  • częściowa
  • całkowita
  • nadmierna

Przerzucalność występuje, gdy ustawa podnosi stawki podatkowe lub ustala nowy podatek. procedury przerzucania nie są korzystne m.in. z punktu zasady sprawiedliwości podatkowej.

Przerzucalność można podzielić ze względu na kogo zostaną przerzucone podatki:

  • w przód – wzrost cen sprzedawanych wyrobów, wzrost podatków, wzrost cen, przerzucenie na nabywców
  • wstecz – na dostawców, względnie na pracowników danej firmy
  • właściwą – nie założona z góry przez ustawodawcę
  • niewłaściwą – założona z góry przez ustawodawcę

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]

Scale of justice gold.png Zapoznaj się z zastrzeżeniami dotyczącymi pojęć prawnych w Wikipedii.