Prawo talionu

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacji, wyszukiwania

Prawo talionu, kara talionu, talion, lex talionis (łac. talio "odwet", od talis "taki sam") – historyczna zasada prawa, wyrażająca jego sprawiedliwość, według której sankcja była identyczna ze skutkiem przestępstwa. Znana z obrazowej, starotestamentowej sentencji oko za oko, ząb za ząb[1].

Jej stosowanie jest charakterystyczne dla społeczeństw pierwotnych. Uwzględniał ją m.in. kodeks Hammurabiego, ale wyłącznie w przypadkach, kiedy sprawca miał ten sam status społeczny, co ofiara:

Jeśli pełnoprawny obywatel wybił oko członkowi klasy pełnoprawnych obywateli, wyrwą mu oko.
Jeśli złamał kość pełnoprawnego obywatela, złamią mu kość[1].

— §§196, 197 kodeksu Hammurabiego

Ustawa Dwunastu Tablic groziła takim odwetem warunkowo, w razie trwałego okaleczenia. Tablica 8,2 si membrum rup(s)it, ni cum eo pacit, talio esto (jeśli ktoś pozbawił drugiego części ciała i nie zawarł z nim ugody, niech zostanie wykonane na nim prawo talionu). Ugoda (pactum) zobowiązywała sprawcę do zapłaty odszkodowania w uzgodnionej wysokości. Kara za złamanie kości była ustalona ustawowo, wedle Tablicy 8,3 wynosiła 300 asów za wolnego i 150 za niewolnika (płatnych do rąk właściciela).[2]

Obecnie zachowania zgodne z dawną zasadą talionu stoją u podstaw wendety oraz linczu.[potrzebne źródło]

Zobacz też[edytuj | edytuj kod]

Przypisy

  1. 1,0 1,1 Katarzyna Sójka-Zielińska: Historia prawa. Warszawa: LexisNexis, 2001, s. 21. ISBN 83-7334-393-8.
  2. Władysław Rozwadowski Prawo rzymskie zarys wykładu wraz z wyborem źródeł Poznań 1992 ISBN 83-900964-5-5 s.145, 187, 198 i 278