Preegzystencja Chrystusa

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj

Preegzystencja Chrystusa (gr. προϋπαρξη) – w teologii chrześcijańskiej pogląd, że Jezus istniał przed poczęciem w łonie Maryi.

W trynitarnej wierze koncepcja osobowego istnienia Jezusa przed jego poczęciem jest podstawowym pojęciem doktryny o Trójcy[1]. Chrystologia bada naturę tej preegzystencji w tematach, które obejmują wcielenie (łac. incarnatio) i kenozę (gr. κένωσις)[2][3].

Biblijne uzasadnienie wiary w preegzystencję Jezusa stanowi przede wszystkim prolog Ewangelii Jana, w którym filozoficzny archetyp logosu jest wykorzystany do przedstawienia teologii Syna Bożego, z pominięciem wypowiedzenia wprost jego imienia.

Quote-alpha.png
Na początku było Słowo, a Słowo było u Boga i Bogiem było Słowo. (...) A Słowo stało się ciałem i zamieszkało wśród nas[4].

Innym fragmentem biblijnym, który przedstawiany jest jako uzasadniający preegzystencję Jezusa, jest List do Filipian:

Quote-alpha.png
On, istniejąc w postaci Bożej, nie skorzystał ze sposobności, aby na równi być z Bogiem, lecz ogołocił samego siebie, przyjąwszy postać sługi, stawszy się podobnym do ludzi[5].

Definiowanie doktryny chrześcijańskiej w tej materii następowało w III-IV wieku i było reakcją na pojawiające się nauki uznane za herezje, zwłaszcza arianizmu, a także było równoległe do definiowania nauki o Trójcy Świętej. Podstawową wypowiedzią, która kodyfikowała naukę wspólną wszystkim chrześcijanom, jest wyznanie wiary ułożone na soborze nicejskim (325) jako tzw. Symbol nicejski[6]. Wcześniejsze, zachowane dokumenty, które potwierdzają wiarę chrześcijan w preegzystencję Jezusa, to wyznania wiary biskupów: Grzegorza Cudotwórcy i Euzebiusza z Cezarei[7]. Znany jest również fakt, że w 382 synod rzymski zwołany przez Damazego ekskomunikował Fotyna, biskupa Sirmium, za to, że ten twierdził i nauczał, iż Jezus Chrystus pochodzi tylko z Maryi[8].

Współcześnie większość Kościołów odrzucających doktrynę Trójcy (antytrynitaryzm) akceptuje doktrynę preegzystencji Jezusa[potrzebne źródło]. Świadkowie Jehowy nauczają, że Jezus występuje jako Słowo (gr. Lògos) w Starym Testamencie[9]. Unitarianizm odrzuca wszelkie osobowe istnienie Jezusa przed jego narodzinami. Jest to konieczne dla rozróżnienia dwóch poglądów:

  1. Grupy, które uczą o dziewiczych narodzinach, jak bracia polscy (arianie, socynianie) z XVII wieku, czy też pierwsi unitarianie w Holandii i Wielkiej Brytanii – jak John Biddle i Nathaniel Lardner[10], a od roku 1850 również chrystadelfianie[11].
  2. Grupy, które zaprzeczają cudownym narodzinom, uczą, że Jezus został przyjęty jako syn Boży, gdy stał się dorosłym mężczyzną. Obejmuje to nowoczesnych unitarian i unitarian uniwersalistów.

Zobacz też[edytuj | edytuj kod]

Przypisy

  1. Douglas McCready. He Came Down From Heaven: The Preexistence of Christ and the Christian Faith. Downers Grove: InterVarsity, 2005.
  2. Dunn J.D.G. Christology in the making
  3. Kuschel K-J, Born before All Time? The Dispute Over Christ's Origin New York: Crossroad, 1992
  4. J 1,1-14 w przekładach Biblii.
  5. Flp 2,6-7 w przekładach Biblii.
  6. Symbol nicejski (325). W: Breviarium fidei.... s. 610-612.
  7. Symbole wschodnie przednicejskie. W: Breviarium fidei.... s. 608-609.
  8. Synod rzymski (382). W: Breviarium fidei.... s. 212-213.
  9. Wnikliwe poznanie Pism t. 1, s. 973
  10. Lardner N. Letter on the Logos 1759
  11. Hayward A. Did Jesus Really Come Down from Heaven? CALS Birmingham 1979; Алан Хэйвард Cошел ли Иисус с небес? 2007

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

  • Breviarium fidei. Wybór doktrynalnych wypowiedzi Kościoła. Stanisław Głowa, Ignacy Bieda. Poznań: Księgarnia św. Wojciecha, 1998. ISBN 83-7015-360-7.