Premaoryskie osadnictwo w Nowej Zelandii

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacji, wyszukiwania
Migracje Polinezyjczyków

Premaoryskie osadnictwo w Nowej Zelandii − teoria próbująca dowieść, że wyspy nowozelandzkie zostały zasiedlone przez Celtów, Greków, a może nawet Egipcjan na długo przed pojawieniem się polinezyjskich przodków Maorysów.

Teorie[edytuj | edytuj kod]

Martin Doutré w książce wydanej w roku 1999 dowodził, że Nowa Zelandia została zasiedlona − przed przybyciem Polinezyjczyków − przez Celtów, o czym mają świadczyć petroglify odkryte na jednym ze wzgórz w Silverdale, dzielnicy Auckland[1][2]. Pierwszym, który wysnuł teorię o pre-polinezyjskim zasiedleniu Nowej Zelandii, był Kerry Bolton, który w roku 1987 opublikował pracę pt. Lords of the Soil[3], w której oznajmiał, że Polinezja była okupowana przez Europejczyków od najdawniejszych czasów[4].

Inne książki na ten sam temat to The Great Divide: The Story of New Zealand & its Treaty, (2012) autorstwa dziennikarza Iana Wisharta i To the Ends of the Earth Maxwella C. Hilla, Gary'ego Cooka i Noela Hilliama, którzy również byli zdania, że Nową Zelandię odkryto znacznie wcześniej[5][6].

David Rankin, starszy iwi Ngāpuhi, zwraca uwagę na legendy Maori sugerując, że ludzie o jaśniejszym zabarwieniu skóry byli obecni na wyspach w chwili przybycia Maori, i że naukowcy uknuli spisek, by nie dopuścić do badań[7][8].

Kerry Howe z Massey University napisał pracę o alternatywnych teoriach zasiedlania Nowej Zelandii[9].

Poglądy naukowców[edytuj | edytuj kod]

Historycy i archeolodzy odrzucają te teorie. Michael King napisał w swej Historii Nowej Zelandii: „Mimo mnóstwa amatorskich teorii o przybyszach z Melanezji, Ameryki Południowej, Egiptu, Fenicji, czy też o Celtach kolonizujących Nową Zelandię, nie ma nawet najmniejszych dowodów, że pierwszymi ludźmi był tutaj ktokolwiek inny niż Polinezyjczycy”[10], Richard Hill, profesor z Uniwersytetu Wiktorii w Wellington, powiedział w roku 2012: „Żadna (z tych teorii) nigdy nie została poddana jakimkolwiek badaniom naukowym”[7], zaś Hugh Laracy z Uniwersytetu w Auckland nazwał je „dzikimi spekulacjami”, które zostały „całkowicie odrzucone przez ludzi nauki”[8].

Inny historyk, Vincent O'Malley, a także Nowozelandzkie Stowarzyszenie Archeologiczne uważają, że teorie te mają rasistowski lub też polityczny wydźwięk[7][11]. Scott Hamilton w liście otwartym „No to Nazi Pseudo-history” wyjaśnia swoje obiekcje wobec teorii Boltona i Doutré[12].

Przypisy

  1. Martin Doutré: Ancient Celtic New Zealand. Auckland: Dé Danann Publishers, 1999. ISBN 978-0-4730-5367-3.
  2. Wayne Thompson. Call to save hilltop boulders. „The New Zealand Herald”, 6 maja 2009. 
  3. Kerry R. Bolton: Lords of the Soil. Petone: Realist Publications, 1987. OCLC 154233606.
  4. Barrie Sargeant: Kerry Bolton: a nut, or just a misunderstood Mormon/Satanist/Nazi?. Fightdemback, 2 grudnia 2004. [dostęp 2013-02-13].
  5. Ian Wishart: The Great Divide: The Story of New Zealand and its Treaty. Auckland: Howling at the Moon, 2012. ISBN 9780987657367.
  6. Maxwell C. Hill: To the Ends of the Earth. Taupiri: Ancient History Publications, 2012. ISBN 9780473206871.
  7. 7,0 7,1 7,2 Rebecca Quilliam. Historians rubbish claims of academic conspiracy. „The New Zealand Herald”, 27 grudnia 2012. 
  8. 8,0 8,1 Stoush over pre-Maori colonisers theory. „Fairfax NZ News”, 28 grudnia 2012. 
  9. Kerry Howe: The Quest for Origins: Who First Discovered and Settled New Zealand and the Pacific Islands?. Auckland: Penguin Books, 2003.
  10. Michael King: The Penguin History of New Zealand. Penguin Books, 1994, s. 29. ISBN 0-14-301867-1.
  11. Alternative Archaeology. New Zealand Archaeological Association. [dostęp 2013-02-12].
  12. Scott Hamilton: No to Nazi Pseudo-history: an Open Letter. Scoop Review of Books, 18 listopada 2008.

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

  • K. R. Howe: The Quest for Origins: Who First Discovered and Settled New Zealand and the Pacific Islands?. Auckland: Penguin Books, 2003. ISBN 978-0-1430-1857-5.