Przewodniczący Chińskiej Republiki Ludowej

Ten artykuł jest częścią serii Ustrój i polityka Chińskiej Republiki Ludowej
Konstytucja
Przewodniczący ChRL: Hu Jintao
Ogólnochińskie Zgromadzenie Przedstawicieli Ludowych: Stały Komitet OZPL Przewodniczący Stałego Komitetu OZPL: Wu Bangguo
Rada Państwa: Premier ChRL: Wen Jiabao
Centralna Komisja Wojskowa Chińska Armia Ludowo-Wyzwoleńcza
Najwyższy Sąd Ludowy Przewodniczący: Wang Shengjun Najwyższa Prokuratura Ludowa Prokurator Generalny: Cao Jianming
Ludowa Polityczna Konferencja Konsultatywna Chin
Podział administracyjny
Podział administracyjny
Partie polityczne
Komunistyczna Partia Chin Chińskie partie demokratyczne

Przewodniczący Chińskiej Republiki Ludowej (chin. upr. 中华人民共和国主席, chin. trad. 中華人民共和國主席, pinyin Zhōnghuá Rénmín Gònghéguó Zhǔxí) – oficjalna głowa państwa w Chińskiej Republice Ludowej. Faktycznie konstytucja przewiduje dla tego urzędu jedynie funkcje ceremonialno-reprezentacyjne, a faktyczna władza nad państwem znajduje się w rękach sekretarza generalnego Komunistycznej Partii Chin i przewodniczącego Centralnej Komisji Wojskowej. Od czasów Jiang Zemina te trzy stanowiska znajdują się w jednych rękach, co w ostatnich latach przyczyniło się do podniesienia rangi funkcji przewodniczącego ChRL i jednocześnie faktycznego wykroczenia jego kompetencji poza konstytucyjnie przewidziane ramy. Zastępcą przewodniczącego ChRL jest wiceprzewodniczący ChRL.

Zgodnie z artykułem 80 i 81 konstytucji Chińskiej Republiki Ludowej nie jest autonomicznie działającym organem, a jedynie wykonawcą decyzji parlamentu. Do jego kompetencji należą ogłaszanie ustaw, powoływanie i odwoływanie premiera, ministrów oraz pozostałych członków Rady Państwa, wręczanie orderów i odznaczeń, prawo łaski, ogłaszanie stanów nadzwyczajnych i mobilizacji, mianowanie i odwoływanie pełnomocnych przedstawicieli ChRL za granicą, przyjmowanie listów uwierzytelniających od przedstawicieli państw obcych, dokonywanie ratyfikacji i wypowiadanie umów międzynarodowych.

Przewodniczący ChRL wybierany jest przez Ogólnochińskie Zgromadzenie Przedstawicieli Ludowych na pięcioletnią kadencję. Ponownie wybrany może być tylko raz. Zgodnie z art. 79 chińskiej konstytucji na stanowisko to może wybrany być obywatel ChRL, który ukończył 45 lat oraz posiada bierne i czynne prawo wyborcze. Kandydatury na to stanowisko zgłasza prezydium OZPL, są one następnie poddawane konsultacjom w delegacjach deputowanych, w wyniku których wyłaniana jest ostateczna lista kandydatów przedstawiana na sesji parlamentu; głosowanie jest tajne. Kadencja poprzedniego przewodniczącego ChRL kończy się w chwili wyboru jego następcy. Przewodniczący jest konstytucyjnie odpowiedzialny politycznie przez parlamentem i może zostać przezeń odwołany.

Od roku 1949 funkcja głowy państwa Chińskiej Republiki Ludowej była przypisana następującym stanowiskom:

• 1949-1954 – przewodniczący Centralnego Rządu Ludowego
• 1954-1975 – przewodniczący Chińskiej Republiki Ludowej
• 1975-1983 – przewodniczący Stałego Komitetu Ogólnochińskiego Zgromadzenia Przedstawicieli Ludowych
• od 1983 – przewodniczący Chińskiej Republiki Ludowej

Osoba	Funkcja	czas urzędowania
Mao Zedong	Przewodniczący Centralnego Rządu Ludowego	1 października 1949 - 27 września 1954
Mao Zedong	Przewodniczący Chińskiej Republiki Ludowej	27 września 1954 - 27 kwietnia 1959
Liu Shaoqi	Przewodniczący Chińskiej Republiki Ludowej	27 kwietnia 1959 - 31 października 1968
Dong Biwu i Song Qingling	Wiceprzewodniczący pełniący obowiązki Przewodniczącego Chińskiej Republiki Ludowej	31 października 1968 - 24 lutego 1972
Dong Biwu	Pełniący obowiązki Przewodniczącego Chińskiej Republiki Ludowej	24 lutego 1972 - 17 stycznia 1975
Zhu De	Przewodniczący Stałego Komitetu Ogólnochińskiego Zgromadzenia Przedstawicieli Ludowych	17 stycznia 1975 - 6 lipca 1976
vacat - kolegialna prezydencja	pełniący obowiązki Przewodniczącego Stałego Komitetu Ogólnochińskiego Zgromadzenia Przedstawicieli Ludowych	6 lipca 1976 - 5 marca 1978
Ye Jianying	Przewodniczący Stałego Komitetu Ogólnochińskiego Zgromadzenia Przedstawicieli Ludowych	5 marca 1978 - 18 czerwca 1983
Yang Shangkun	Przewodniczący Chińskiej Republiki Ludowej	8 kwietnia 1988 - 27 marca 1993
Jiang Zemin	Przewodniczący Chińskiej Republiki Ludowej	27 marca 1993 - 15 marca 2003
Hu Jintao	Przewodniczący Chińskiej Republiki Ludowej	15 marca 2003 - nadal

Bibliografia

Jan Rowiński, Wojciech Jakubiec: System konstytucyjny Chińskiej Republiki Ludowej. Warszawa: Wydawnictwo Sejmowe, 2006. ISBN 978-83-7059-766-5. 

Linki zewnętrzne

• Rulers.org