Prioziorsk

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Prioziorsk
Приозерск
Zamek w Prioziorsku
Zamek w Prioziorsku
Herb
Herb Prioziorska
Państwo  Rosja
Obwód  Obwód leningradzki
Populacja (2005)
• liczba ludności

19 473
Położenie na mapie obwodu leningradzkiego
Mapa lokalizacyjna obwodu leningradzkiego
Prioziorsk
Prioziorsk
Położenie na mapie Rosji
Mapa lokalizacyjna Rosji
Prioziorsk
Prioziorsk
Ziemia 61°02′N 30°07′E/61,033333 30,116667Na mapach: 61°02′N 30°07′E/61,033333 30,116667
Commons Multimedia w Wikimedia Commons
Portal Portal Rosja
Twierdza
Cerkiew w Prioziorsku
Historyczny herb miasta

Prioziorsk, Prioziersk (ros. Приозерск, fiń. Käkisalmi, szwedz. Kexholm) – miasto w zachodniej Rosji, na terenie obwodu leningradzkiego.

Nazwy miasta[edytuj | edytuj kod]

Prioziorsk w ciągu swej historii kilkakrotnie zmieniał nazwę.

do 1611Koriela
16111918 – Kexholm
19181940 – Käkisalmi
19401941 – Kexholm
19411944 – Käkisalmi
19441948 – Keksgolm (Кексгольм)
od 1948 – Prioziorsk

Miasto nigdy nie posiadało jednej oficjalnej nazwy. Od początku jego historii Finowie i Karelowie nazywali je Käkisalmi, a Szwedzi Kexholm.

Położenie[edytuj | edytuj kod]

Miejscowość leży na Przesmyku Karelskim, nad jeziorem Ładoga, w miejscu, gdzie do jeziora tego wpada północna odnoga rzeki Vuoksi, w rejonie prioziorskim, którego ośrodek administracyjny stanowi.

Ludność[edytuj | edytuj kod]

Prioziorsk zamieszkuje 19 473 osób (2005 r.).

Ludność miasta stanowią głównie Rosjanie osiadli w Prioziorsku po II wojnie światowej po wysiedleniu większości zamieszkującej poprzednio miasto ludności fińskiej.

W ostatnich latach populacja miasta szybko zmniejsza się w wyniku niskiego przyrostu naturalnego i emigracji mieszkańców w poszukiwaniu pracy do większych miast Rosji, głównie pobliskiego Petersburga. Wg spisu powszechnego z 2002 r. w mieście zamieszkiwało 20 506 osób, co oznacza, iż w ciągu 3 lat populacja zmniejszyła się o ponad tysiąc osób, co stanowi ponad 5% ogółu mieszkańców.

Historia[edytuj | edytuj kod]

Miasto zostało założone przez Karelów pod nazwą Käkisalmi najprawdopodobniej w IX wieku. Pierwsza wzmianka o Käkisalmi pochodzi z 1143 r. Od końca XIII w. była to twierdza mająca chronić należące do Nowogrodu karelskie ziemie przed ekspansją Szwecji, którzy często, aczkolwiek aż do roku 1580 bezskutecznie, atakowali miasto.

Miasto stanowiło ważne lokalne centrum gospodarcze i administracyjne, którego władza rozciągała się na całą południową Karelię. Jego rola umocniła się jeszcze po opanowaniu Państwa Nowogrodzkiego Wielkie Księstwo Moskiewskie w 1479 r.

W 1581 r. miasto zostało zdobyte przez Szwedów, którzy zajmowali je do 1595 r.

W 1611 r. po półrocznym oblężeniu Käkisalmi ponownie zajęli Szwedzi, którzy nazywali ją na Kexholm. Stan ten usankcjonowany został pokojem stołbowskim z 1617 r. 8 września 1710 r. w czasie wojny północnej armia rosyjska zdobyła miasto, a oficjalnie pod władzę rosyjską powróciło ono na mocy traktatu pokojowego z Nystad z 1721 r.

Ustąpienie zagrożenia szwedzkiego spowodowało, iż miasto zaczęło stopniowo podupadać, a miejska twierdza została zamieniona w więzienie. Stan ten pogłębiony został przez wzrastające znaczenie nowej stolicy RosjiPetersburga, które odebrało miastu wszelkie korzyści wynikające z pozycji lokalnego centrum gospodarczo-administracyjnego.

W 1809 r. miasto weszło w skład Wielkiego Księstwa Finlandii – autonomicznej części Cesarstwa Rosyjskiego.

W połowie XIX w., gdy płynąca przez miasto rzeka Vuoksi zmieniła swoje główne koryto, miasto jeszcze bardziej podupadło w wyniku znacznego ograniczenia rybołówstwa, zaś jego ludność zmniejszyła się z 1.743 w roku 1840 do 1.181 w 1873.

Po uzyskaniu przez Finlandię niepodległości miasto weszło w skład tego państwa jako Käkisalmi i pozostawało w jego składzie do 1940 r., kiedy to w wyniku wojny zimowej przyłączono je do ZSRR, który włączył je do nowo utworzonej Karelo-Fińskiej Socjalistycznej Republiki Radzieckiej. Powrócono wtedy do starej szwedzkiej nazwy Kexholm (w rosyjskiej formie Кексгольм). Całą ludność miasta (ok. 5000 osób) wysiedlono do Finlandii, i miasto zasiedlono osadnikami ze Związku Radzieckiego, przede wszystkim z Rosji. Prawie 90% budynków zostało zniszczonych w wyniku działań wojennych.

Po ataku na Związek Radziecki w 1941 r. miasto ponownie zajęli Finowie, którzy we wrześniu 1944 r. zostali wyparci przez Armię Czerwoną.

Po ponownym zajęciu przez ZSRR miasto nie zostało włączone w skład Karelo-Fińskiej SRR lecz do Rosyjskiej FSRR, w skład Obwodu leningradzkiego.

Trzykrotnie przechodzący przez miasto front spowodował ogromne zniszczenia.

W 1948 miasto przemianowano na Prioziorsk.

Gospodarka[edytuj | edytuj kod]

Miasto po rozpadzie ZSRR przeżywa kryzys gospodarczy.

W mieście znajduje się przemysł celulozowo-papierniczy i spożywczy (piekarniczy i mleczarski). Jednym z największych zakładów jest kombinat meblowy, zakład obróbki drewna.

Duże znaczenie gospodarcze pełni szeroko rozumiana sfera usługowa.

Zabytki[edytuj | edytuj kod]

  • Stary zamek
  • Nowa twierdza
  • Pomnik Piotra I — zbudowany ze składek żołnierzy w 1910 r.

Ciekawostki[edytuj | edytuj kod]

Niektórzy uczeni uważają, że w 879 r. w karelskiej osadzie na miejscu dzisiejszego miasta zmarł Ruryk – twórca państwowości ruskiej[potrzebne źródło].

Zobacz też[edytuj | edytuj kod]

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]