Prościejów

	Prościejów
	; Ratusz
Herb Prościejowa	Flaga Prościejowa
Państwo	Czechy
Kraj	ołomuniecki
Data założenia	1141
Burmistrz	Jan Tesař
Powierzchnia	46,58 km²
Wysokość	223 m n.p.m.
Populacja (2006); • liczba ludności; • gęstość	; 46 436; 997 os./km²
Kod pocztowy	796 01
	Położenie na mapie Czech ; Prościejów
	49°28′N 17°05′E / 49.466666666667, 17.083333333333Na mapach: 49°28′N 17°05′E / 49.466666666667, 17.083333333333
	Multimedia w Wikimedia Commons
	Strona internetowa

Prościejów (czes. Prostějov, wym. [ˈproscɛjof]; niem. Proßnitz in Mähren) – miasto w Czechach, na Morawach, w kraju ołomunieckim.

Położone jest w zachodniej części historycznej krainy Haná, w obrębie zapadliska Hornomoravský úval, na wschód od Wyżyny Drahańskiej i na południowy wschód od Wyżyny Zabrzeskiej. Leży ok. 225 m n.p.m. Przez miasto przepływają rzeki Hloučela i Romže.

Według danych z 31 grudnia 2003 powierzchnia miasta wynosiła 4 658 ha, a liczba jego mieszkańców 47 374 osób.

Demografia [edytuj]

Rok	1970	1980	1991	2001	2003
Liczba ludności	42 862	48 505	50 074	48 159	47 374

Źródło: Czeski Urząd Statystyczny

Historia [edytuj]

Pierwsza wzmianka o miejscowości pochodzi z 1141 r. W połowie XIII w. była już znaną wsią targową. W tym czasie sprowadzono osadników z Niemiec, którzy w rejonie dzisiejszego placu T.G.Masaryka założyli nową osadę. W roku 1390 miasto otrzymało od Panów z Kravař przywilej corocznego targu. W czasie wojen husyckich obie strony dokonały w mieście spustoszeń, a w 1431 strawił je pożar. Po roku 1490 przez ponad 100 lat miastem władali Pernsteinowie. W roku 1495 zaczęto budować kamienne mury miejskie z czterema bramami oraz basztami. W latach 1521-1538 wystawiono renesansowy ratusz. Pod koniec XVI w. miasto staje się własnością Liechtensteinów, co pociągnęło za sobą jego stagnację. Tutaj w 1527 r. w drukarni Kašpara Aorga wydrukowano pierwszą książkę na Morawach. W czasie wojny trzydziestoletniej doszło do spustoszenia miasta. W roku 1697 wybuchł pożar, którego ofiarą padł ratusz, kościół i szkoła. Później zaczyna się barokowa przebudowa miasta. Około połowy XVII w. następuje rozwój przemysłu spożywczego, tekstylnego i odzieżowego, głównie dzięki miejscowym Żydom. W latach 60. XIX w. kolej połączyła miasto z Brnem i Ołomuńcem. Na przełomie XIX i XX w. powstało wiele budowli w stylu historyzmu i secesji. W latach 20. a zwłaszcza 30. XX w. dominującym stylem stał się funkcjonalizm.

Zabytki [edytuj]

Do dziś zachowały się:

zabytki świeckie
- baszta z XV w. oraz fragmenty murów obronnych,
- renesansowy ratusz z XVI w., służący za muzeum,
- barokowa kolumna morowa z figurą NMP z 1714 r.,
- figura Panny Marie Karlovské,
- Špalíček - dawne getto żydowskie,
- pałac z neorenesansową dekoracją sgraffitową,
- secesyjny Národní dům,
- nowy ratusz z 1914 r. z wieżą o wysokości 66 m i zegarem,
- Masarykova škola
kościoły:
- kościół pw. Podwyższenia Krzyża Św.,
- dawny klasztor augustianów,
- kościół husycki,
- kościół pw. św. Piotra i Pawła,
- kościół pw. św. Cyryla i Metodego.