Probiernictwo

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacji, wyszukiwania
Tabela polskich cech probierczych obowiązujących od 7 maja 2012 r.

Probiernictwo – badanie i cechowanie wyrobów z metali szlachetnych i ich stopów.

Badanie i cechowanie[edytuj | edytuj kod]

Badanie i cechowanie wyrobów przeprowadzane jest przez organy administracji probierczej. Dotyczy ono w szczególności biżuterii, sztućców oraz wyrobów korpusowych. Ich producentami są najczęściej rzemieślnicy oraz artyści złotnicy, którzy zgłosili znak imienny do ewidencji we właściwym miejscowo okręgowym urzędzie probierczym. Cecha probiercza jest znakiem urzędowym, potwierdzającym wykonanie przez urząd probierczy badań określających zawartość metalu szlachetnego w wyrobie, informującym o wynikach tych badań. Państwo mocą ustanowionego prawa gwarantuje rzetelność przeprowadzanych badań określających próbę oraz prawidłowość oznaczenia przedmiotów z metali szlachetnych cechami probierczymi[1][2].

Metalami szlachetnymi w rozumieniu ustawy Prawo probiercze – w stanie czystym albo w stopach z innymi metalami – są platyna, złoto, srebro i metale z grupy platynowców (iryd, osm, pallad, rod i ruten). Zawartość metalu szlachetnego w wyrobach określa się próbą. Jest to stosunek masy czystego metalu szlachetnego zawartego w stopie do masy stopu, wyrażony w promilach[1].

Podstawowa cecha probiercza[3][edytuj | edytuj kod]

Podstawowa cecha probiercza wskazuje rodzaj metalu szlachetnego i jego próbę, przy czym od 7 maja 2012 roku cechy podstawowe dla wyrobów ze stopu złota wskazują próbę cyframi:

0 – próba 0,999;
1 – próba 0,960;
2 – próba 0,750;
3 – próba 0,585;
4 – próba 0,500;
5 – próba 0,375;
6 – próba 0,333.

Główna cecha probiercza[3][edytuj | edytuj kod]

Główna cecha probiercza stosowana jest do oznaczania przedmiotów wymienionych w art. 8 ust. 1 pkt. 6 ustawy Prawo probiercze.

  • dla wszystkich metali szlachetnych stosuje się jeden rodzaj cechy głównej;
  • cecha główna jest stosowana łącznie z cechą dodatkową.

Dodatkowa cecha probiercza[3][edytuj | edytuj kod]

Dodatkowa cecha probiercza określa rodzaj metalu szlachetnego. Cechę probierczą dodatkową łącznie z cechą podstawową stosuje się do uzupełniającego oznaczenia wyrobów z metali szlachetnych, gdy:

  • wyrób składa się z kilku połączonych ze sobą części z tego samego metalu szlachetnego – obecność cechy dodatkowej informuje o tym, że wszystkie elementy wyrobu odpowiadają umieszczonej próbie, albo
  • w skład wyrobu wchodzą części wykonane z innych metali szlachetnych niż część zasadnicza wyrobu – obecność cechy dodatkowej wskazuje rodzaj metalu szlachetnego części niezasadniczej, przy czym próba tego metalu nie może być niższa.

Pomocnicza cecha probiercza[3][edytuj | edytuj kod]

Pomocniczą cechę probierczą stosuje się do potwierdzenia ważności krajowych cech probierczych umieszczonych zgodnie z przepisami obowiązującymi w czasie, gdy wyroby oznaczono. Cecha pomocnicza umieszczona jest na wyrobie obok cechy podstawowej albo cechy dodatkowej. Dla wszystkich metali szlachetnych stosuje się jeden rodzaj cechy pomocniczej.

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. 1,0 1,1 Dz. U. z 2011 r. Nr 92, poz. 529 Prawo probiercze
  2. Franciszek Zastawniak: Złotnictwo i probiernictwo. Warszawa: Wydawnictwo Przemysłu Lekkiego i Spożywczego, 1957.
  3. 3,0 3,1 3,2 3,3 Główny Urząd Miar: Polskie cechy i znaki probiercze (pol.). Główny Urząd Miar. [dostęp 2014-05-13].

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]