Profesor Moriarty

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacji, wyszukiwania
James Moriarty
Profesor Moriarty (rysunek Sidneya Pageta koniec XIX wieku)
Profesor Moriarty (rysunek Sidneya Pageta koniec XIX wieku)
Seria cykl o Sherlocku Holmesie
Pierwszy występ Dolina trwogi
Ostatni występ Ostatnia zagadka
Twórca postaci Arthur Conan Doyle
Odtwórca roli George Zucco,
Jared Harris,
Andrew Scott
i wielu innych
Informacje
Charakterystyka geniusz zbrodni
Narodowość Brytyjczyk

James Moriarty (Profesor Moriarty) – fikcyjna postać z twórczości Arthura Conana Doyle'a, profesor, wybitny matematyk i geniusz zła, nazywany przez autora Napoleonem zbrodni.

Wzmiankowany w pięciu opowiadaniach o Sherlocku Holmesie. Owiany zawsze nimbem tajemniczości, szczegółowe informacje o nim pojawiają się nielicznie w różnych utworach.

Pozycję najgroźniejszego wroga Holmesa zdobył niejako niemal doprowadzając do śmierci detektywa. Poza tym bowiem nie pojawia się szczególnie często w opowiadaniach czy powieściach, a na głównego antagonistę wykreowały go w dużej mierze ekranizacje.

Biografia[edytuj | edytuj kod]

Pochodził prawdopodobnie z niezamożnej rodziny z zachodniej Anglii. Jego młodszy brat był zawiadowcą małej stacji kolejowej, drugi z braci, prawdopodobnie również James, pułkownikiem armii brytyjskiej. Conan Doyle przypisuje profesorowi dziedziczne skłonności do przestępstwa, nie wspominając przy tym dokładniej o jego zbrodniczych przodkach. Od wczesnej młodości objawiał zdolności matematyczne. W wieku 22 lat opublikował traktat matematyczny na temat dwumianu Newtona (A Treatise on the Binomial Theorem), który przyniósł mu europejską sławę. W wieku 30 lat był profesorem jednego z mniejszych brytyjskich uniwersytetów.

Po pewnym czasie mieszkania w Londynie, nie porzuciwszy kariery naukowej stanął na czele zorganizowanej grupy przestępczej, zajmującej się m.in. morderstwami i rabunkami na zlecenie. Dzięki wybitnemu umysłowi potrafił zapewnić bezkarność przestępczemu procederowi. Wiele popełnionych przez jego organizację zbrodni pozostawało niewykryte, lub uznane przez policję za nieszczęśliwe wypadki. Jedynie Sherlockowi Holmesowi udało się ujawnić tajemnicę jego gangu. W wielu utworach pojawia się motyw walki wielkiego detektywa z Napoleonem zbrodni. Dwa razy dochodzi do bezpośredniego spotkania postaci. Pierwsze spotkanie ma charakter wrogiej, ale eleganckiej dyskusji dwóch dżentelmenów. Podczas drugiego spotkania (opowiadanie Ostatnia zagadka), profesor razem z swym antagonistą, Sherlockiem Holmesem, po bójce spadają z wodospadu Reichenbach w Szwajcarii. Protesty czytelników skłoniły autora do zmiany zamierzeń i w kolejnych utworach okazało się, że było to jedynie usiłowanie zabójstwa.

Moriarty w kulturze[edytuj | edytuj kod]

Postać prof. Moriarty'ego stała się swego rodzaju ikoną genialnego przestępcy. Występuje w wielu utworach literackich, komiksach, filmach, grach komputerowych, często nie mających żadnego innego związku z twórczością Conan Doyle'a. Występuje m.in. w filmie Sherlock Holmes oraz filmie i komiksie Liga Niezwykłych Dżentelmenów, w serialu Star Trek: Następne pokolenie (jako Holodekowy program komputerowy), w filmach rysunkowych Walta Disneya, serialu animowanym Futurama. W dziewiątym odcinku czwartego sezonu serialu Zagubieni, Benjamin Linus melduje się w hotelu pod nazwiskiem Moriarty. Nazwisko Moriarty pojawia się również w grze Fallout 3, jako Colin Moriarty – szef półświatka przestępczego w Megatonie oraz tamtejszego saloonu, także w filmie "Złoto dla zuchwałych" jako zrzędliwy geniusz-mechanik. Jego nazwisko nosił niedoszły zabójca tytułowego bohatera serialu medycznego Dr House, wzorowanego z kolei na postaci samego Holmesa. Ważną rolę gra w serialu "Sherlock". Pojawia się także w serialu "Elementary".

Literatura[edytuj | edytuj kod]

Wikimedia Commons