Prognatyzm

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacji, wyszukiwania
Nieprawidłowości zębowo-twarzowe [łącznie z wadami zgryzu]
ICD-10 K07
K07.1 Nieprawidłowości stosunku szczęk do podstawy czaszki. Asymetria szczęk. Prognatyzm (szczękowy) (żuchwowy). Retrognatyzm (szczękowy) (żuchwowy).
Ortognatyzm - czaszka współczesnego człowieka
Przykład prognatyzmu - czaszki małp człekokształtnych

Prognatyzm (łac. prognathia) – nadmierne wysunięcie kości trzewioczaszki (żuchwy lub szczęk).

W języku angielskim określenie to stosuje się zarówno na wysunięcie szczęk (maxillar prognathism) jak i na wysunięcie żuchwy (mandibular prognathism). W języku polskim stosuje się odrębne nazwy – odpowiednio prognacja i progenia.

U człowieka współczesnego traktowany jako objaw chorobowy. W rozwoju ewolucyjnym człowieka ta cecha stopniowo zanikała (przodkowie człowieka cechowali się znacznym prognatyzmem - znacznemu wysunięciu ku przodowi podlegały kości szczęk i żuchwy). W procesie antropogenezy kości te ulegały stopniowemu cofaniu, tak że u obecnie żyjących ludzi występuje jedynie niewielkie wysunięcie kości szczęki i żuchwy ku przodowi czyli tzw. ortognatyzm[1]. Prognatyzmem odznacza się pewnien odsetek ludzi rasy czarnej. Wysunięcie ku przodowi tylko kości szczękowych nosi nazwę prognatyzmu zębodołowego i zdarza się jako wariant normy u osobników rasy żółtej[2].

Prognatyzm żuchwy występujący u Habsburgów to tzw. warga habsburska.

Schorzenie występuje także u zwierząt, np. buldogów i bokserów[3].

Prognatyzm a prognacja[edytuj | edytuj kod]

Prognatyzm opisuje nadmierny rozwój szczęki i żuchwy. Natomiast prognacja (prognacja szczęki) jest wadą zgryzu objawiającą się nadmiernym rozwojem szczęki w stosunku do żuchwy. Pacjent z taką wadą kwalifikowany jest jako pacjent z wadą dotylnią - jest to tzw. tyłozgryz rzekomy, ponieważ dolny łuk zębowy jest tylko rzekomo cofniety w relacji do wysuniętej szczęki[4]. Prognatyzm żuchwy to progenia[5].

Przypisy

  1. Ortognatyzm - PWN (pol.). [dostęp 2013-05-25].
  2. Prognatyzm - PWN (pol.). [dostęp 2013-05-25].
  3. Otto von Habsburg: Karl V. Wiedeń / Monachium: 1971.
  4. Irena Karłowska: Zarys współczesnej Ortodoncji. Warszawa: PZWL, 2008, s. 84. ISBN 978-83-200-3687-9.
  5. pod. red. M. Mielnik-Błaszczak: Słownik stomatologiczny Angielsko-Polski Polsko-Angielski. Lublin: 1999, s. 407. ISBN 83-88063-35-9.