Program 12 kroków

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacji, wyszukiwania

12 kroków (ang. twelve steps, w niektórych polskich wspólnotach Al-Anon nazywane 12 Stopniami) – zbiór zaleceń dla osoby uzależnionej, członka grupy samopomocowej 12 kroków, które systematycznie stosowane i wymieniane z innymi uczestnikami mają pomóc uczestnikowi wspólnoty wyzwolić się z uzależnienia.

Program ten został wypracowany przez Anonimowych Alkoholików, a następnie zaadaptowany przez inne wspólnoty. W każdej ze wspólnot ze względu na jej główny cel zmienia się brzmienie pierwszego Kroku, miejsce alkoholu zastępuje uzależnienie, któremu dane grupy są poświęcone.

12 kroków[edytuj | edytuj kod]

  1. Przyznaliśmy, że staliśmy się bezsilni wobec alkoholu - że przestaliśmy kierować własnym życiem.
  2. Uwierzyliśmy, że Siła większa od nas samych może przywrócić nam zdrowy rozsądek.
  3. Postanowiliśmy powierzyć naszą wolę i nasze życie opiece Boga, jakkolwiek Go pojmujemy.
  4. Zrobiliśmy gruntowny i odważny obrachunek moralny.
  5. Wyznaliśmy Bogu, sobie i drugiemu człowiekowi istotę naszych błędów.
  6. Staliśmy się całkowicie gotowi, aby Bóg uwolnił nas od wszystkich wad charakteru.
  7. Zwróciliśmy się do Niego w pokorze, aby usunął nasze braki.
  8. Zrobiliśmy listę wszystkich osób, które skrzywdziliśmy i staliśmy się gotowi zadośćuczynić im wszystkim.
  9. Zadośćuczyniliśmy osobiście wszystkim, wobec których było to możliwe, z wyjątkiem tych przypadków, gdy zraniłoby to ich lub innych.
  10. Prowadziliśmy nadal obrachunek moralny, z miejsca przyznając się do popełnianych błędów.
  11. Dążyliśmy poprzez modlitwę i medytację do coraz doskonalszej więzi z Bogiem, jakkolwiek Go pojmujemy, prosząc jedynie o poznanie Jego woli wobec nas oraz o siłę do jej spełnienia.
  12. Przebudzeni duchowo w rezultacie tych kroków, staraliśmy się nieść posłanie innym alkoholikom i stosować te zasady we wszystkich naszych poczynaniach.

Historia i źródła[edytuj | edytuj kod]

Pierwsi członkowie AA byli uczestnikami Grup Oksfordzkich, zatem program tego chrześcijańskiego ruchu odnowy był jednym z pierwszych źródeł. Jako kolejne wymieniane są poglądy C. G. Junga, które Roland Hazard przekazał twórcy programu Billowi Wilsonowi. Współtwórcy i pierwsi uczestnicy ruchu obficie korzystali też z dorobku psychologa, jednego ze współtwórców amerykańskiego pragmatyzmu W. Jamesa. Jego pozycja "Różnorodność doświadczenia religijnego" należała do popularnych tekstów zanim AA wytworzyło własną literaturę.

Zastosowanie w lecznictwie odwykowym[edytuj | edytuj kod]

Pierwszy krok uczynili twórcy programu, tworząc w 1940 niezależny od wspólnoty Anonimowych Alkoholików ośrodek High Watch Farm w stanie Connecticut. Po raz pierwszy w zamkniętym lecznictwie szpitalnym dokonano tego w USA w stanie Minnesota. Obecnie najbardziej znany jest ośrodek w Hazelden w USA. Tak powstał model "Minnesota", obecnie popularny w wielu krajach. W Polsce elementy modelu Minnesota zaczął wprowadzać jako pierwszy, kierowany przez dr med. Bohdana Woronowicza, Oddział Odwykowy, a później Ośrodek Terapii Uzależnień w Instytucie Psychiatrii i Neurologii w Warszawie.

Wersja Skinnera[edytuj | edytuj kod]

Amerykański psycholog B. F. Skinner sformułował tzw. humanistyczną wersję kroków:

  1. Przyznajemy, że wszystkie nasze wysiłki, aby przestać pić alkohol, zawiodły.
  2. Doszliśmy do przekonania, że musimy się zwrócić do kogoś o pomoc.
  3. Poprosiliśmy o pomoc inne osoby, zarówno kobiety, jak i mężczyzn, szczególnie te, które borykają się z tym samym problemem.
  4. Sporządziliśmy listę sytuacji, w których picie alkoholu jest najbardziej prawdopodobne.
  5. Poprosiliśmy naszych przyjaciół, aby pomogli nam unikać takich sytuacji.
  6. Jesteśmy gotowi przyjąć pomoc, którą nam ofiarują.
  7. Szczerze wierzymy, że oni nam pomogą.
  8. Sporządziliśmy listę wszystkich osób, wobec których zawiniliśmy i którym mamy zamiar zadośćuczynić.
  9. Zrobimy wszystko, aby zadośćuczynić tym osobom w taki sposób, aby ich nie zranić.
  10. Nadal będziemy sporządzać listy skrzywdzonych osób i uaktualniać je w miarę potrzeby.
  11. Jesteśmy głęboko wdzięczni za to, co nasi przyjaciele zrobili i nadal dla nas robią.
  12. My sami, z kolei, jesteśmy gotowi pomóc innym, którzy zwrócą się do nas, w taki sam sposób.

Zobacz też[edytuj | edytuj kod]

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

  • 12 kroków i 12 tradycji, Warszawa, Wyd. Fundacja Biuro Służby Krajowej Anonimowych Alkoholikow w Polsce, 1996, ISBN 83-87043-42-7
  • Brown Stephanie, Psychologiczne omówienie Dwunastu Kroków, [w:] Leczenie alkoholików. Rozwojowy model poworotu do zdrowia, Warszawa, Państwowy Zakład Wydawnictw Lekarskich, ss. 326-337, 1990, ISBN 83-200-1491-3
  • Nowinski Joseph Ph.D., Baker Stuart M.A. C.A.C., Caroll Kathleen Ph.D. Materiały szkoleniowe dla teraputów uzależnień. Część I. Przygotowanie do Programu Dwunastu Kroków, Warszawa, Wyd. Państwowa Agencja Rozwiązywania Problemów Alkoholowych, 1995, ISBN 83-86103-34-5
  • Bohdan T. Woronowicz "Bez tajemnic o uzależnieniach i ich leczeniu", Wyd. Instytut Psychiatrii i Neurologii, Warszawa 2002,
  • Bohdan T. Woronowicz "Na zdrowie. Jak poradzić sobie z uzależnieniem od alkoholu", Media Rodzina i Parpamedia, 2008, ISBN 978-83-7278-239-7