Projektowanie partycypacyjne

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacji, wyszukiwania

Projektowanie partycypacyjneprojektowanie, które wykorzystuje w trakcie poszczególnych faz procesu projektowania wiedzę potencjalnych użytkowników[1].

Projektowanie partycypacyjne jest szczególnie używane w projektowaniu środowiska pracy, zwłaszcza w sytuacji budowania habitatów izolowanych[2]. W ergonomii pracy projektowanie tego rodzaju wymaga udziału pracowników[3]. Twórcą teorii projektowania partycypacyjnego jest Henry Sanoff, wykładowca North Carolina State University, a także profesor wizytujący Polskiego Instytutu Architektury i Sztuki[4].

Istota projektowania partycypacyjnego[edytuj | edytuj kod]

Projektowanie partycypacyjne musi spełniać pewne wymogi oraz przebiegać pewnymi etapami. Musi ono zawierać takie czynności jak:

  • uważne obserwowanie stylu życiu klienta, w szczególności jego możliwości i ograniczeń, a także potrzeb i preferencji,
  • zadawania pytań do odbiorcy projektu, jak odbiera twoje poczynania, jego ocena musi być zawsze zgodna z tym co ty zamierzyłeś,
  • zestawianie opinii z opiniami klienta,
  • spoglądanie ponad ustalone arbitralne reguły (np. prawne). Są one jedynie punktem wyjścia, pewnym minimum, które należy wdrożyć,
  • uwzględnianie specyfiki klienta i projektu
  • „wchodzenie w buty” klienta, tak by została uszanowana jego niezależność[5].

Projektowanie można podzielić na takie fazy:

  • Faza pierwsza – zbudowanie wiedzy na temat realizowanego projektu
  • Faza druga – dyskusja nad proponowanymi zmianami
  • Faza trzecia – ustalenie końcowej formy działań (poprawienie błędów, osiągnięcie zgody co do celów)
  • Faza czwarta czuwanie nad realizacją projektu
  • faza piąta – ewaluacja i weryfikacja czy projekt zaspakaja potrzeby odbiorców. Jeśli nie to cykl zaczyna się od nowa.

Projektowanie tego typu powinno zawierać zależnie od sytuacji konsultacje z mieszkańcami, którzy żyją w obrębie terenu, na którym innowacje są implementowane. Projektowanie może mieć charakter sieciowy, czemu sprzyja obecny rozwój techniki informatycznych[6].

Zastosowanie praktyczne[edytuj | edytuj kod]

Projektowania partycypacyjnego używa się na całym świecie, a także w Polsce. Przykładem polskiego zastosowania strategii projektowania partycypacyjnego jest budowa systemu wodno-ściekowego w Dziewinie. W jej budowaniu uczestniczyli i współdecydowali o nim mieszkańcy wsi. Udało się świetnie pogodzić dążenia mieszkańców i projektantów (pracowników i studentów, którzy go współtworzyli)[7]. Projektowanie partycypacyjne, stało się inspiracją dla dążeń w wielu dziedzinach, np. w polityce[8].

Krytyka[edytuj | edytuj kod]

Projektowanie partycypacyjne niestety może być przyczyną konfliktów społecznych, mimo, że sam jego idea dąży do ich rozładowania. Może się też wiązać z blokowaniem pomysłów przez określone grupy interesu (np. mieszkańców, pracowników niższego lub wyższego szczebla).

Przypisy

  1. A. Bańka: Społeczna psychologia środowiskowa. Warszawa 2002, s. 268
  2. Tamże, s. 358
  3. J. Słowikowski: Zastosowanie zasad ergonomii w przedsiębiorstwie, Bezpieczeństwo pracy 4/2004
  4. strona uniwersytetu, która przedstawia postać profesora Henryego Sanoffa
  5. M. Błaszak, Ł. Przybylski: Rzeczy są dla ludzi. Warszawa 2010, s. 81, 82
  6. Małgorzata Hanzl: Partycypacja społeczna w planowaniu przestrzennym. Tekst autorstwa architekta, specjalisty od planowania urbanistycznego
  7. opis planowania partycypacyjnego gospodarki wodno- ściekowej w Dziewinie
  8. Paweł Spiewak: Demokracja partycypacyjna. Wiedza i Życie 3/1997