Proso zwyczajne

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacji, wyszukiwania
Proso zwyczajne
Rispenhirse grün.jpg
Systematyka[1]
Domena eukarionty
Królestwo rośliny
Klad rośliny naczyniowe
Klad rośliny nasienne
Klasa okrytonasienne
Klad jednoliścienne
Rząd wiechlinowce
Rodzina wiechlinowate
Rodzaj proso
Gatunek proso zwyczanje
Nazwa systematyczna
Panicum miliaceum L.
Sp. Pl. 58 1753
"(comns)" Zdjęcia i grafiki w Commons

Proso zwyczajne, proso właściwe (Panicum miliaceum L.) – gatunek roślin jednorocznych należący do rodziny wiechlinowatych. Pochodzi z Azji. Zaliczane do najstarszych roślin uprawnych.

Morfologia[edytuj | edytuj kod]

Kwiaty
Kłosek zawiera jeden kwiat płodny i jeden szczątkowy – pręcikowy.
Owoce
Ziarniaki tkwiące w twardych plewkach.

Zastosowanie[edytuj | edytuj kod]

Roślina uprawna
Uprawiane dawniej w całej Europie na kaszę jaglaną i mąkę. Jest też wykorzystywane do przygotowywania kleików i małych chlebków. Roślina jest dodawana do gulaszy, warzyw, słodkich ziemniaków. W Chinach, Afryce i Nepalu jest wykorzystywana do warzenia piwa oraz jest składnikiem destylacji alkoholi[2]. Zboże to można też wykorzystać do produkcji skrobi i cukru gronowego. Ma także duże zastosowanie w żywieniu zwierząt, a zwłaszcza ptactwa jak drób czy ptaki egzotyczne[3]. Produkty z prosa są polecane osobom będącym na diecie lekkostrawnej i bezglutenowej[4]. Dziś rzadko już tu spotykane. Obecnie na szerszą skalę uprawiane jest jeszcze w południowej części Rosji, w zachodniej i środkowej Azji, w północnych Indiach, Chinach i Japonii. Kasza zawiera dużo białka (14%), słoma ma znaczenie jako pasza.

Zmienność[edytuj | edytuj kod]

Podgatunki prosa zwyczajnego:

  • proso rozpierzchłe (Panicum miliaceum ssp. effusum)
  • proso skupione (Panicum miliaceumm ssp. compactum)

Uprawa[edytuj | edytuj kod]

Zboże to najczęściej uprawia się w strefach międzyzwrotnikowych. W Afryce, na Sahelu, oraz na Półwyspie Indyjskim.

Światowi liderzy w uprawie prosa (2007)
(w tonach)
 Indie 10 610 000
 Nigeria 7 700 000
 Niger 2 781 928
 Chiny 2 101 000
 Burkina Faso 1 104 010
 Mali 1 074 440
 Sudan 792 000
 Uganda 732 000
 Czad 550 000
 Etiopia 500 000
Łącznie na świecie 31,875,597 ton

Przypisy

  1. Stevens P.F.: Angiosperm Phylogeny Website (ang.). 2001–. [dostęp 2011-01-27].
  2. Proso. [dostęp 2013-02-02].
  3. Kto sieje proso... nie chodzi boso. [dostęp 2013-02-02].
  4. Proso. [dostęp 2013-02-02].