Prosty system transliteracji alfabetu bułgarskiego

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacji, wyszukiwania

Prosty system transliteracji alfabetu bułgarskiego (ang.: Streamlined System, bułg.: Обтекаема система) został opracowany w Instytucie Matematyki i Informatyki Bułgarskiej Akademii Nauk w 1995.[1][2][3] System został zatwierdzony przez rząd w 2000[4][5][6] i 2006[7], i stał się podstawą bułgarskiej Ustawy o transliteracji z 2009 r.:[8]

А
A
Б
B
В
V
Г
G
Д
D
Е
E
Ж
ZH
З
Z
И
I
Й
Y
К
K
Л
L
M
M
Н
N
O
O
П
P
Р
R
С
S
Т
T
У
U
Ф
F
Х
H
Ц
TS
Ч
CH
Ш
SH
Щ
SHT
Ъ
A
Ь
Y
Ю
YU
Я
YA

Prosty system transliteracji alfabetu bułgarskiego jest podobny do Systemu BGN/PCGN z 1952 r., stosowanego do latynizacji języka bułgarskiego, który jest oficjalnym sposobem transliteracji w USA i w Wielkiej Brytanii. Jednak anglo-amerykański system transliterował litery Х, Ь i Ъ jak KH, (apostrof) i Ŭ, podczas gdy nowy system używa w tym celu H, Y i A[9].

Ilustracja[edytuj | edytuj kod]

Przykład (Artykuł 1 Powszechnej Deklaracji Praw Człowieka):
Всички хора се раждат свободни и равни

по достойнство и права. Те са надарени
с разум и съвест и следва да се отнасят
помежду си в дух на братство.

Vsichki hora se razhdat svobodni i ravni

po dostoynstvo i prava. Te sa nadareni
s razum i savest i sledva da se otnasyat
pomezhdu si v duh na bratstvo.

Wariant odwracalny[edytuj | edytuj kod]

L. Ivanov, D. Skordev i D. Dobrev zaproponowali pomocniczy, odwracalny wariant systemu, używany w przypadku kiedy istotne jest dokładne odtworzenie wyrazów bułgarskich na podstawie zapisu łacińskiego. Wówczas kombinacje А, Ъ, Й, Ь, ЗХ, ЙА, ЙУ, СХ, ТС, ТШ, ТЩ, ШТ, ШЦ byłyby przedstawiane odpowiednio jako A, `A, Y, `Y, Z|H, Y|A, Y|U, S|H, T|S, T|SH, T|SHT, SH|T, SH|TS[10].

Zobacz też[edytuj | edytuj kod]

Przypisy

  1. M. Gaidarska, The Current State of the Transliteration of Bulgarian Names into English in Popular Practice, Contrastive Linguistics, XXII, 1998, 112, pp. 69-84. (ang.)
  2. L.L. Ivanov, Toponymic Guidelines for Antarctica, Antarctic Place-names Commission of Bulgaria, Sofia, 1995. (ang.)
  3. Inventaire des outils de romanisation. Bibliothèque et Archives Canada. Ottawa 2006. (fr.)
  4. Rozporządzenie dotyczące wydawania bułgarskich dokumentów tożsamości, Gazeta Państwowa No. 14, 2000. (bułg.)
  5. L.L. Ivanov, On the Romanization of Bulgarian and English, Contrastive Linguistics, XXVIII, 2003, 2, pp. 109-118. ISSN: 0204-8701; Errata, id., XXIX, 2004, 1, p. 157. (ang.)
  6. Andreev A., I. Derzhanski eds. Bulgarian Academy of Sciences: Institute of Mathematics and Informatics, founded 1947. Sofia: Multiprint Ltd., 2007. 64 pp. (ang. • bułg.)ISBN 978-954-8986-27-4
  7. United Nations Document E/CONF.98/CRP.71. 17 August 2007. (ang.)
  8. Gazeta Państwowa No. 19, 13 marca 2009. (bułg.)
  9. USBGN, Romanization Systems and Roman-Script Spelling Conventions, 1994, pp.15-16. (ang.)
  10. L. Ivanov, D. Skordev and D. Dobrev. The New National Standard for the Romanization of Bulgarian. Mathematica Balkanica. New Series Vol. 24, 2010, Fasc. 1-2. pp.121-130. ISSN 0205-3217 (ang.)