Prosument

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
(Przekierowano z Prosumpcja)
Skocz do: nawigacja, szukaj

Prosument (ang. prosumerprofessional/producer + consumer) – kalka językowa i kontaminacja słów – profesjonalista/producent i konsumentkonsument zaangażowany we współtworzenie i promowanie produktów ulubionej marki czy jednoczesną produkcję oraz konsumpcję dóbr i usług.

Termin wprowadzony 1980 przez Alvina Tofflera, pisarza i futurystę.

Prosument jest uczestnikiem procesu prosumpcji, czyli użytkownikiem/konsumentem wytwarzającym produkt w celu jego skonsumowania we własnym zakresie, inaczej mówiąc produktu wytworzonego na własny użytek[1][2].

Termin prosumpcja zaś w sensie klasycznym jest rozumiany jako zjawisko będące przyczyną rozmycia dotychczasowego podziału na rynku na sferę produkcyjną oraz sferę konsumpcyjną. Jest to proces obejmujący uczestniczenie jednostek, bądź zorganizowanych grup prosumentów w czynnościach wytwarzania produktu przeznaczonego dla własnego użytku[3][1].

Toffler podzielił prosumenta na dwie główne kategorie[1]:

  • prosumenta zaangażowanego w czynności prosumpcji pierwszej fali,
  • prosumenta zaangażowanego w czynności prosumpcji trzeciej fali.

Prosument pierwszej fali oczekuje głównie korzyści ekonomicznych płynących z czynności prosumpcyjnych, prosument trzeciej fali zaś korzyści społecznych i ekologicznych[3]. Różnice w poziomie odczuwanych przez prosumenta korzyści można zilustrować porównując prosumentów krajów wysoko rozwiniętych, tj. Niemcy oraz rozwijających się, tj. Polska[2][4].

Prosumenta ze względu na zakres współpracy z pozostałymi uczestnikami rynku dzielimy na prosumenta uczestniczącego w[2]:

  • prosumpcji indywidualnej: cechuje ją całkowity brak kooperacji, pełna niezależność prosumenta od innych uczestników rynku, występuje wtedy, gdy prosument jako jednostka uczestniczy w procesie prosumpcji samodzielnie,
  • intra-prosumpcji: to prosumpcja kolektywna, zachodzi wyłącznie w obrębie grupy prosumentów. Prosument uczestniczy w procesie co-designu bądź co-produkcji produktu (przykładowo tworzenie oprogramowania open source, czy uzupełnianie wiedzy w bazie danych Wikipedii),
  • inter-prosumpcji: zachodzi ona pomiędzy grupą prosumentów a producentem. Występuje w formie współpracy prosumenta-internauty z producentem za pośrednictwem portali społecznościowych w celu opracowania nowych bądź ulepszenia istniejących produktów (np. smaku produktów spożywczych).

Za prosumenta (w nowoczesnym tego słowa znaczeniu) uznawany jest również konsument mający szeroką wiedzę o interesujących go produktach i usługach[4]. Wiedzę tę wykorzystuje przy podejmowaniu decyzji zakupowych, a także chętnie przekazuje ją innym. Stara się, zwłaszcza za pośrednictwem Internetu mieć aktywny udział w tworzeniu oraz w promowaniu produktów i usług jego ulubionej marki[5].

Aktywność prosumentów widoczna jest również w obszarze zrównoważonego rozwoju[3], a w szczególności ochrony środowiska[6]. Określenie prosument jest używane m.in. w stosunku do producentów/konsumentów energii z mikro- i małych-źródeł odnawialnych[7][8][9].

Jedną z bardziej renomowanych uczelni wyższych zajmujących się tematyką zachowań prosumenta na rynkach międzynarodowych jest Techniczny Uniwersytet w Monachium, pośród znanych specjalistów z zakresu tej tematyki prowadzących w tej placówce badania są również Polacy, a wśród nich specjalizujący się w zakresie ekologicznej prosumpcji T. Szymusiak.

Zobacz też[edytuj | edytuj kod]

Zobacz hasło prosument w Wikisłowniku

Przypisy

  1. 1,0 1,1 1,2 Toffler, A., The Third Wave, William Collins Sons & Co. Ltd., New York 1980.
  2. 2,0 2,1 2,2 Szymusiak T., Prosumpcja – wyzwanie dla marketingu oraz zarządzania. Charakterystyka oraz klasyfikacja współczesnego Prosumenta. Studium przypadku: Polacy a Niemcy, [w:] Finanse, zarządzanie i rachunkowość. Polska, Europa, Świat 2020, pod red. D. Adrianowski, K. Patora, J. Sikorski, Wydawnictwo Uniwersytetu Łódzkiego, Łódź 2013.
  3. 3,0 3,1 3,2 Szymusiak T., Social and economic benefits of Prosumption and Lead User Phenomenon in Germany – Lessons for Poland, [w:] Sustainability Innovation, Research Commercialization and Sustainability Marketing, Sustainability Solutions, Kraków 2013.
  4. 4,0 4,1 Szymusiak T., Zaufanie społeczne jako czynnik determinujący Prosumeryzm na przykładzie ekologicznej żywności w Polsce oraz Niemczech, [w:] Zarządzanie przedsiębiorstwem we współczesnej gospodarce, pod red. T. Bernat, PPH ZAPOL Dmowski, Sobczyk Sp.J., Szczecin 2013.
  5. Prosument, czyli aktywny konsument 16 stycznia 2008.
  6. Szymusiak T., Prosumption – ein neues Konzept. Zwischen Markt und Ökologie., Sustainability Solutions, Kraków 2013.
  7. Każdy może produkować energię, 24.10.2012.
  8. Portal Gram w Zielone: Encyklopedia OZE – prosument.
  9. Zielony Instytut: Demokracja energetyczna.

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]