Protesty w Jordanii

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
(Przekierowano z Protesty w Jordanii (2011))
Skocz do: nawigacja, szukaj
Protesty w Jordanii (2011)
Kraj  Jordania
Miejsca wystąpień Amman, Irbid, Al-Karak, Az-Zarka, At-Tafila, As-Salt
Początek wystąpień 7 stycznia 2011
Charakter wystąpień demonstracje

Protesty w Jordanii – antyrządowe protesty w Jordanii, których celem jest zmiana rządu, demokratyzacja życia politycznego i wymuszenie na władzach przeciwdziałania pogarszającej się sytuacji materialnej społeczeństwa. Demonstracje rozpoczęły się w styczniu 2011 roku, mają miejsce głównie w stołecznym Ammanie, ale także w innych większych miastach.

Demonstracje zaczęły się 7 stycznia 2011 roku od marszu kilkuset pracowników sektora publicznego w miejscowości na południe od Ammanu. Demonstranci protestowali przeciwko rosnącym kosztom życia[1].

11 stycznia rząd przeznaczył 169 mln dolarów amerykańskich na obniżenie cen i tworzenie miejsc pracy. Pomimo tego 14 stycznia miała miejsce demonstracja przed siedzibą parlamentu przeciwko wzrostowi cen żywności, bezrobociu, korupcji i niedemokratycznemu charakterowi sceny politycznej. Demonstranci domagali się także dymisji rządu i premiera Samira Rifaia. Demonstracje koordynowali działacze głównej partii opozycyjnej w kraju, Islamskiego Frontu Działań i Bractwa Muzułmańskiego[2], z którego wymieniona partia się wywodzi.

18 stycznia sekretarz generalny Frontu, Hamza Mansur, zaapelował do króla w sprawie zmiany rządu i przeprowadzenia nowych wyborów parlamentarnych, zarzucił także poprzednim wyborom "nieprzejrzystość". Premier Samir Rifai pod wpływem demonstracji cofnął podwyżki cen żywności, obniżył cenę benzyny oraz podniósł emerytury i pensje urzędników i wojskowych. Pomimo ustępstw ze strony rządu, w siedmiu miastach kraju miały miejsce wielotysięczne demonstracje, żądające dymisji premiera, głównie związane z Frontem Akcji Islamskiej oraz partiami lewicowymi i panarabskimi[3].

27 stycznia król wezwał rząd i parlament do szybkiego przeprowadzenia reform w dziedzinie polityki i spraw społecznych, potępił również nieudolność ministrów. Pomimo wprowadzonej obniżki cen żywności protesty nie wygasły, zostały także zapowiedziane kolejne demonstracje[4].

28 stycznia odbyła się w Ammanie demonstracja 3500 zwolenników reform, głównie z Frontu Akcji Islamskiej oraz partii lewicowych i panarabskich, którzy domagali się dymisji premiera Rafai i podjęcia działań skierowanych przeciw inflacji i bezrobociu[5][6].

31 stycznia FAI poinformował, że dzień wcześniej jego partia złożyła u premiera Samira Rifaia petycję w sprawie dymisji rządu, powołania rządu jedności narodowej i wprowadzenia reform w ordynacji wyborczej, które pozwolą na stworzenie reprezentatywnego parlamentu. FAI podkreśliła niepodważalność pozycji monarchy[7]. Pod wpływem demonstracji, 1 lutego premier Samir Rifai podał się do dymisji, a król tę dymisję przyjął. Nowym premierem został mianowany Maruf al-Bachit[8], który był już premierem w latach 2005-2007. Decyzja spotkała się ostrą krytyką opozycji, która zarzuca nowemu premierowi, że w czasie jego poprzednich rządów miało dojść do sfałszowania wyników wyborów parlamentarnych[9]. 3 lutego nowy premier zorganizował spotkanie z przedstawicielami FAI, którzy ocenili je pozytywnie, ale nie odwołali planowanych protestów[10], które odbyły się zgodnie z planem w piątek 4 lutego[11]. 10 lutego 36 liderów beduińskich wydało oświadczenie oskarżające królową Ranię o korupcję i ingerowanie w rządy[12].

Wieczorem 16 lutego w Irbidzie miała miejsce demonstracja 1500 osób, byli to głównie przedstawiciele związków zawodowych, członkowie opozycyjnych partii politycznych i organizacji kobiecych, którzy domagali się reform politycznych i socjalnych. Również tego samego dnia miała miejsce demonstracja pracowników uniwersyteckich w Ammanie, która odbyła się pod hasłem ograniczenia władzy i reform konstytucyjnych[13].

Na 25 lutego zwołano "Dzień Gniewu"[14]. Na ulice stołecznego Ammanu wyszło 6-10 tys. ludzi[15], żądających od króla demokratycznych reform, dalszych obniżek cen, przyśpieszenia demokratyzacji systemu politycznego oraz reform gospodarczych[16].

W marcu 2011 protesty osłabły, jednak 24 marca 500 demonstrantów rozbiło obozowisko na głównym placu stolicy. Większość z nich stanowili studenci i bezrobotni absolwenci uniwersytetów. Dzień później doszło do starć zwolenników i przeciwników króla. Do walk włączyła się policja, któa obrzucała kamieniami przecinków monarchy. Rannych zostało 100 osób, jedna osoba zginęła[15]. 15 kwietnia 40 policjantów zostało rannych podczas protestów salafitów w mieści Az-Zarka[17].

Przypisy

  1. In Jordan, Islamists try to spin popular protests into political uprising, 21 stycznia 2011
  2. Onet: Jordania: manifestacja przeciwko polityce gospodarczej w Ammanie, 16 stycznia 2011
  3. Onet: Jordania: w całym kraju demonstracje, 21 stycznia 2011
  4. Onet: Protesty w Jordanii, 27 stycznia 2011
  5. Onet: Znowu starcia w Tunezji, niespokojnie w Jordanii, 28 stycznia 2011
  6. Onet: Jordania: antyrządowe demonstracje, 28 stycznia 2011
  7. Onet: Jordania: opozycja żąda zmian, 31 stycznia 2011
  8. Onet: Jordania: masowe protesty przyniosły efekt, 1 lutego 2011
  9. Gazeta Wyborcza/Mateusz Szaniewski: Kraje islamskie niespokojne, 2011-02-01
  10. Onet: Jordania: "pozytywne i szczere" spotkanie z opozycją, 3 lutego 2011
  11. Onet: Jordańczycy chcą ustąpienia premiera, 4 lutego 2011
  12. Interia.pl: Teraz Jordania? Beduini grożą królowi i atakują królową, 10 lutego
  13. Interia.pl: Jordania: Demonstranci domagają się reform politycznych, 16 lutego 2011
  14. Niedługo zapłoną gniewem - gdzie tym razem?. 23 lutego 2011.
  15. 15,0 15,1 Jerzy Zdanowski: Bliski Wschód 2011: bunt czy rewolucja?. Kraków: Krakowska Akademia im. Andrzeja Frycza Modrzejewskiego, 2011. ISBN 978-83-7571-112-6.
  16. Kolejny gniewny piątek Arabów (pol.). Gazeta Wyborcza, 2011-02-25 18:42. [dostęp 2011-02-25]. s. 1.
  17. 40 policjantów rannych podczas demonstracji. 15 kwietnia 2011.