Prowincja bośniacka Krzyża Świętego Zakonu Braci Mniejszych

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Prowincja bośniacka
Podwyższenia
Krzyża Świętego
w Sarajewie
Prowincja bośniackaPodwyższeniaKrzyża Świętegow Sarajewie
Państwo  Bośnia i Hercegowina
Siedziba 71 000 Sarajewo
Zagrebačka 18
Data powołania 1339-1340
Wyznanie katolickie
Kościół rzymskokatolicki
zakon Zakon Braci Mniejszych
Prowincjał Lovro Gavran OFM[1]
Położenie na mapie Bośni i Hercegowiny
Mapa lokalizacyjna Bośni i Hercegowiny
Kuria ProwincjalnaFranciszkanów
Kuria Prowincjalna
Franciszkanów
Ziemia 43°51′05,108″N 18°24′04,701″E/43,851419 18,401306Na mapach: 43°51′05,108″N 18°24′04,701″E/43,851419 18,401306
Strona internetowa

Prowincja bośniacka Krzyża Świętego (chorw. Franjevačka provincija Svetoga Križa) − jedna z prowincji Zakonu Braci Mniejszych z siedzibą prowincjała w Sarajewie w Bośni i Hercegowinie[2].

Historia[edytuj | edytuj kod]

Franciszkanie zostali sprowadzeni do Bośni w 1291. Głównym powodem było stawienie oporu działalności sekty bogomilców i patarenów[3]. Pierwszy wikariat franciszkański w Bośni powstał na przełomie 1339-1340[4]. Gdy w XIV w. biskup bośniacki z Sarajewa (Vrhbosna) został zmuszony do przeniesienia się do Đakova (obecna Chorwacja), zaś biskup z Trebinje do Dubrownika, franciszkanie stali się odpowiedzialnymi za posługę duszpasterską tych terenach[3].

Pod dominacją turecką[edytuj | edytuj kod]

Imperium osmańskie przejęło kontrolę nad Bośnią w 1463, zaś nad Hercegowiną w 1482[3]. Sułtan Mehmed II Zdobywca zagwarantował tolerancję względem franciszkanów w Bośni w 1463. Firman gwarancyjny (ahdnama) odebrał w obozie w Milodražu br. Anđeo Zvizdović z klasztoru w Fojnicy[4][5][6]. W zachowanym dokumencie (Ahdnama lub Ahd-Namah) odnotowane zostało:

Quote-alpha.png
Ja, Sułtan, Chan Zdobywca oświadczam całemu światu, że na mocy tego mojego firmanu, franciszkanie bośniaccy znajdują się pod moją opieką. Nakazuję, co następuje: Niech nikt nie waży się podnosić na nich ręki i w żaden sposób szkodzić ich kościołom! Niech żyją w pokoju w moim państwie. Ci spośród nich, którym przyszło pozostawać poza domem, mają znaleźć bezpieczeństwo i odzyskać wolność. Mogą swobodnie powrócić do swych siedzib, które znajdują się w granicach mojego państwa. Niech nikt spośród naszych dostojników, wezyrów, urzędników czy służby nie waży się w żaden sposób poczynić im jakiekolwiek uchybienie na honorze czy szkodę! Niech nikt nie uwłacza im i nie nagabuje, albo w jakikolwiek sposób zagraża ich życiu, własności czy kościołom. Takie samo prawo dotyczy rzeczy będących w posiadaniu przez tych spośród nich, którzy przybyli z innych krajów. Wydając ten firman, przysięgam na mój miecz, przed świętym imieniem Allacha, który stworzył niebo i ziemię, przed prorokiem Mahometem i siedmioma prorokami, że nikt z moich podwładnych nie wystąpi przeciw postanowieniom tego dokumentu.

Powstanie prowincji[edytuj | edytuj kod]

Ahdnama Mehmeda II z 1463

Brak oparcia w obecności miejscowych ordynariuszy spowodował spadek liczby kleru diecezjalnego. W połowie XIX wieku ich obecność była szczątkowa. By zaradzić potrzebom bośniackiego kościoła Stolica Święta ustanowiła w 1735 wikariat, na czele którego stanął miejscowy franciszkanin. W 1757 franciszkanie z bośniackiej prowincji Krzyża Świętego zostali zmuszeni do restrukturyzacji administracyjnej, by sprostać normom prawa tureckiego.

Klasztory prowincji[edytuj | edytuj kod]

Prowincja Krzyża Świętego posiada swoje domy zakonne w następujących miejscowościach[7]:

Przypisy

  1. Uprava (chorw.). www.bosnasrebrena.ba. [dostęp 2014-01-14].
  2. OFM Provinces (ang.). www.ofm.org. [dostęp 2014-01-14].
  3. 3,0 3,1 3,2 Bishops Conference of Bosnia and Herzegovina: Catholic Church in Bosnia-Herzegovina. Sarajewo: Catholic News Agency, 2002. [dostęp 2014-01-14]. (ang.)
  4. 4,0 4,1 Kronološki pregled događaja (chorw.). www.bosnasrebrena.ba. [dostęp 2014-01-14].
  5. The Oath (Ahdnama) of Sultan Mehemt II the Conqueror Mehmet the son of Murat-Khan Always victorious! (ang.). www.croatianhistory.net. [dostęp 2014-01-14].
  6. Ekmeleddin Ihsanogly: A Culture of Peaceful Coexistence: The Ottomman Turkish Example (ang.). www.lightmillennium.org, 2004-05-14. [dostęp 2014-01-14].
  7. Samostani i župe (chorw.). www.bosnasrebrena.ba. [dostęp 2014-01-14].