Prozopagnozja

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacji, wyszukiwania

Prozopagnozja (agnozja twarzy, z gr. πρόσωπον = "twarz" + αγνωσία = "niewiedza") – zaburzenie powstałe na skutek uszkodzenia mózgu, polegające na braku rozpoznawania twarzy znajomych lub widzianych już osób, a także ich wyrazu emocjonalnego. Zaburzenie może mieć również podłoże genetyczne.

Przyczyną prozopagnozji jest nieprawidłowe funkcjonowanie tych obszarów mózgu, które odpowiadają za porównywanie obrazów aktualnie oglądanych z tymi, które widzieliśmy i zapamiętaliśmy wcześniej. Liczne badania wskazują na to, że zaburzenie to jest powiązane z korą wzrokową prawej półkuli mózgu. Większość badań dowodzi, że zaburzenie to spowodowane jest lezjami obustronnymi lub lezjami jednostronnymi w połączeniu z uszkodzeniem ciała modzelowatego[potrzebne źródło]. Przypuszczalne miejsce uszkodzenia powodującego prozopagnozję: zakręt wrzecionowaty[1], powierzchnia przyśrodkowa na styku płata potylicznego i zakrętu hipokampa.

Jako pierwszy terminu prozopagnozji użył w 1947 niemiecki neurolog Joachim Bodamer[2]. Podobnie jak starożytni przypuszczał on, że jej przyczyną są uszkodzenia mózgu na skutek urazu mechanicznego lub udaru. Najnowsze badania sugerują jednak, że choroba może być dziedziczna, a wywołuje ją mutacja w jednym tylko genie. Osoby chore na prozopagnozję generalnie nie mają kłopotów ze wzrokiem ani z zapamiętywaniem innych faktów. Zwykle rozróżniają też poszczególne części twarzy, ale ich kształt i położenie u wszystkich ludzi wydaje się im jednakowe. Szacuje się, że na prozopagnozję o różnym nasileniu może cierpieć nawet do 2% populacji ludzkiej.

Zaburzenie to jest jednym z rodzajów agnozji.

Kilka przypadków prozopagnozji – w tym własne dolegliwości tego typu – opisał Oliver Sacks, profesor neurologii na Uniwersytecie Columbia i autor licznych książek popularnonaukowych, m.in. książki The Man Who Mistook His Wife for a Hat (polskie wydanie: Mężczyzna, który pomylił swoją żonę z kapeluszem)[3]. W filmie Vinci jeden z bohaterów cierpiał na tę przypadłość, nie rozpoznając nawet własnych dzieci, natomiast film Faces in The Crowd z 2011 roku opowiada historię kobiety cierpiącej na to zaburzenie.

Przypisy

  1. G. McCarthy i wsp. Face-specific processing in the fuman fusform gyrus. J. Cognitive Neuroscicence. 9, 605-610(1997).
  2. Bodamer J. Die Prosop-Agnosie: Die Agnosie des Physiognomieerkennens. Arch Psychiat Nervenkr 179, 6-53 (1947)
  3. Oliver Sacks, Ślepota twarzy, w: Oko umysłu, Zysk i S-ka, 2011, s. 101–131, ISBN 978-83-7506-738-5 (ang.The Mind's Eye, 2010)

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]

WiktionaryPl nodesc.svg
Zobacz hasło prozopagnozja w Wikisłowniku

Star of life.svg Zapoznaj się z zastrzeżeniami dotyczącymi pojęć medycznych i pokrewnych w Wikipedii.