Prozopagnozja
Prozopagnozja (agnozja twarzy, z gr. πρόσωπον = "twarz" + αγνωσία = "niewiedza") – zaburzenie powstałe na skutek uszkodzenia mózgu, polegające na braku rozpoznawania twarzy znajomych lub widzianych już osób, a także ich wyrazu emocjonalnego. Zaburzenie może mieć również podłoże genetyczne.
Przyczyną prozopagnozji jest nieprawidłowe funkcjonowanie tych obszarów mózgu, które odpowiadają za porównywanie obrazów aktualnie oglądanych z tymi, które widzieliśmy i zapamiętaliśmy wcześniej. Liczne badania wskazują na to, że zaburzenie to jest powiązane z korą wzrokową prawej półkuli mózgu. Większość badań dowodzi, że zaburzenie to spowodowane jest lezjami obustronnymi lub lezjami jednostronnymi w połączeniu z uszkodzeniem ciała modzelowatego[potrzebne źródło]. Przypuszczalne miejsce uszkodzenia powodującego prozopagnozję: zakręt wrzecionowaty[1], powierzchnia przyśrodkowa na styku płata potylicznego i zakrętu hipokampa.
Jako pierwszy terminu prozopagnozji użył w 1947 niemiecki neurolog Joachim Bodamer[2]. Podobnie jak starożytni przypuszczał on, że jej przyczyną są uszkodzenia mózgu na skutek urazu mechanicznego lub udaru. Najnowsze badania sugerują jednak, że choroba może być dziedziczna, a wywołuje ją mutacja w jednym tylko genie. Osoby chore na prozopagnozję generalnie nie mają kłopotów ze wzrokiem ani z zapamiętywaniem innych faktów. Zwykle rozróżniają też poszczególne części twarzy, ale ich kształt i położenie u wszystkich ludzi wydaje się im jednakowe. Szacuje się, że na prozopagnozję o różnym nasileniu może cierpieć nawet do 2% populacji ludzkiej.
Zaburzenie to jest jednym z rodzajów agnozji.
Kilka przypadków prozopagnozji – w tym własne dolegliwości tego typu – opisał Oliver Sacks, profesor neurologii na Uniwersytecie Columbia i autor licznych książek popularnonaukowych, m.in. książki The Man Who Mistook His Wife for a Hat (polskie wydanie: Mężczyzna, który pomylił swoją żonę z kapeluszem)[3]. W filmie Vinci jeden z bohaterów cierpiał na tę przypadłość, nie rozpoznając nawet własnych dzieci, natomiast film Faces in The Crowd z 2011 roku opowiada historię kobiety cierpiącej na to zaburzenie.
Przypisy
- ↑ G. McCarthy i wsp. Face-specific processing in the fuman fusform gyrus. J. Cognitive Neuroscicence. 9, 605-610(1997).
- ↑ Bodamer J. Die Prosop-Agnosie: Die Agnosie des Physiognomieerkennens. Arch Psychiat Nervenkr 179, 6-53 (1947)
- ↑ Oliver Sacks, Ślepota twarzy, w: Oko umysłu, Zysk i S-ka, 2011, s. 101–131, ISBN 978-83-7506-738-5 (ang.The Mind's Eye, 2010)
Linki zewnętrzne [edytuj]
- A. Warchała, I. Krupka-Matuszczyk, Zespoły urojeniowego błędnego rozpoznawania. Wiadomości Lekarskie 2006, LIX nr 9–10 s. 702–706
- Przemysław Opłocki, Prozopagnozja, czyli ślepota twarzy – przyczyny, objawy, www.poradnia.pl, data dostępu: 2012-09-11
- Centrum Badań nad Prozopagnozją w Harvard and University College London
- Oliver Sacks: What hallucination reveals about our minds (TED Ideas worth spreading)
