Przełomowe bitwy w historii świata

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii

(Przekierowano z Przełomowa bitwa na świecie)

Skocz do: nawigacji, szukaj

Bitwa pod Gaugamelą (Arbelą)

Bitwa pod Tours

Oblężenie Orleanu

Hiszpańska Armada

Bitwa pod Połtawą

Bitwa pod Valmy

Bitwa pod Waterloo

Przełomowe bitwy w historii świata – umowna lista bitew, które zaważyły na losie ludzkości. Można zatem zaliczyć do niej dane starcie, jeśli odwrotny jego przebieg dokonałby gruntownego przewrotu w dziejach świata. Listę 15 przełomowych bitew stworzył Edward Shepard Creasy w książce o takim tytule w 1851 roku, a o kolejne uzupełniali ją dalsi autorzy, m.in. o trzy bitwy uzupełnił ją brytyjski polityk, dyplomata i pisarz, Edgar Vincent D'Abernon. Można dodać do niej także walki z okresu II wojny światowej.

Zdaniem D'Abernona, 18. przełomową bitwą była bitwa warszawska, podczas której polskie wojska zatrzymały ofensywę Armii Czerwonej i zmusiły ją do odwrotu. Dzięki zwycięstwu Polaków rewolucja komunistyczna nie rozprzestrzeniła się na południową i zachodnią Europę.

Wyliczenia przełomowych bitew w historii świata są subiektywne i zależą w dużej mierze od poglądów i stanu wiedzy historycznej poszczególnych autorów. Oryginalna lista Creasy'ego prezentuje typowy dla brytyjskiej epoki wiktoriańskiej eurocentryczny, a zwłaszcza anglocentryczny punkt widzenia, ze szczególnym uwzględnieniem bitew z czasów nowszych dla piszącego. Lista Creasy'ego stanowiła punkt wyjścia dla wielu innych autorów, publikujących dalsze zestawienia.

[edytuj] Przełomowe bitwy

[edytuj] Podane przez Edwarda Sheparda Creasy'ego

Według książki Edwarda Sheparda Creasy'ego The Fifteen Decisive Battles of the World: from Marathon to Waterloo (z ang. Piętnaście przełomowych bitew świata: od Maratonu do Waterloo) opublikowanej w 1851 roku.

L.p.	Bitwa	Data	1 strona – zwycięzca	2 strona – pokonany
1	Bitwa pod Maratonem	490 p.n.e.	Ateny, Plateje	Persja
2.	Wyprawa sycylijska	413 p.n.e.	Syrakuzy	Ateny
3.	Bitwa pod Gaugamelą	331 p.n.e.	Macedonia	Persja
4.	Bitwa nad Metaurusem	207 p.n.e.	Republika rzymska	Kartagina
5.	Bitwa w Lesie Teutoburskim	9 września 9	Cheruskowie (Germanie)	Cesarstwo rzymskie
6.	Bitwa na Polach Katalaunijskich	20 czerwca 451	Cesarstwo zachodniorzymskie Wizygoci	Hunowie Ostrogoci
7.	Bitwa pod Poitiers	25 października 732	Frankowie	Arabowie
8.	Bitwa pod Hastings	14 października 1066	Normanowie	Anglosasi
9.	Oblężenie Orleanu	12 października 1428 – 8 maja 1429	Francja	Anglia
10.	Klęska Wielkiej Armady	8 sierpnia 1588	Anglia Republika Zjednoczonych Prowincji	Hiszpania Portugalia
11.	Bitwa pod Blenheim	13 sierpnia 1704	Wielka Koalicja: Anglia, Austria, Republika Zjednoczonych Prowincji	Francja, Bawaria
12.	Bitwa pod Połtawą	8 lipca 1709	Carstwo Rosyjskie	Szwecja
13.	Bitwa pod Saratogą	17 września – 8 października 1777	Stany Zjednoczone	Wielka Brytania
14.	Bitwa pod Valmy	20 września 1792	Francja	Królestwo Prus Austria-Habsburgowie
15.	Bitwa pod Waterloo	18 czerwca 1815	Królestwo Prus Królestwo Zjednoczonych Niderlandów Królestwo Hanoweru	Francja

[edytuj] Dodane przez Edgara Vincentego D'Abernona^[1]

L.p.	Bitwa	Data	1 strona – zwycięzca	2 strona – pokonany
16.	Bitwa pod Sedanem	1 września 1870	Królestwo Prus	Francja
17.	I bitwa nad Marną	5–9 września 1914	Francja Wielka Brytania	Cesarstwo Niemieckie
18.	Bitwa warszawska	12–25 sierpnia 1920	Polska	Rosyjska FSRR Ukraińska SRR

[edytuj] Dodane przez Josepha Mitchella

W 1964 amerykański historyk Joseph B. Mitchell opublikował książkę Twenty Decisive Battles of the World (z ang. Dwadzieścia decydujących bitew świata) z pięcioma dodatkami do listy Creasy'ego:

L.p.	Bitwa	Data	1 strona – zwycięzca	2 strona – pokonany
16.	kampania na Missisipi	luty 1862 – lipiec 1863	Unia (USA)	Konfederacja (CSA)
17.	Bitwa pod Sadową	3 lipca 1866	Królestwo Prus	Cesarstwo Austriackie Saksonia
18.	I bitwa nad Marną	5–9 września 1914	Francja Wielka Brytania	Cesarstwo Niemieckie
19.	bitwa o Midway	4–7 czerwca 1942	Stany Zjednoczone	Japonia
20.	Bitwa stalingradzka	23 sierpnia 1942 – 2 lutego 1943	ZSRR	III Rzesza Włochy Rumunia Węgry Chorwacja