Przedawnienie (prawo podatkowe)

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacji, wyszukiwania

Przedawnienie - przedawnienie zobowiązań podatkowych można podzielić na przedawnienie obejmujące zobowiązania podatkowe powstające na mocy decyzji administracyjnej i przedawnienie obejmujące zobowiązania powstające z mocy prawa.

Przedawnienie zobowiązań podatkowych powstających na mocy decyzji podatkowej[edytuj | edytuj kod]

Zobowiązanie podatkowe nie powstaje, jeżeli decyzja ustalająca to zobowiązanie została doręczona po upływie 3 lat, licząc od końca roku kalendarzowego, w którym powstał obowiązek podatkowy (tzw. prawa do wydania decyzji ). Przedawnienie prawa do wydania decyzji jest możliwe jedynie w odniesieniu do zobowiązań, które nie powstają z mocy prawa, lecz do których powstania niezbędne jest doręczenie podatnikowi decyzji organu podatkowego, ustalającej wysokość tego zobowiązania. Przykładem tego typu zobowiązań są zobowiązania osób fizycznych z tytułu podatku od nieruchomości, podatku rolnego i podatku leśnego, zobowiązania z tytułu podatku od spadku i darowizn.

Przedawnienie zobowiązań podatkowych powstających na skutek wydania decyzji ustalającej wysokość zobowiązania podatkowego[edytuj | edytuj kod]

art 68 § 2 Jeżeli podatnik:

  • nie złożył deklaracji w terminie przewidzianym w przepisach prawa podatkowego,
  • w złożonej deklaracji nie ujawnił wszystkich danych niezbędnych do ustalenia wysokości zobowiązania podatkowego,

zobowiązanie podatkowe nie powstaje, pod warunkiem, że decyzja ustalająca wysokość tego zobowiązania została doręczona po upływie 5 lat, licząc od końca roku kalendarzowego, w którym powstał obowiązek podatkowy.

art 68 § 3 Dodatkowe zobowiązanie podatkowe w podatku od towarów i usług nie powstaje, jeżeli decyzja ustalająca to zobowiązanie została doręczona po upływie 5 lat, licząc od końca roku kalendarzowego, w którym powstał obowiązek podatkowy.

Zobowiązanie z tytułu opodatkowania dochodu nieznajdującego pokrycia w ujawnionych źródłach przychodów lub pochodzącego ze źródeł nieujawnionych nie powstaje, jeżeli decyzja ustalająca to zobowiązanie została doręczona po upływie 5 lat, licząc od końca roku, w którym upłynął termin do złożenia zeznania rocznego dla podatników podatku dochodowego od osób fizycznych, za rok podatkowy, którego dotyczy decyzja.

Jest zasadnicza różnica między decyzją ustalającą wysokość zobowiązania podatkowego, a decyzją określającą wysokość zobowiązania podatkowego. Z tą pierwszą mamy do czynienia w przypadku zobowiązań podatkowych powstających w drodze decyzji organu podatkowego (przepisy szczególne dopuszczają wydanie jej także na podstawie informacji zawartych w deklaracji podatkowej art 21 § 5). Natomiast druga decyzja powstaje nam na skutek: nie złożenie deklaracji, bądź błędnie złożona deklaracja lub gdy stan faktyczny odbiega znacząco od tego co zostało zawarte w deklaracji lub też podatnik nie dokona zapłaty podatku w części lub całości.

Decyzja określająca wysokość zobowiązania podatkowego nie powoduje powstania zobowiązania - oznacza jedynie, że zobowiązanie takie istnieje - jego byt prawny powstał w momencie zaistnienia pewnego, określonego ustawami podatkowymi, stanu faktycznego. Takiej decyzji nie należy mylić z decyzją ustalającą wysokość zobowiązania podatkowego

Art. 68 i 69 o.p. w całości dotyczą wyłącznie zobowiązań podatkowych powstających w drodze doręczenia decyzji ustalających wysokość takiego zobowiązania (art. 21 § 1 pkt 2 o.p.). Doręczenie takiej decyzji po upływie określonego terminu jest bezskuteczne, tzn. zobowiązanie podatkowe, mimo spełnienia pozostałych warunków jego powstania, nie powstaje. Instytucja prawna uregulowana w art. 68 o.p. bywa nazywana przedawnieniem prawa do ustalenia zobowiązania podatkowego, przedawnieniem prawa do wymiaru lub (najmniej dokładnie) przedawnieniem prawa do wydania decyzji ustalającej. Zob. też komentarz do art. 69 o.p.

Przerwanie i zawieszenie biegu przedawnienia[edytuj | edytuj kod]

Nie ulegają przedawnieniu zobowiązania podatkowe zabezpieczone hipoteką lub zastawem skarbowym, jednakże po upływie terminu przedawnienia zobowiązania te mogą być egzekwowane tylko z przedmiotu hipoteki lub zastawu.

Bieg terminu przedawnienia może ulec przerwaniu lub zawieszeniu. Po przerwaniu biegu terminu przedawnienia biegnie on na nowo tzn. od początku od dnia następującego po dniu, w którym nastąpiło przerwanie biegu. Przerwanie biegu przedawnienia może nastąpić jeden raz. Po zawieszeniu bieg terminu przedawnienia kontynuowany jest od dnia następnego po dniu, w którym ustały przyczyny powodujące zawieszenie. Zawieszenie biegu przedawnienia może następować wielokrotnie, jednak łączny okres zawieszenia nie może przekroczyć 3 lat.

Bieg terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego zostaje przerwany w przypadku:

  1. ogłoszenia upadłości podatnika. Po przerwaniu biegu terminu przedawnienia z tego powodu biegnie on na nowo od dnia następującego po dniu uprawomocnienia się postanowienia o ukończeniu postępowania upadłościowego,
  2. zastosowania środka egzekucyjnego, o którym podatnik został zawiadomiony. Po przerwaniu biegu terminu przedawnienia z tego powodu biegnie on na nowo od dnia następującego po dniu, w którym zastosowano środek egzekucyjny.

Bieg terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego zostaje zawieszony z chwilą:

  1. wszczęcia postępowania w sprawie o przestępstwo skarbowe lub wykroczenie skarbowe, jeżeli podejrzenie popełnienia przestępstwa lub wykroczenia wiąże się z niewykonaniem tego zobowiązania,
  2. wniesienia skargi do sądu administracyjnego na decyzję dotyczącą tego zobowiązania,
  3. wniesienia żądania ustalenia przez sąd powszechny istnienia lub nieistnienia stosunku prawnego lub prawa.

Po zawieszeniu termin przedawnienia biegnie dalej od dnia następującego po dniu:

  1. prawomocnego zakończenia postępowania w sprawie o przestępstwo skarbowe lub wykroczenie skarbowe,
  2. doręczenia organowi podatkowemu odpisu orzeczenia sądu administracyjnego, ze stwierdzeniem jego prawomocności
  3. uprawomocnienia się orzeczenia sądu powszechnego w sprawie ustalenia istnienia lub nieistnienia stosunku prawnego lub prawa.
Scale of justice gold.png Zapoznaj się z zastrzeżeniami dotyczącymi pojęć prawnych w Wikipedii.