Przepękla indochińska
| Przepękla indochińska | |
|---|---|
 |
|
| Systematyka[1] | |
| Domena | eukarionty |
| Królestwo | rośliny |
| Klad | rośliny naczyniowe |
| Klad | rośliny nasienne |
| Klasa | okrytonasienne |
| Klad | klad różowych |
| Rząd | dyniowce |
| Rodzina | dyniowate |
| Rodzaj | przepękla |
| Gatunek | przepękla indochińska |
| Nazwa systematyczna | |
| Momordica cochinchinensis (Lour.) Spreng. Syst. veg. 3:14. 1826[2] |
|
| Synonimy | |
|
Momordica ovata Cogn., Muricia cochinchinensis Lour. |
|
 Zdjęcia i grafiki w Commons |
|
Przepękla indochińska[3] (Momordica cochinchinensis (Lour.) Spreng.) – gatunek roślin z rodziny dyniowatych. Występuje w południowych Chinach, Wietnamie, północno-wschodniej Australii.
Morfologia[edytuj]
- Pokrój
- Drewniejące pnącze do 15 m długości czepiające się podpór za pomocą wąsów czepnych.
- Liście
- Szorstko owłosione, blaszki 3-5-klapowe z sercowatą nasadą i ząbkowanym brzegiem. Średnicy 5–20 cm.
- Kwiaty
- Żółte, na długich szypułkach. Wyrastają pojedynczo w kątach liści.
- Owoce
- Wrzecionowata lub kulista jagoda pokryta kolczastymi wyrostkami. W stanie dojrzałym pomarańczowa. Okrywa twarda i gruba, miąższ soczysty, krwistoczerwony[3].
Zastosowanie[edytuj]
W krajach Azji Południowo-Wschodniej traktowany jest zarówno jako owoc, jak i lekarstwo. Charakteryzuje się krótkim okresem owocowania, ze szczytem w grudniu i styczniu, i dlatego stosowany jest jedynie przy specjalnych okazjach, takich jak wietnamskie święto Tết (Nowy Rok) lub też jako potrawa weselna. Najczęściej jest serwowany jako xôi gấc, czyli słodki ryż serwowany z nasionami i owocnią. Poza Azją najczęściej sprzedawany jest jako suplement diety w postaci soku.
Owoc stosowany jest w medycynie chińskiej, ale pojawiają się też doniesienia naukowe o jego działaniu przeciwnowotworowym[4]. Owoce zawierają więcej likopenu (200–230mg likopenu/100g owoców) niż pomidory (4,2mg likopenu/100g) i 10-krotnie więcej karotenu niż marchew. Ponadto powyższe substancje występują w łatwo przyswajalnej formie, z długołańcuchowymi kwasami tłuszczowymi[5].
Przypisy
- ↑ Stevens P.F.: Angiosperm Phylogeny Website (ang.). 2001–. [dostęp 2010-01-03].
- ↑ Cucurbita (ang.). Germplasm Resources Information Network (GRIN). [dostęp 2010-01-03].
- ↑ 3,0 3,1 Jolanta Węglarska, Karol Węglarski: Użyteczne rośliny tropików. Szkice etnobotaniczne. Poznań: Bogucki Wydawnictwo Naukowe, 2008. ISBN 978-8361320173.
- ↑ Inhibition of tumor growth and angiogenesis by water extract of Gac fruit (Momordica cochinchinensis Spreng)".
- ↑ Tomasz Czernecki: Od pomidorów lepszy jest sok pomidorowy i Gac (pol.). 2012-08-12. [dostęp 2012-12-18].
