Przepękla indochińska

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Przepękla indochińska
Gấc.jpg
Systematyka[1]
Domena eukarionty
Królestwo rośliny
Klad rośliny naczyniowe
Klad rośliny nasienne
Klasa okrytonasienne
Klad klad różowych
Rząd dyniowce
Rodzina dyniowate
Rodzaj przepękla
Gatunek przepękla indochińska
Nazwa systematyczna
Momordica cochinchinensis (Lour.) Spreng.
Syst. veg. 3:14. 1826[2]
Synonimy

Momordica ovata Cogn., Muricia cochinchinensis Lour.

"(comns)" Zdjęcia i grafiki w Commons

Przepękla indochińska[3] (Momordica cochinchinensis (Lour.) Spreng.) – gatunek roślin z rodziny dyniowatych. Występuje w południowych Chinach, Wietnamie, północno-wschodniej Australii.

Morfologia[edytuj | edytuj kod]

Pokrój
Drewniejące pnącze do 15 m długości czepiające się podpór za pomocą wąsów czepnych.
Liście
Szorstko owłosione, blaszki 3-5-klapowe z sercowatą nasadą i ząbkowanym brzegiem. Średnicy 5–20 cm.
Kwiaty
Żółte, na długich szypułkach. Wyrastają pojedynczo w kątach liści.
Owoce
Wrzecionowata lub kulista jagoda pokryta kolczastymi wyrostkami. W stanie dojrzałym pomarańczowa. Okrywa twarda i gruba, miąższ soczysty, krwistoczerwony[3].

Zastosowanie[edytuj | edytuj kod]

W krajach Azji Południowo-Wschodniej traktowany jest zarówno jako owoc, jak i lekarstwo. Charakteryzuje się krótkim okresem owocowania, ze szczytem w grudniu i styczniu, i dlatego stosowany jest jedynie przy specjalnych okazjach, takich jak wietnamskie święto Tết (Nowy Rok) lub też jako potrawa weselna. Najczęściej jest serwowany jako xôi gấc, czyli słodki ryż serwowany z nasionami i owocnią. Poza Azją najczęściej sprzedawany jest jako suplement diety w postaci soku lub ekstraktu w kapsułkach.

Owoc stosowany jest w medycynie chińskiej, ale pojawiają się też doniesienia naukowe o jego działaniu przeciwnowotworowym[4]. Owoce zawierają więcej likopenu (200–230mg likopenu/100g owoców) niż pomidory (4,2mg likopenu/100g) i 10-krotnie więcej karotenu niż marchew. Ponadto powyższe substancje występują w łatwo przyswajalnej formie, z długołańcuchowymi kwasami tłuszczowymi[5].

Przypisy

  1. Stevens P.F.: Angiosperm Phylogeny Website (ang.). 2001–. [dostęp 2010-01-03].
  2. Cucurbita (ang.). Germplasm Resources Information Network (GRIN). [dostęp 2010-01-03].
  3. 3,0 3,1 Jolanta Węglarska, Karol Węglarski: Użyteczne rośliny tropików. Szkice etnobotaniczne. Poznań: Bogucki Wydawnictwo Naukowe, 2008. ISBN 978-8361320173.
  4. Inhibition of tumor growth and angiogenesis by water extract of Gac fruit (Momordica cochinchinensis Spreng)".
  5. Tomasz Czernecki: Od pomidorów lepszy jest sok pomidorowy i Gac (pol.). 2012-08-12. [dostęp 2012-12-18].