Przeplatka didyma

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacji, wyszukiwania
Przeplatka didyma
Melitaea didyma
(Esper, 1778)
Przeplatka didyma
Systematyka
Domena eukarionty
Królestwo zwierzęta
Typ stawonogi
Gromada owady
Podgromada uskrzydlone
Rząd motyle
Rodzina rusałkowate
Rodzaj Melitaea
Gatunek przeplatka didyma
Commons Multimedia w Wikimedia Commons

Przeplatka didyma (Melitaea didyma) - owad z rzędu motyli, z rodziny rusałkowatych (Nymphalidae)[1].

Rozmieszczenie geograficzny[edytuj | edytuj kod]

Gatunek palearktyczny, zasięg jego występowania obejmuje obszary od gór Ałtaj przez Europe po Afryke północną[1]. W Europie zasiedla większość obszaru kontynentu najdalej na północ docierając do Estonii[1][2]. Brak go na północy, między innymi na Wyspach Brytyjskich, w Danii, Szwecji, Norwegii, Finladni oraz północnych terenach eupropejskiego terytorium Rosji. Niewystępuje też na wielu wyspach w południowej części Europy, w tym na Krecie, Sardynii i Korsyce. Status gatunku w Mołdawii nie ustalony[2].

Dawniej gatunek zasiedlał tereny niżinne w całym obszarze Polski z wyjatkiem Pomorza Zachodniego. Obecnie populacje przeplatki didymy zachowały się jedynie na wschodzie kraju[1].

Ekologia i cykl rozwojowy[edytuj | edytuj kod]

Przeplatka didyma zasiedla murawy kserotermiczne oraz inne suche ekosystemy, takie jak wrzosowiska, zręby i suchsze śródleśne polany. Dorosłe motyle latają od połowy czerwca do końca lipca chętnie odwiedzjąc kwiaty koloru fioletowego, w tym między innymi kwiaty chabra łąkowego, goździka kartuzka, świerzbnicy polnej i macierzanki piaskowej[1].

Poczwarka przeplatki didymy

Samice składają jaja w złożach liczących do kilkudziesięciu sztuk na spodniej powierzchni liści roślin pokarmowych gąsienic. Wykorzystywane są różne gatunki roślin zielnych (gatunek polifagiczny), w tym lnica pospolita, babka lancetowata, czyściec prosty, przetacznik ożankowy oraz gatunki z rodzaju dziewanna. Gąsienice początkowo żyją w licznych grupach budując wspólny oprzęd, potem zimują pojedynczo lub w niewielkich skupieniach. Starsze gąsienice po przezimowaniu żerują samotnie a następnie przepoczwarzają się na różnych przedmiotach w pobliżu rośliny żywicielskiej[1].

Zagrożenia[edytuj | edytuj kod]

W Czerwonej Liście Zwierząt Ginących i Zagrożonych w Polsce gatunek ujęty jako narażony na wyginięcie (kategoria VU)[3]. Na przestrzeni kilkudziesięciu lat doszło do zaniku wszystkich populacji w zachodniej Polsce, natomiast na wschodzie kraju znacznie zmiejszyła się liczba znaych stanowisk[1]. Spadek krajowych zasobów przeplatki didymy w latch 1974-1999 oceniono na 50-75%[4]. Przyczyny zanikania motyla w Polsce nie są obecnie znane, a opracowanie planu jego ochrony wymaga szczegółowych badań[1].

Zobacz też[edytuj | edytuj kod]

Przypisy

  1. 1,0 1,1 1,2 1,3 1,4 1,5 1,6 1,7 Jarosław Buszko, Janusz Masłowski: Motyle Dzienne Polski. Nowy Sącz: Koliber, 2008. ISBN 978-83-925150-4-3.
  2. 2,0 2,1 Distribution of Melitaea didyma. Fauna Europaea Web Service (2004) Fauna Europaea version 2.2, Available online at http://www.faunaeur.org (ang.). 3.VI.2010. [dostęp 2010-11-09].
  3. Zbigniew Głowaciński (red.): Czerwona Lista Zwierząt Ginących i Zagrożonych W Polsce. 2002. ISBN 83-901236-8-1. (pol.)
  4. Chris van Swaay, C.A.M. & Warren, M.S: Red Data book of European butterflies (Rhopalocera). Strasbourg: Nature and Environment, No. 99, Council of Europe Publishing, 1999.