Przyczółek warecko-magnuszewski

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Działania na przyczółku 1-16 sierpnia 1944
Działania na przyczółku 16 sierpnia-12 września 1944
Dowództwo 82 dywizji piechoty gwardii z dowódcami pułków i batalionów na przyczółku (7 listopada 1944). Gen. G. Chetagurow (pośrodku), szef sztabu płk A. Mandrika (obok z mapnikiem).

Przyczółek warecko-magnuszewski utworzony na początku sierpnia 1944 roku przez jednostki Armii Czerwonej 8 Armii Gwardii gen. Wasilija Czujkowa, należącej do 1 Frontu Białoruskiego marszałka Konstantego Rokossowskiego.

W lipcu 1944 jednostki radzieckie i polskie sforsowały rzekę Bug. Pierwsze jednostki przerzucone zostały przez Wisłę 1 sierpnia 1944. Ostatecznie przyczółek oparł się na linii Pilicy i Radomki, osiągając w ciągu 4 dni szerokość 18 km i głębokość 15 km[1]. Niemcy początkowo nie docenili znaczenia przyczółka i do próby likwidacji przystąpili dopiero 9 sierpnia. W celu likwidacji przyczółka Niemcy ściągnęli elementy Dywizji Pancerno-Spadochronowej "Hermann Göring" (140 czołgów i 90 samochodów pancernych), 19 Dywizji Pancernej (90 czołgów i 40 dział pancernych).

W walkach obronnych, obok jednostek radzieckich walczyły również oddziały 1 Armii Wojska Polskiego m.in. ściągnięta na pomoc wykrwawionym oddziałom radzieckim 1 Brygada Pancerna im. Bohaterów Westerplatte licząca w tym czasie ok. 2200 żołnierzy i 86 czołgów (w tym 71 szt. T-34)[1]. Atak niemiecki załamał się pod Studziankami, gdzie Wehrmacht poniósł ciężkie straty w wyniku kontruderzenia 1 Brygady Pancernej im. Bohaterów Westerplatte. W wyniku walk Niemcy stracili kilkuset żołnierzy i 40 pojazdów, Polacy zaś 94 zabitych, 200 rannych i 27 czołgów[1]. 14 sierpnia polscy czołgiści i radziecka piechota opanowali Studzianki górujące nad okolicą.

Podczas walk na przyczółku 1 Armia WP straciła 484 zabitych i 1459 rannych, 63 żołnierzy zaginęło bez wieści. Straty niemieckie w bitwie oszacowano na ok. 1000 poległych, rannych i w niewoli. Polacy zniszczyli kilkanaście czołgów, dział polowych, moździerzy i samochodów. Żołnierze polscy zabici i zmarli na skutek ran zostali pochowani na cmentarzach w Garwolinie, Magnuszewie i Wildze[2].

14 stycznia 1945 roku z przyczółka wyszło uderzenie rozpoczynające wielką ofensywę styczniową, w wyniku której Niemcy utracili Warszawę, Łódź, Bydgoszcz i Poznań, a 31 stycznia dotarto nad Odrę, zajmując przyczółek na jej zachodnim brzegu odległy o 70 km od Berlina[1].

Walki na przyczółku warecko-magnuszewskim zostały upamiętnione na Grobie Nieznanego Żołnierza w Warszawie, napisem na jednej z tablic po II wojnie światowej - "STUDZIANKI-WARKA 10 VIII - 12 IX 1944".

W 20 rocznicę bitwy pancernej pod Studziankami zostało zorganizowane mauzoleum poległych żołnierzy polskich i radzieckich w Studziankach Pancernych. W 1977 przy drodze z Góry Kalwarii do Magnuszewa otwarto Skansen Bojowy 1 Armii Wojska Polskiego w Mniszewie.

Zobacz też[edytuj | edytuj kod]

Przypisy

  1. 1,0 1,1 1,2 1,3 Stąd niedaleko już..., "Stolica", Nr 41 (1556), 9 października 1977
  2. Krzysztof Komorowski: Boje polskie 1939 - 1945. s. 426.

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

  • Krzysztof Komorowski: Boje polskie 1939 - 1945. Warszawa. s. 426. ISBN 978-83-11-10357-3.
  • Organizacja i działania bojowe Ludowego Wojska Polskiego w latach 1943-1945. Wybór materiałów źródłowych, tom I, Wydawnictwo Ministerstwa Obrony Narodowej, Warszawa 1958
  • Polski czyn zbrojny w II wojnie światowej, tom III Ludowe Wojsko Polskie 1943-1945, Wydawnictwo Ministerstwa Obrony Narodowej, Warszawa 1973, wyd. I