Przygórze

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Przygórze
Widok  od strony północnej z południowo wschodniego zbocza Lirnika
Widok od strony północnej z południowo wschodniego zbocza Lirnika
Rodzaj miejscowości wieś
Państwo  Polska
Województwo dolnośląskie
Powiat kłodzki
Gmina Nowa Ruda
Wysokość 480 m n.p.m.
Liczba ludności (2006) 860 osób
Strefa numeracyjna 74
Kod pocztowy 57-400
Tablice rejestracyjne DKL
SIMC 0854417
Położenie na mapie województwa dolnośląskiego
Mapa lokalizacyjna województwa dolnośląskiego
Przygórze
Przygórze
Położenie na mapie Polski
Mapa lokalizacyjna Polski
Przygórze
Przygórze
Ziemia 50°37′N 16°34′E/50,616667 16,566667Na mapach: 50°37′N 16°34′E/50,616667 16,566667

Przygórze (do 1945 r. niem. Köpprich) - wieś w Polsce położona w województwie dolnośląskim, w powiecie kłodzkim, w gminie Nowa Ruda, niedaleko Przełęczy Woliborskiej, w dolinie Piekielnicy, u stóp Gór Sowich, między Woliborzem a Jugowem.

Historia[edytuj | edytuj kod]

Ślady osadnictwa na tym terenie pochodzą z czasów neolitu, ale o obecnej wsi źródła wspominają dopiero w XVII w., gdy istniała tu huta szkła. Później wydobywano tu rudy żelaza i miedzi, a w 1793 r. powstała pierwsza kopalnia, dostarczająca węgiel kamienny wysokiej jakości.

W latach 1975–1998 miejscowość położona była w województwie wałbrzyskim.

Zabytki[edytuj | edytuj kod]

Według rejestru Narodowego Instytutu Dziedzictwa na listę zabytków wpisane są obiekty[1]:

  • budynki huty „Barbara”, z drugiej połowy XIX wieku:
    • trzy hale produkcyjne
    • budynek rozdzielni elektrycznej
    • budynek narzędziowni i stołówki
    • hala wtryskarek
    • kotłownia
    • warsztaty i magazyn
    • elewacja magazynu.

inne zabytki:

  • kilka zabytkowych domów tworzących zespół górniczego osiedla mieszkalnego z około 1910 r.
  • kościół pw. Podwyższenia Krzyża Św. zbudowany w latach 1933–1935
  • pomnik górnika postawiony w 1966 r. z okazji 1000-lecia Państwa Polskiego.

Przemysł[edytuj | edytuj kod]

Na terenie wsi, w latach 90. XX w. stworzono największy zakład ziemi noworudzkiej, ZPAS S.A. (Zakład Produkcji Automatyki Sieciowej). Zakład usytuowany jest, na terenie dawnej kopalni węgla kamiennego "Rudolf" (po 1945 r. kopalnia węgla kamiennego "Bolesław"), oraz byłej huty "Barbara" . Obecnie w Przygórzu trwa rozbiórka hałdy, w miejscu której powstała 'Sprzedaż Kruszyw Przygórze'. Sołtysem wsi jest obecnie Antoni Pukała.

Przypisy

  1. Rejestr zabytków nieruchomych woj. dolnośląskiego. Narodowy Instytut Dziedzictwa. [dostęp 2 sierpnia 2012]. s. 79.

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

  1. Słownik geografii turystycznej Sudetów. Góry Sowie, Wzgórza Włodzickie, T. 11, pod red. M. Staffy, Wrocław: Wyd. I-Bis 1995, ss. 315-318.
  2. K.Radwański, M.Szymczak; Atlas gór Polski: Sudety. Karpaty. Góry Świętokrzyskie; Wyda. ExpressMap; Warszawa 2008; ISBN 83-6012-064-1
  3. M. Staffa, Przewodniki turystyczny, Wędrówka przez Sudety Środkowe, Wydaw. PTTK "Kraj", Kraków 1982r., ISBN 8300004769
  4. Mapa Sudety Środkowe, cz. zachodnia skala 1:40 000, wyd. PLAN, Jelenia Góra 2003 ISBN 83 88049 31 3

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]