Przyjaźń

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacji, wyszukiwania
Ujednoznacznienie Ten artykuł dotyczy uczucia. Zobacz też: inne znaczenia słowa przyjaźń.
Przyjaźń - obraz Louise Catherine Breslau, 1902.
Dobrzy przyjaciele - obraz Hermanna Kerna, 1904.
Przyjaciółki - obraz Jerry'ego Weissa, 2003.
Trzej przyjaciele oglądający mecz piłki nożnej.
Dwie przyjaciółki-nierozłączki.

Przyjaźń – według Arystotelesa, jedna z cnót[1], chociaż, w przeciwieństwie do cnót kardynalnych, nie jest ona cnotą normatywną. Filozof ten twierdzi także, że istnieje kilka rodzajów przyjaźni: idealna (teleia philia, będąca wartością samą w sobie), oraz takie, z których każda ma spełniać pewien cel (przyjemność lub użyteczność).

Większość ludzi uważa, że ich przyjaciele dobrze ich znają. Jednak badania wykazały, że w większości przypadków jest to złudzenie związane z chęcią poprawy samooceny[2]. Wierząc, że przyjaciołom zależy na nas, budujemy poczucie własnej wartości.

Przyjaźń w kontekście socjologicznym jest silnie związana z nieprzyjaźnią. Wspólny wróg bardzo skutecznie cementuje więzi między przyjaciółmi, a jednym z narzędzi służących do tego jest plotka[3]. Przyjaciele mają tendencję do wyolbrzymiania negatywnych cech swych nieprzyjaciół i pomijania ich cech pozytywnych.

Zawieranie przyjaźni odbywa się w różny sposób, zależnie od kultury i powiązań religijnych. Niektóre przyjaźnie są zawierane poprzez zapytanie: "Czy chciałbyś/chciałabyś zostać moim przyjacielem" lub w inny podobny sposób, czasem towarzyszą temu obietnice i przysięgi. Coraz rzadziej spotykana jest formuła braterstwa krwi.

Z badań wynika również, że przyjaźń może mieć tło genetyczne: najsilniejsze więzy łączą nas z ludźmi genetycznie do nas podobnymi[4][5]. Może to jednocześnie tłumaczyć istnienie uprzedzeń rasowych i innych form ksenofobii.

Sam akt nawiązywania przyjaźni ma również podłoże biologiczne – jest ściśle związany z tzw. pierwszym wrażeniem. Z badań wynika, że nieświadomą decyzję o chęci bliższego poznania danej osoby podejmujemy w ciągu zaledwie 10 minut od pierwszego z nią kontaktu[6].

Przyjaźń według bp Pelczara[edytuj | edytuj kod]

Zdaniem św. bpa Józefa Sebastiana Pelczara, są pewne warunki dla przyjaźni:

  • zbliżenie serc
  • wymiana dóbr między osobami
  • podobieństwo temperamentów i charakterów

Bp Pelczar rozróżnia między przyjaźnią duchową (jego zdaniem dobrą) a zmysłową (jego zdaniem niebezpieczną dla życia duchowego, np. dla zakonnic)[7]:

Przyjaźń zmysłowa Przyjaźń duchowa
rozmowy rozmowy błahe, całymi godzinami nie szukanie rozmów długich i czułych
pragnienie serca spojrzenie ogniste, słowo słodkie wszystko skromne: oko, język, zachowanie
tęsknota nieustanne pragnienie bycia z drugą osobą, ciągła myśl i marzenie o drugiej osobie tęsknota umiarkowana, poddana wyższej woli
zazdrość zazdrość o osoby trzecie brak egoizmu
ocena drugiej osoby błędy drugiej osoby uważa się za cnoty nie potępia się błądzącego, ale potępia błąd i stara się upomnieć przyjaciela
komunikacja umacnianie się pochlebstwami, podarunkami ta przyjaźń nie używa ani nie potrzebuje pochlebstw, podarunków

Przypisy

  1. Etyka nikomachejska, VIII, 1155a2
  2. "Journal of Consumer Research" [1]
  3. "Personal Relationships" [2]
  4. "Nations and Nationalism" [3]
  5. "Psychological Science" [4]
  6. "Journal of Social and Personal Relationships" [5]
  7. Józef Sebastian Pelczar, Życie duchowe czyli doskonałość chrześcijańska, tom 1. Wydawnictwo św. Stanisława BM, Kraków 2003. s. 539

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]

Wikimedia Commons
Wikiquote-logo.svg
Zobacz w Wikicytatach kolekcję cytatów
o przyjaźni
WiktionaryPl nodesc.svg
Zobacz hasło przyjaźń w Wikisłowniku