Przymorze (Gdańsk)

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Obszar Przymorza na mapie Gdańska

Przymorze – obszar nadmorski w północnej części Gdańska.

Położenie[edytuj | edytuj kod]

Współczesne[edytuj | edytuj kod]

Przymorze, widok z Lasów Oliwskich
Widok w stronę Zaspy, na południową część Przymorza Wielkiego. Na pierwszym planie falowiec przy ul. Obrońców Wybrzeża (obecnie ulica ta jest duwpasmowa)
Przymorze Małe na pierwszym planie, w głębi Przymorze Wielkie
Przymorze Małe na pierwszym planie, w głębi Przymorze Wielkie
Falowiec przy ul. Obrońców Wybrzeża, od strony skrzyżowania z ul. Dąbrowszczaków
Falowiec przy ul. Obrońców Wybrzeża, od strony skrzyżowania z ul. Dąbrowszczaków
Skrzyżowanie ul. F. Hynka z al. Rzeczypospolitej. W tle pierwsze bloki Przymorza Wielkiego oraz Centrum Techniki Okrętowej (zielony budynek)

Obecnie Przymorze dzieli się na dwie gęsto zaludnione dzielnice:

Obszar zbliżony do zajmowanego przez te dzielnice nazywany jest współcześnie Przymorzem.

Historyczne[edytuj | edytuj kod]

Przymorze, wbrew nazwie, nie sięgało pierwotnie do kąpieliska. Morfogenetycznie, obszar nadmorskiego Parku im. Ronalda Reagana należy bowiem do Jelitkowa. Przez większość czasu istnienia Przymorza, określeniem tym nazywano północny fragment współczesnego Przymorza Małego, od ul. Piastowskiej na północ, a także południową część dzisiejszej dzielnicy Żabianka-Wejhera-Jelitkowo-Tysiąclecia. Całość była skupiona wokół Potoku Oliwskiego.

Historia[edytuj | edytuj kod]

Pierwsze wzmianki o wsi Przymorze pochodzą z XI wieku[potrzebne źródło], kiedy to wieś ta była dobrem klasztoru Cystersów w Oliwie. Dawniej wieś wzmiankowana jako Primore w 1279 i Prsimore w 1283. Około roku 1540 Przymorze przeszło w posiadanie Jana Konerta (Conrada), który wybudował młyn na Potoku Oliwskim zwany Kuźnią Konrada (leżący poza granicami współczesnego Przymorza).

W 1591 teren w rejonie ul. Subisława nad Potokiem Oliwskim został przekazany Janowi Doręgowskiemu. Powstał tam duży dwór i kuźnica żelaza (później miedzi) czynna do około 1750. W 1672 właścicielem nieruchomości został Gottfried Günter, a od jego nazwiska dwór nazwano Güntershof. W 1736 działała tam kuźnica miedzi, w drugiej połowie XVIII wieku przekształcona w kaszarnię, kolejno w olejarnię (w 1786), następnie w zakład, w którym odlewano żeliwo do produkcji karabinów, później maszyn (do 1860). W 1863 powstał tam młyn zbożowy[1]; po dewastacji została wykonana w latach 1994-1999 rekonstrukcja na oryginalnych fundamentach[2].

W 1874 Przymorze stało się wsią gminną w okręgu urzędowym Zaspa. W 1907 weszło w skład ówcześnie miasta Oliwy, a następnie wraz z nią w granice administracyjne miasta Gdańska w 1926.

10 czerwca 1959 przy ul. Śląskiej wmurowano kamień węgielny pod pierwszy budynek Spółdzielni Mieszkaniowej Przymorze[3].

Przymorze należy do okręgu historycznego Oliwa.

Transport i komunikacja[edytuj | edytuj kod]

Transport drogowy[edytuj | edytuj kod]

Linię podziału między Przymorzem Małym a Wielkim stanowią ul. Chłopska oraz al. Rzeczypospolitej. Drogi te biegną w ciągu, w większości dwupasmowej, trasy łączącej Śródmieście i Wrzeszcz z dzielnicami Dolnego Tarasu, czyli m.in. z Przymorzem.

Przez Przymorze przebiega także inna dwupasmowa droga – ul. Kołobrzeska, prowadząca do południowej części Oliwy. Znajdują się przy niej:

Pozostałe ważne ulice Przymorza: Czarny Dwór, Dąbrowszczaków, Obrońców Wybrzeża, Piastowska.

Komunikacja miejska[edytuj | edytuj kod]

Przez ul. Chłopską i al. Rzeczypospolitej biegnie linia tramwajowa, obsługiwana przez tramwaje nr 2, 8 i 11.

Przymorze jest dobrze skomunikowane autobusowo z Dolnym Sopotem, Jelitkowem, Oliwą, Zaspą oraz Wrzeszczem.

Na Przymorzu Małym znajduje się przystanek trójmiejskiej SKMGdańsk Przymorze-Uniwersytet, na jego obrzeżu znajduje się także stacja kolejowa Gdańsk Oliwa.

Zobacz też[edytuj | edytuj kod]

Wikimedia Commons

Przypisy

  1. MŁYN IV – GÜNTERSHOF – WOJNOWO. historia-oliwy.trojmiasto.pl.
  2. Pożar w młynie w Oliwie. Relacja z miejsca zdarzenia. trojmiasto.gazeta.pl, 18 lipca 2012.
  3. Wydarzyło się w Gdańsku. gdansk.pl.

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]