Przysięga strasburska

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj

Przysięga strasburska (niem. Straßburger Eide, fr. Serments de Strasbourg, łac. Sacramenta Argentariae) - złożona w Strasburgu, 14 lutego 842 r. przez Ludwika Niemieckiego i Karola Łysego przeciw ich starszemu bratu, cesarzowi Lotarowi. Tekst przysięgi strasburskiej jest najstarszym zachowanym świadectwem języków francuskiego i niemieckiego. Ostatecznie pokój z Lotarem zawarto w Verdun w 843 roku, a dziedzictwo Karola Wielkiego zostało podzielone na trzy części.

Geneza[edytuj | edytuj kod]

W 817 r. Ludwik Pobożny wydał ordinatio imperii, w której dał wyraz koncepcji jednolitego państwa Franków. Za jedynego następcę uznał Lotara I (od 817 r. będącego współcesarzem), a pozostałym synom, Pepinowi i Ludwikowi Niemieckiemu, dał godność wicekrólów Akwitanii i Bawarii. Sytuacja skomplikowała się rok później: cesarzowa Irmingarda zmarła, Ludwik Pobożny ożenił się ze szwabką Judytą z rodu Welfów, która urodziła mu Karola Łysego, któremu ojciec przyrzekł Alemanię, Recję, Alzację i część Burgundii jako jego królestwo.

Aby zapewnić sobie wśród zbuntowanych synów sprzymierzeńca Ludwik Pobożny zaczął znowu faworyzować Lotara I, obiecując mu 1/2 państwa, jeśli drugą połowę pozostawi Karolowi Łysemu. Lotar związał się jednak z rodzeństwem. W 833 r. na spotkaniu Ludwika Pobożnego i Lotara w Rothfeld pod Calmarem zjawili się pozostali bracia z wojskiem. Cesarz został uwięziony przez Lotara w Soissons, ale Ludwik Niemiecki wyjednał u brata uwolnienie ojca i odbyła się jego ponowna intronizacja (835 r.).

Po śmierci Ludwika Pobożnego w 840 r. (w 838 r. zmarł Pepin) wybuchła wojna domowa między rodzeństwem o władzę, w której za przełom uważa się bitwę pod Fontenoy na południowy zachód od Auxerre. Zakończyła się ona pyrrusowym zwycięstwem Ludwika Niemieckiego i Karola Łysego nad Lotarem I. Jej następstwem była właśnie przysięga strasburska.

Znaczenie historyczne[edytuj | edytuj kod]

Nithard (ok. 790-845) wnuk Karola Wielkiego z nieprawego łoża (matka - Berta, ojciec - Angilbert opat St. Riquer), autor dzieła Historiarum libri quattuor opisującego historię państwa Franków lat 814-843, był świadkiem tego wydarzenia i zaznaczył, że przysięgę złożono w dwóch językach które historycy określili jako starofrancuski i starowysokoniemiecki.

Znaczenie historyczne przysięgi strasburskiej jest mniejsze niż traktatu z Verdun (843), który kończy wrogość trzech braci i zakreśla kształt Europy na następne wieki.

Ta sekcja jest niekompletna. Jeśli możesz, rozbuduj ją.

Znaczenie dla lingwistyki[edytuj | edytuj kod]

Przysięgi zostały spisane przez Nitharda w łacińskim manuskrypcie Historia synów Ludwika Pobożnego (Histoire des fils de Louis le Pieux), którego kopia z XI wieku znajduje się w Bibliotece Narodowej Francji (Cod. Lat. 9768- przysięgi znajdują się na kartach 12b2-13b1). Istotą przysięgi, poza zobowiązaniem się obu braci do walki do końca, był fakt, że Ludwik wypowiedział tekst przysięgi w języku romańskim (romana lingua), a Karol – w staro-wysoko-niemieckim (teudisca lingua), aby wojska obu braci mogły go nawzajem zrozumieć[1]. Teksty przysięgi są jednocześnie najstarszymi zachowanymi dokumentami w tych językach.

Ta sekcja jest niekompletna. Jeśli możesz, rozbuduj ją.

Przypisy

  1. Praca zbiorowa: Historia powszechna Tom 7 Od upadku cesarstwa rzymskiego do ekspansji islamu. Karol Wielki. T. 7. Mediaset Group SA, 2007, s. 535. ISBN 978-84-9819-814-0.

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

  • Gustav Faber – Merowingowie i Karolingowie, PIW Warszawa 1994.

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]