Psalm

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacji, wyszukiwania
Król Dawid dyktujący psalmy pisarzom; płaskorzeźba wykonana z kości słoniowej, przełom X/XI w.

Psalm (stgr. ψαλμός - psalmós, pochodzi od psallein i oznacza śpiew przy akompaniamencie instrumentu strunowego zwanego psalterion) – liryczny utwór modlitewny, rodzaj pieśni religijnej[1], o podniosłym charakterze, którego adresatem jest zazwyczaj Bóg, rzadziej człowiek. Ze względu na treść wyróżnia się psalmy: dziękczynne, błagalne, pokutne, prorocze, pochwalne, patriotyczne, żałobne.

Psalmy w Biblii[edytuj | edytuj kod]

Księga Psalmów w Biblii obejmuje 150 psalmów o podwójnej numeracji hebrajskiej i grecko-łacińskiej. Tradycja zwyczajowo mówiła o Dawidzie jako o autorze wszystkich psalmów, choć tylko w 73 pojawia się informacja o jego autorstwie.

Psalmy w chrześcijaństwie[edytuj | edytuj kod]

Psalmy odgrywają w kościołach chrześcijańskich dużą rolę i są podstawą wielu nabożeństw.

Zbiór psalmów, przeznaczonych do odśpiewania na danym nabożeństwie, nazywa się psalmodią. Fabuła jest uschematyzowana i uboga w realia. Interpretacja utworu wymaga przejścia od znaczenia dosłownego do znaczenia alegorycznego lub symbolicznego.

Psalmy w muzyce[edytuj | edytuj kod]

Teksty psalmów były niezliczoną ilość razy opracowywane muzycznie, zarówno na zespoły wokalne, jak i wokalno-instrumentalne, przez kompozytorów wszystkich epok i z różnych kręgów kulturowych. W muzyce europejskiej szczególną rolę w muzyce odegrały psalmy z nieszporów. Najwybitniejsi nawet kompozytorzy tworzyli muzykę zarówno do pojedynczych psalmów, jak i do całych cyklów nieszpornych.

W polskiej i światowej literaturze muzycznej wyjątkową pozycję zajmują „Melodie na psałterz polski” Mikołaja Gomółki (Kraków, 1580), skomponowane do poetyckiego tłumaczenia Jana Kochanowskiego. Zbiór zawiera 150 krótkich utworów w układzie czterogłosowym, w technice nota contra notam. Jest to pierwsze znane opracowanie muzyczne wszystkich 150 psalmów.

Zobacz też[edytuj | edytuj kod]

WiktionaryPl nodesc.svg
Zobacz hasło psalm w Wikisłowniku
Wikimedia Commons

Przypisy