Psianka słodkogórz

Psianka słodkogórz
Systematyka
Domena	eukarionty
Królestwo	rośliny
Klad	rośliny naczyniowe
Klad	Euphyllophyta
Klad	rośliny nasienne
Klasa	okrytonasienne
Klad	astrowe
Rząd	psiankowce
Rodzina	psiankowate
Rodzaj	psianka
Gatunek	psianka słodkogórz
Nazwa systematyczna
Solanum dulcamara L. Sp.Pl.2, 1753
Zdjęcia i grafiki w Commons

Psianka słodkogórz (Solanum dulcamara L., łac. dulcis – słodki, amarus – gorzki) – gatunek rośliny z rodziny psiankowatych (Solanaceae L.), trujące półpnącze. Rośnie dziko w Europie, Afryce Północnej, Azji Zachodniej, aż po Indie. Zawleczona i zadomowiona w Ameryce Północnej. Roślina pospolita na terenie Polski.

Morfologia

Pokrój

Roślina jednoroczna, półkrzew osiągający wysokość do 2 m.

Łodyga, kwiat

Łodyga

Rozesłana lub pnąca się, w dolnej części zdrewniała, górą zielna. Z zewnątrz słodka, wewnątrz gorzka (stąd pochodzi nazwa rośliny).

Liście

Ogonkowe, sercowatojajowate, na szczycie zaostrzone. U nasady mają zwykle 1-2 mniejsze łatki.

Kwiaty

Zwisłe, zebrane w szczytowe lub boczne baldachogrona. Kielich złożony z 5 działek, korona ciemnofioletowa, kółkowa z pięcioma szeroko rozchylonymi płatkami, 5 pręcików zrośniętych złocistożółtymi pylnikami w rurkę wokół pojedynczego słupka.

Owoc

Podłużna, lśniąca i soczysta jagoda o długości ok. 1 cm. Niedojrzałe owoce są zielone, dojrzałe przyjmują szkarłatnoczerwony kolor.

Owoce

Biologia i ekologia

Roślina jednoroczna. Kwitnie od lipca do sierpnia, jest owadopylna. Pręciki i słupki dojrzewają równocześnie. Występuje na całym niżu, aż po niższe partie gór. Pospolita w wilgotnych zaroślach, lasach Olsowych, oraz nad brzegami wód. Roślina azotolubna, chamefit. W klasyfikacji zbiorowisk roślinnych gatunek charakterystyczny dla Cl./O./All. Alnetea-glutinosae. Rośliny trujące: oprócz działania leczniczego wykazuje równocześnie silne działanie trujące i z tego powodu nie jest obecnie wykorzystywana w lecznictwie.

Zastosowanie

• Roślina lecznicza:
  • Surowiec zielarski : pędy (Stipites Dulcamarae) zawierają alkaloidy, glikozydy, garbniki.
  • Działanie : W medycynie ludowej używana była do leczenia zapalenia oskrzeli, żółtaczki, reumatyzmu i chorób skóry.

Bibliografia

1. Jindřich Krejča, Jan Macků: Atlas roślin leczniczych. Warszawa: Zakł. Nar. im. Ossolińskich, 1989. ISBN 83-04-03281-3. 
2. Jan Mowszowicz: Przewodnik do oznaczania roślin trujących i szkodliwych. Warszawa: PWRiL, 1982. 
3. Zbigniew Podbielkowski: Słownik roślin użytkowych. Warszawa: PWRiL, 1989. ISBN 83-09-00256-4. 
4. Lucjan Rutkowski: Klucz do oznaczania roślin naczyniowych Polski niżowej. Warszawa: Wyd. Naukowe PWN, 2006. ISBN 83-01-14342-8. 
5. Władysław Szafer, Stanisław Kulczyński: Rośliny polskie. Warszawa: PWN, 1953.