Psychopedagogika

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacji, wyszukiwania

Psychopedagogika – dział pedagogiki, zajmujący się naukowymi zagadnieniami psychologii rozwoju i wychowania człowieka. Psychopedagogika jako nauka jest połączeniem dwóch głównych samodzielnych dziedzin nauki psychologii i pedagogiki w jeden wspólny nurt nauki, która tworzy nową połączoną dziedzinę wiedzy do eksploracji i zastosowania we współczesnym życiu społecznym człowieka.

Psychopedagogika w jej tradycyjnym rozumieniu, jest dyscypliną naukową zajmującą się, badaniem procesów psychicznych związanych z wychowaniem i edukacją. Jako dyscyplina jest bliska psychologii wychowawczej i rozwojowej. Stosując metody badawcze psychologii eksperymentalnej (jako dyscypliny podstawowej), dokonuje analizy sytuacji wychowawczych z punktu widzenia psychologii. Ponadto jest dyscypliną pedagogiczną a posługując się metodologią badań pedagogicznych, posiada cechy nauki stosowanej[1]. Na jej terenie powstało wiele projektów terapii pedagogicznej, treningów psychoedukacyjnych, programów edukacyjnych dotyczącego kształcenia ustawicznego i specjalnego oraz samokształcenia.

Historia myśli psychopedagogicznej[edytuj | edytuj kod]

Po raz pierwszy terminu psychopedagogika użył w swojej publikacji profesor Edgar Stones[2]. Sigmund Freud opisał stosowanie psychoanalizy w pedagogice jako najważniejsze działania analizy. Po analizie dzieła Jacques'a Lacana i Freuda, twierdzi Ph. D. K. Daniel Cho, że teoria pedagogiki jest już wbudowana w psychoanalizie. Psychopedagogika to nazwa nadana do tej teorii, poprzez omówienie kluczowych pojęć psychoanalitycznych, takich jak: nieprzytomny, opór, ego i przenoszenie, jak również wiele innych tematów. Ph. D. K. Daniel Cho, współcześnie rozwija kontury psychopedagogiki jak samodzielnej nauki w College Otterbein[3].

Kształcenie psychopedagogów[edytuj | edytuj kod]

Kształcenie psychopedagogów polega na dostarczeniu kompetencji (wiedzy teoretycznej i umiejętności praktycznych) z zakresu pedagogiki i psychologii (oraz dyscyplin pokrewnych) pozwalających na profesjonalne zaangażowanie się w działalność zarówno w środowisku przedszkolnym i szkolnym (dzieci i młodzież oraz nauczyciele przedmiotów) jak i poza przedszkolem i szkołą (rodzina, grupa rówieśnicza czy środowisko lokalne). Psychopedagog jest specjalistą przygotowanym do prowadzenia samodzielnie oddziaływań z zakresu wczesnej profilaktyki zachowań z grupy ryzyka społecznego, potrafi planować i organizować oraz przeprowadzić zajęcia psychoedukacyjne, posiada odpowiednie przygotowanie pedagogiczne. Posiadając umiejętności z zakresu pełnej diagnozy psychologicznej oraz pedagogicznej w sytuacjach wychowawczych potrafi odpowiedzialnie przygotować i wdrożyć działania o charakterze naprawczym czy reedukacyjnym[4].

Psychopedagog potrafi prowadzić warsztaty, treningi psychoedukacyjne stymulujące optymalny rozwój dzieci i młodzieży oraz dorosłych. W psychoedukacji psychopedagodzy zajmują się psychoanalizą porównawczą zachowania vs wychowania człowieka w okresie faz rozwojowych np. równoważąc w miarę możliwości deficyty rozwojowe – badając porównawczo wiek rozwojowy umysłu w opozycji do wieku fizycznego człowieka (uwzględniając choroby somatyczne i psychiczne). W somaedukacji zajmują się usprawnianiem somy w sprzężeniu zwrotnym tj. relacji umysłu w stosunku do narządów ruchu poprzez kierunek w wychowanie fizyczne w rekonwalescencji, rekreacji ruchowej i przygotowaniem do dyscypliny sportowej, opracowując psychosomapedagogiczne programy kultury fizycznej.

Autorami prac z psychopedagogiki są m.in. Jean Piaget, Józefa Joteyko, Ausubel, Jerome Bruner, Stones Edgar i Lew Wygotski. Do poszerzenia wiedzy tej przyczyniła się również Mary Warnock, która prowadziła badania w dziedzinie kształcenia specjalnego, John D. Krumboltz, autor (decydującego programu rozwojowego) w orientacji zawodowej i akademickiej, Rafael Bisquerra, Manuel Álvarez.

Psychopedagogika w Polsce[edytuj | edytuj kod]

Kształcenie[edytuj | edytuj kod]

W pedagogice, kierunek psychopedagogiczny łączy wiedzę pedagogiczną z wiedzą i umiejętnościami psychologicznymi. Studenci dowiadują się, jak pracować z człowiekiem w każdej fazie życia i rozwoju, młodzieżą szkolną mającą problemy z nauką, uczeniem się w grupach, samokształceniem i reedukacją niedostosowanych społecznie lub z zaburzeniami wychowania w naturze psychicznej. W programie studiów pedagogicznych zakresu psychopedagogika, obok przedmiotów typowo psychologicznych, znajdują się zajęcia i warsztaty, które przygotowują studentów do samodzielnego prowadzenia warsztatów psychoedukacyjnych oraz rozwijają umiejętności twórcze i kreatywne w kontaktach interpersonalnych między ludźmi na całym świecie.

Specjalizacje kierunkowe z psychopedagogiki
  • psychopedagogika kreatywności;
  • psychopedagogika twórczości;
  • psychopedagogika działań twórczych;
  • psychopedagogika pracy;
  • psychopedagogika opiekuńczo-wychowawczą;
  • psychopedagogika z profilaktyką społeczną;
  • psychopedagogika z detektywistyką;
  • psychopedagogika z hipnopedią;
  • psychopedagogika specjalna;
  • psychopedagogika specjalna z logopedią.

Działalność zawodowa[edytuj | edytuj kod]

Uzyskiwane wykształcenie wyższe pedagogiczne i tytuł zawodowy magistra pedagoga o kierunku psychopedagog lub pedagog specjalny, stwarza wiele możliwości podjęcia działalności zawodowej państwowej czy profesji indywidualnej, np.:

  • Ministerstwo Nauki i Szkolnictwa Wyższego jako doradca-konsultant metod i kierunków kształcenia w aspekcie prawa oświatowego; pełnomocnik ds. konsolidacji nauki na potrzeby rynku i przemysłu;
  • Ministerstwo Edukacji Narodowej na wydziale zarządzania zastosowań programów edukacyjnych i zastosowań IT – multimediów w kształceniu dzieci i młodzieży, doborem i ewaluacją kadry oświatowej, określaniem kierunku dydaktyki zgodnie z kierunkiem narodowym i środków nauczania, prowadzenia ewaluacji jakości kierunku rozwoju dzieci i młodzieży;
  • kuratoriach oświaty i wychowania, ośrodkach (wychowawczych, reedukacyjnych, penitencjarnych, sportowych),
  • szkolnictwie podstawowym i gimnazjalnym w charakterze pedagoga szkolnego lub wychowawcy klasowego prowadząc godziny wychowawcze z uczniami,
  • internatach jako pedagog czasu wolnego,
  • bursach przy szkolnych jako psychopedagog reedukacji poza szkolnej,
  • szkolnictwie wyższym jako psychopedagog akademicki – pełnomocnik rektora ds. rozwoju psychoedukacyjnego studentów czy/lub jako (asystent) prowadzi zajęcia humanistyczne, teoretyczno-praktyczne (ćwiczeń z gimnastyki umysłu, warsztatów rozwoju studentów, laboratorium psychopedagogiczne, treningów psychoedukacyjnych)
  • instytucjach pozarządowych, stowarzyszeniach w sektorze prywatnym,
  • fundacjach działających na rzecz dzieci i młodzieży oraz dorosłych,
  • firmach usług psychoedukacyjnych,
  • poradniach psychologiczno-pedagogicznych.

Specjaliści psychopedagodzy prowadzą również:

  • indywidualne praktyki badawczo-rozwojowe w prywatnych gabinetach pomocy psychologiczno-pedagogicznej
  • tworzą projekty edukacyjne poprzez ewaluację społeczną dla przedszkoli, szkół: podstawowych, gimnazjów, ogólnokształcących, technicznych, zawodowych, cech rzemiosł rożnych i według zapotrzebowania edukacyjnego jako specjaliści ds. kształcenia;
  • prowadzą działalność usługową dla potrzeb edukacji i psychoedukacji w zakresie przygotowania pedagogicznego;
  • prowadzą indywidualne terapie psychopedagogiczne w pełnym zakresie metod i technik.

Uczelnie[edytuj | edytuj kod]

Polskie uczelnie posiadające psychopedagogikę jako kierunek studiów:

Zobacz też[edytuj | edytuj kod]

Przypisy

  1. Katedra Psychopedagogiki KUL. www.kul.pl. [dostęp 2014-03-23].
  2. Stones Edgar, (1979) Psychopedagogy: Psychological theory and the practice of teaching. Methuen & CO LTD London
  3. Daniel K. Cho, (2009) Psychopedagogy, Freud, Lacan, and the Psychoanalytic Theory of Education, Palgrave Macmillan; ISBN 978-0-230-60608-1
  4. Psychopedagogika. Cele kształcenia. byd.pl. [dostęp 2014-03-23].

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

  • Brzeziński Jerzy: Badania eksperymentalne w psychologii i pedagogice. Wydawnictwo Scholar, 2008; ISBN 978-83-7383-296-1
  • Brzezińska A., Burtowy M.: Psychopedagogiczne problemy edukacji przedszkolnej. Wydawnictwo Naukowe UAM, Poznań 1995.
  • Karney Janina E.: Psychopedagogika pracy. Wydawnictwo Akademickie Żak, 2007, s. 449, ISBN 978-83-89501-66-0,
  • Szmidt Krzysztof J., Modrzejewska-Świgulska Monika: Psychopedagogika działań twórczych, Wydawnictwo Impuls, 2004; ISBN 978-83-7308-486-1
  • Wiszniakowa-Zelinskiy Natalia: Kreatywna psychopedagogika. Psychologia twórczego nauczania, Podręcznik naukowo-metodyczny. Wydaw. PoliBig, Mińsk, 1995, str. 240.
  • Kantorowski Jarosław: Efektywność treningu twórczości w grupach militarnych. Wyd. WSHE, Łódź, 2005. ISBN 978-83-927669-4-0.

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]