Pszczoły

Pszczoły
Apoidea
Pszczoły Osmia rufa
Systematyka
Domena	eukarionty
Królestwo	zwierzęta
Typ	stawonogi
Podtyp	tchawkodyszne
Gromada	owady
Rząd	błonkoskrzydłe
Podrząd	trzonkówki (grupa żądłówki)
Nadrodzina	pszczoły (Apoidea)
Systematyka w Wikispecies

Pszczoły (i grzebacze) (Apoidea = Sphecoidea) – nadrodzina owadów z rzędu błonkoskrzydłych (błonkówek). Należące do niej gatunki stanowią ~20% wszystkich błonkoskrzydłych.

Charakterystyka

Do pszczół zalicza się ok. 20 tys. gatunków, w większości prowadzących samotniczy tryb życia, ale również takich, które wytworzyły skomplikowane struktury społeczne. Najwyżej zorganizowane społeczności tworzą gatunki z plemienia pszczół miodnych.

Systematyka

Do 1944 roku podział systematyczny nadrodziny Apoidea bazował na ówczesnej klasyfikacji C.D. Michenera. W świetle późniejszych badań pojawił się pogląd, że gatunki należące wtedy do nadrodzin Apoidea i Sphecoidea (grzebacze, osy grzebiące) tworzą wspólnie jedną monofiletyczną grupę. Wyrazem tego jest połączenie obu nadrodzin. Większość entomologów przyłączyła się do propozycji Michenera i określa tę nadrodzinę mianem Apoidea, a nie Sphecoidea. Spotykany jest dodatkowy podział na dwie grupy rodzin (bez rangi systematycznej): Spheciformes i Apiformes.

Grupy rodzin w nadrodzinie Apoidea (pszczoły i grzebacze)

Pszczoła z rodziny smuklikowatych (Halictidae)

• Spheciformes (seria grzebacze)
  • Heterogynaidae
  • Ampulicidae
  • grzebaczowate (Sphecidae)
  • Crabronidae
• Apiformes (seria pszczoły)
  • Stenotritidae
  • lepiarkowate (Colletidae)
  • pszczolinkowate (Andrenidae)
  • smuklikowate (Halictidae)
  • spójnicowate (Melittidae)
  • miesierkowate (miesiarkowate) (Megachilidae)
  • pszczołowate (Apidae)

Wg ITIS do nadrodziny Apoidea zaliczane są ponadto:

• Angarosphecidae
• Paleomelittidae

Podział wg Michenera 2007 (1944)

Podział systematyczny nadrodziny Apoidea na rodziny przedstawiony poniżej opiera się na podziale zaproponowanym przez C.D. Michenera w 1944 roku, później ulepszanym przez tego samego autora m.in. w Social behavior of the bees (1974) i The Bees od the World (1. edycja - 2000; 2. edycja - 2007). Według niego w nadrodzinie Apoidea należy wyróżnić 7 rodzin:

• pszczolinkowate (Andrenidae)
• pszczołowate (Apidae)
• lepiarkowate (Colletidae)
• Dasypodaidae (od 2007)
• smuklikowate (Halictidae)
• miesierkowate (miesiarkowate) (Megachilidae)
• Meganomiidae (od 2007)
• spójnicowate (Melittidae)
• Stenotritidae (od 2000; 1944 jeszcze jako podrodzina w Colletidae)

Podział wg McGinley 1989

• lepiarkowate (Colletidae)
• Oxaeidae
• pszczolinkowate (Andrenidae)
• smuklikowate (Halictidae)
• spójnicowate (Melittidae)
• Stenotritidae
• Ctenoplectridae
• miesierkowate (miesiarkowate) (Megachilidae)
• porobnicowate (Anthophoridae)
• pszczołowate (Apidae).

Rodziny nie występujące w Polsce:

• Stenotritidae
• Oxaeidae
• Ctenoplectridae
• Fideliidae

Zobacz też

• Pszczelarstwo
• Zimowla

Linki zewnętrzne

• ITIS: Apoidea
• Apis-mellifera.pl - Fotografia pszczelarska

Publikacje

• Engel, M.S. Family-Group Names for Bees (Hymenoptera: Apoidea), American Museum Of Natural History, 2005 (pdf)
• McGinley, Ronald J. A Catalog and Review of Immature Apoidea (Hymenoptera). Smithsonian Contributions to Zoology, number 494, 1989 (pdf)
• Michener, C.D. The Bees of the World, The Johns Hopkins University Press, 2007
• Pawlikowski, T., Celary, W. Klucze do oznaczania owadów Polski, Polskie Towarzystwo Entomologiczne, Toruń, 2003 (pdf)