Pszczoły bezżądłowe
| Pszczoły bezżądłe | |
| Meliponini | |
 |
|
| Systematyka | |
| Domena | eukarionty |
| Królestwo | zwierzęta |
| Typ | stawonogi |
| Podtyp | tchawkodyszne |
| Gromada | owady |
| Rząd | błonkoskrzydłe |
| Podrząd | trzonkówki (grupa żądłówki) |
| Nadrodzina | pszczoły (sekcja Apiformes Anthophila) |
| Rodzina | pszczołowate |
| Podrodzina | pszczoły właściwe |
| Plemię | pszczoły bezżądłowe |
 Systematyka w Wikispecies |
|
Pszczoły bezżądłowe, pszczoły bezżądłe, melipony (Meliponini) - plemię z rodziny pszczołowatych (Apidae). Należy do nich około 250 gatunków, występujących w krajach tropikalnej i subtropikalnej strefy Afryki, Azji, Australii i Ameryki.
Spis treści |
Cechy charakterystyczne [edytuj]
Są różnej wielkości, od 2 mm do nieco większych niż pszczoła miodna, barwy od czarnej do złocistej, o ciele owłosionym lub nieowłosionym (oskórek błyszczący). Wszystkie te gatunki żyją społecznie, tworząc rodziny złożone z różnej liczby osobników, o różnym stopniu zorganizowania. Występuje tu polimorfizm oraz polietyzm wiekowy. W rodzinach istnieje rozwinięty system porozumiewania się osobników ze sobą.
Gniazdo [edytuj]
Większość gatunków pszczół bezżądłych gnieździ się w wydrążonych pniach i gałęziach drzew. Należą tu między innymi gatunki z rodzajów Melipona i Trigona, mające pewne znaczenie gospodarcze. Budują one gniazda przeważnie z mieszaniny wosku z kitem. Wlot do gniazda jest pilnie strzeżony, często na noc i w okresach chłodów zalepiany zupełnie kitem, niekiedy jego okolice są pokrywane substancją żywiczną, która chroni przed szkodnikami.
Kolonie są wieloletnie i rozmnażają się przez rójkę. Tworzenie nowej rodziny odbywa się stopniowo. Najpierw zostaje zbudowane nowe gniazdo i wypełnione zapasami przyniesionymi ze starego gniazda, później zapełniają je robotnice i trutnie. Po całkowitym przygotowaniu gniazda przenosi się do niego młoda, nieunasieniona matka, stara pozostaje w starym gnieździe (macierzaku).
Żądło [edytuj]
Mają one szczątkowe żądła, które nie mogą służyć do obrony. Pszczoły bezżądłe bronią się jednak skutecznie przed wrogami: rozłażą się po ciele napastnika, szczypią jego skórę żuwaczkami, ciągną za włoski, niektóre gatunki wyrzucają z otworu gębowego piekącą ciecz.
Skrzydła [edytuj]
Pszczoły bezżądłe, podobnie jak inne owady z rzędu błonkoskrzydłych posiadają dwie pary błoniastych skrzydeł. Cechą charakterystyczną skrzydeł Meliponini jest mniejsza niż u innych pszczołowatych (Apidae) ilość zamkniętych komórek. Przedstawiciele tych owadów z rodzaju Trigonisca mają tylko dwie zamknięte komórki, a u bezżądłych z gatunku Plebeia schrottkyi występują trzy zamknięte komórki[1].
Znaczenie gospodarcze [edytuj]
W Ameryce Środkowej i Południowej pszczoły bezżądłe są od dawna hodowane przez miejscową ludność w celu pozyskiwania miodu i wosku. Jako ule służą przy tym najczęściej wydrążone kawałki pni. Miód ten jest bardzo aromatyczny i smaczny, u niektórych gatunków nie nadaje się jednak do spożycia, gdyż zawiera substancje pochodzenia zwierzęcego.
