Ptolemeusz IX Soter II Lathyros

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Ptolemeusz IX Soter II Lathyros
PtolemyIX-StatueHead MuseumOfFineArtsBoston.png
władca starożytnego Egiptu
Dane biograficzne
Dynastia Ptolemeusze
Urodziny 140 p.n.e.
Śmierć 80 p.n.e.
Ojciec Ptolemeusz VIII Euergetes II
Matka Kleopatra III
Żona 1. Kleopatra IV,
2. Kleopatra Selene I
Dzieci Ptolemeusz XII Neos Dionizos,
Ptolemeusz z Cypru,
Kleopatra Berenika III
Galeria w Wikimedia Commons Galeria w Wikimedia Commons
Srebna moneta z wizerunkiem władcy.

Ptolemeusz IX Soter II - (ur. 140 p.n.e., zm. 80 p.n.e.), władca z dynastii Ptolemeuszów, nieoficjalnie nazywany Lathyros (Cieciorka), panował w Egipcie w latach 116-107 p.n.e. oraz 88-80 p.n.e. Był synem Ptolemeusza VIII i Kleopatry III, mężem Kleopatry IV i Kleopatry Selene, ojcem Ptolemeusza XII, Ptolemeusza z Cypru i Kleopatry Berenike III.

Początkowo współwładał wraz z matką i Kleopatrą III. Po śmierci matki rządził nadal wspólnie z Kleopatrą II. W pierwszym okresie swoich rządów prowadził szczególnie aktywną politykę religijną, m.in. samemu pełniąc najwyższy urząd kapłański w kraju - kapłana Aleksandra Wielkiego. Po wymuszonym przez Kleopatrę III rozwodzie z Kleopatrą IV poślubił swoją młodszą siostrę Kleopatrę V Selene. W 107 p.n.e. musiał uciekać z kraju przed Kleopatrą III, która osadziła na tronie swojego syna Ptolemeusza X.

Udał się na Cypr, gdzie do 88 p.n.e. sprawował władzę królewską, jednocześnie zachowując zwierzchnictwo nad Cyrenajką (do ok. 100 p.n.e.). W 103 p.n.e. mieszając się w walki dynastyczne Seleucydów, Ptolemeusz IX wylądował w Palestynie i pokonał żydowskiego króla i kapłana Aleksandra Janneusza. Następnie próbował wtargnąć do Egiptu przez Półwysep Synaj, lecz został powstrzymany przez wojska Ptolemeusza X Aleksandra pod Peluzjon. W tej sytuacji był zmuszony wrócić na Cypr, gdzie wyczekiwał nowej okazji do odzyskania tronu.

Nadarzyła się ona w 88 roku p.n.e., gdy niezadowoleni z rządów Ptolemeusza X aleksandryjczycy pozbawili go godności królewskiej i wypędzili z Egiptu. Po objęciu tronu Ptolemeusz IX dzielił formalnie władzę ze swoją córką, a zarazem wdową po Ptolemeuszu X, który zginął podczas próby zdobycia Cypru, Kleopatrą Berenike III. Faktycznie jednak rządził sam.

Nowo koronowany władca szybko stłumił powstanie w Tebach trwające od 91 roku p.n.e. W polityce zagranicznej w ostatnich latach swojego panowania starał się trzymać na uboczu w pierwszej wojnie pomiędzy Mitrydatesem VI Eupatorem a Rzymem. Postawa ta wynikała ze świadomości co do potęgi Rzymu z jednej strony, i z przebywania synów Ptolemeusza IX w rękach Mitrydatesa z drugiej.

Lata panowania[edytuj | edytuj kod]

  • 116-110 p.n.e. - wspólnie z matką Kleopatrą III
  • 110-109 p.n.e. - na wygnaniu
  • 109-107 p.n.e. - wspólnie z bratem Ptolemeuszem X
  • 107-88 p.n.e. - ponownie na wygnaniu
  • 88-80 p.n.e. - wspólnie z córką Kleopatrą Bereniką III

Tytulatura[edytuj | edytuj kod]

  • gr. - basileus Ptolemaios IX Theos Philometor II Theos Soteros II - król Ptolemeusz Bóg Miłujący Matkę Bóg Zbawca
  • egip. - Ptulmis Anchdżetmeriptah - Ptolemeusz żyjący wiecznie ukochany przez Ptaha
G39 N5
<
Q3
X1
V4 E23
Aa15
M17 M17 S29 S34 D&t&tA Q3
X1
V28 N36
>
  • Juaenneczermenech Neczeretmeretmutesnedżetet Setepenptah Irimaatre Sechemanchenamon - ... Wybrany przez Ptaha Ten,który ustanawia harmonię Re Wszechmocne wcielenie Amona
M23
X1
L2
X1
<

U22
R8
X1
R8 D39
X1 H8
O34
N36
Aa27 X1
H8
F44 Q3
X1
V28 U21
N35
D4
Aa11
C1 C12 S42 S34
>


Poprzednik
Ptolemeusz VIII Euergetes II Fyskon
HekaNemesNechacha PioMs.svg Okres grecko-rzymski
Ptolemeusze

116-110 / 109-107 p.n.e.
HekaNemesNechacha PioMs.svg Następca
Ptolemeusz X Aleksander I

Po raz drugi


Poprzednik
Ptolemeusz X Aleksander I
HekaNemesNechacha PioMs.svg Okres grecko-rzymski
Ptolemeusze

88-80 p.n.e.
HekaNemesNechacha PioMs.svg Następca
Kleopatra Berenike III