Pułkownik

Pułkownik Wojska Lądowe

Aktualne oznaczenie stopnia

naramiennik

kurtka nieprzemakalna

Oznaczenie stopnia – przedwojenny

naramiennik

Pułkownik – stopień oficerski w armii. W WP jest to najwyższy stopień korpusu oficerów starszych, natomiast w okresie międzywojennym – korpusu oficerów sztabowych. W większości armii po stopniu pułkownika (ang. i fr. – colonel, niem. Oberst, ros. полковник) są już stopnie generalskie.

Znaczenie historyczne

Pułkownik – w wojsku polskim w XVII w. dowódca pułku będący jednocześnie rotmistrzem podstawowej chorągwi wchodzącej w skład jego pułku. Począwszy od 2 połowy XVII w. mianem pułkownika określa się również porucznika chorągwi pułkownikowskiej, który często faktycznie dowodził pułkiem. W wojsku polskim cudzoziemskiego autoramentu odpowiednikiem pułkownika był oberszter (od XVIII w. zwany już pułkownikiem). W XVII–XVIII w. potocznie "pułkownikami" nazywano zbiorowość dowódców wojskowych i starszych oficerów, niezależnie od rzeczywistego stopnia i funkcji, a wchodzących w skład rady wojennej hetmana czy regimentarza.

Znaczenie współczesne

Obecnie w Wojsku Polskim oficerowie w stopniu pułkownika pełnią najczęściej służbę na stanowiskach: dowódcy pułku i niektórych brygad, szefów oddziałów sztabów różnych szczebli.

Stopień pułkownika występuje również w Straży Granicznej, Służbie Więziennej, Biurze Ochrony Rządu oraz Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego. Odpowiednikiem tego stopnia w Państwowej Straży Pożarnej jest starszy brygadier, a w policji inspektor.

Oznaczeniem stopnia w Wojsku Polskim są dwie belki i trzy gwiazdki. W Marynarce Wojennej odpowiada mu stopień komandora.

• Serbia: Pukovnik
• Korea Południowa: Taeryong
• Korea Północna: Sangjwa
• Niemcy, Austria, Szwajcaria: Oberst
• Bułgara i Rosja: Połkownik (Полковник)
• Ukraina: Połkownyk (Полковник)
• Gruzja: Polkovniki (პოლკოვნიკი)
• Finlandia: Eversti
• Słowenia: Polkovnik
• Czechy: Plukovník
• Izrael: Aluf Mishneh
• Japonia: Taisa
• Włochy: Colonnello
• Grecja: Syntagmatarkhis
• Turcja: Albay
• Węgry: Ezredes
• Armenia: Gndapet (գնդապետ)
• Brazylia i Portugalia: Coronel
• Chiny: 上校 (shang xiao)
• Szwecja: Överste
• Norwegia: Oberst
• Dania: Oberst
• Afganistan: Dagarwal
• USA, Francja: Colonel
• Mongolia: Хурандаа
• Kraje arabskie: Aqid (عقيد)
• Iran: Sarhang (سرهنگ)