Puchowiec
| Puchowiec | |
|---|---|
 Morfologia (Ceiba pentandra)
|
|
| Systematyka[1] | |
| Domena | eukarionty |
| Królestwo | rośliny |
| Klad | rośliny naczyniowe |
| Klad | rośliny nasienne |
| Klasa | okrytonasienne |
| Klad | klad różowych |
| Rząd | ślazowce |
| Rodzina | ślazowate |
| Podrodzina | wełniakowe |
| Rodzaj | puchowiec |
| Nazwa systematyczna | |
| Ceiba Mill. Gard. Dict. Abr. ed. 4. 28 Jan 1754 |
|
 Systematyka w Wikispecies |
|
 Zdjęcia i grafiki w Commons |
|
Puchowiec (Ceiba P. Miller) – rodzaj roślin tropikalnych z rodziny ślazowatych i podrodziny wełniakowych. Należą do niego 4 gatunki[2][3]. Rodzimym obszarem ich występowania są tropikalne rejony Azji, Afryki i Ameryki[2]. Gatunkiem typowym jest C. pentandra (Linnaeus) J. Gaertner[4].
Spis treści |
Morfologia[edytuj]
Drzewa zrzucające w porze suchej liście o pniach kolczastych i zgrubiałych u podstawy[2]. Liście duże, dłoniasto złozone. Kwiaty dość duże, 5-płatkowe. Owoce duże, kuliste, o nasionach pokrytych niezwilżalnymi przez wodę włoskami (kapok).
Systematyka[edytuj]
Campylanthera Schott & Endl., Erione Schott & Endl., Gossampinus Schott & Endl.
- Pozycja systematyczna wg APweb (aktualizowany system APG III z 2009)
Rodzaj z podrodziny wełniakowych Bombacoideae w obrębie ślazowatych Malvaceae, wchodzących w skład ślazowców z kladu różowych[1][5].
- Gatunki[3]
- Ceiba aesculifolia (Kunth) Britten & Baker
- Ceiba insignis (Kunth) P. E. Gibbs & Semir
- Ceiba pentandra (L.) Gaertn. – puchowiec pięciopręcikowy
- Ceiba speciosa (A. St.-Hil.) Ravenna – puchowiec wspaniały
Znaczenie kulturowe[edytuj]
- W kulturach przedkolumbijskich ludów Mezoameryki, zwłaszcza Majów, a także na Karaibach, puchowce (w języku Majów: Yaaxché) były uważane za święte drzewo[6], będące łącznikiem między trzema sferami wszechświata: światem podziemnym, zwanym przez Majów Xibalba, światem ziemskim, oraz światem niebios. Dodatkowo gałęzie symbolizowały kierunki świata, którym były przypisane różne bóstwa, zwłaszcza wiatru i deszczu[7]. Ze względu na swoje znaczenie, Majowie sadzili ceiby na głównym placu swoich miast. Zachowały się one m.in. w Tikal.
- Współcześnie puchowce cieszą się kultem w afrokubańskiej religii Jorubów. W roku 2008 kubańscy wyznawcy religii santeria zasadzili puchowca z okazji 82. urodzin Fidela Castro[8].
Zastosowanie[edytuj]
Dawniej rośliny te były używane do wytwarzania kapoku, który używano jako materiał izolacyjny i do wypychania. Obecnie często są uprawiane dla pozyskania drewna i włókna[2].
Przypisy
- ↑ 1,0 1,1 Stevens P.F.: Angiosperm Phylogeny Website (ang.). 2001–. [dostęp 2010-02-24].
- ↑ 2,0 2,1 2,2 2,3 Geoff Burnie i inni: Botanica. Rośliny ogrodowe. Könemann, 2005. ISBN 3-8331-1916-0.
- ↑ 3,0 3,1 3,2 Germplasm Resources Information Network (GRIN). [dostęp 2010-09-24].
- ↑ Index Nominum Genericorum (ING) (ang.). [dostęp 2009-04-24].
- ↑ Genus: Durio (ang.). Germplasm Resources Information Network (GRIN), United States Department of Agriculture, Agricultural Research Service. [dostęp 2010-02-24].
- ↑ La Ceiba en el universo maya – Guía de viaje, historia y fotos de Ciudades Mayas
- ↑ La Ceiba Reserva Privada – La Ceiba Arbol Sagrado
- ↑ Cuba's Yoruba religion devotees plant a Ceiba ... – Cruise Log – USATODAY.com
