Lycoperdon

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
(Przekierowano z Purchawka)
Skocz do: nawigacja, szukaj
Purchawka
Purchawka: zdjęcie
Purchawka chropowata (Lycoperdon perlatum)
Systematyka
Królestwo grzyby
Gromada grzyby podstawkowe
Klasa pieczarniaki
Rząd pieczarkowce
Rodzina pieczarkowate
Rodzaj purchawka
Nazwa systematyczna
Lycoperdon Pers.
Ann. Bot. (Usteri) 1: 4 (1794)
Typ nomenklatoryczny
Lycoperdon perlatum Pers. (1796)

Lycoperdon Pers. (purchawka) – rodzaj grzybów z rodziny pieczarkowatych (Agaricaceae)[1]. W Europie występuje 14 gatunków. Polska nazwa pochodzi od dźwięku wydawanego po nadepnięciu dojrzałego owocnika.

Systematyka i nazewnictwo[edytuj | edytuj kod]

Pozycja w klasyfikacji według Index Fungorum: Agaricaceae, Agaricales, Agaricomycetidae, Agaricomycetes, Agaricomycotina, Basidiomycota, Fungi[1].

Nazwę polską podał J. Jundziłł w 1830. W polskim piśmiennictwie mykologicznym rodzaj ten opisywany był też jako prochówka[2]. Synonimy łacińskie: Bovistella Morgan, Calvatiella C.H. Chow, Capillaria Velen., Cerophora Raf., Handkea Kreisel, Lycoperdon subgen. Bovistella (Morgan) Jeppson & E. Larss., Lycoperdon subgen. Utraria (Quél.) Jeppson & E. Larss., Priapus Raf., )Sufa Adans., Utraria Quél.[3]:

Charakterystyka[edytuj | edytuj kod]

Owocniki kuliste lub odwrotnie gruszkowate z zarodnikami wewnątrz. Podczas dojrzewania powoli brązowiejące. Po naciśnięciu zarodniki rozpylają się wydostając na zewnątrz przez otworek w górnej części owocnika. Trzony płonne. Wysyp zarodników: oliwkowobrązowy do umbrowobrązowego. Zarodniki okrągławe, gładkie do brodawkowatych, bez pory rostkowej[4].

Saprotrofy rosnące na ziemi, rzadko na martwym drewnie. Większość gatunków jest jadalna, jednak do spożycia nadają się tylko osobniki młode, dopóki ich wnętrze jest biało zabarwione[4].

Niektóre gatunki[edytuj | edytuj kod]

Wykaz gatunków (nazwy naukowe) na podstawie Index Fungorum. Obejmuje on wszystkie gatunki występujące w Polsce i niektóre inne. Uwzględniono tylko gatunki zweryfikowane o potwierdzonym statusie[7]. Nazwy polskie według checklist Władysława Wojewody[2].

Galeria[edytuj | edytuj kod]

Przypisy

  1. 1,0 1,1 Index Fungorum (ang.). [dostęp 2013-09-15].
  2. 2,0 2,1 Władysław Wojewoda: Checklist of Polish Larger Basidiomycetes. Krytyczna lista wielkoowocnikowych grzybów podstawkowych Polski. Kraków: W. Szafer Institute of Botany, Polish Academy of Sciences, 2003. ISBN 83-89648-09-1.
  3. Species Fungorum (ang.). [dostęp 2013-09-20].
  4. 4,0 4,1 Ewald Gerhardt: Grzyby – wielki ilustrowany przewodnik. KDC, s. 594. ISBN 83-7404-513-2.
  5. Nazwa polska podana przez J. Jundziłła w 1830
  6. Nazwa podana przez F. Berdau w 1876.
  7. Index Fungorum (gatunki) (ang.). [dostęp 2013-10-20].