Purchawka fiolowata

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacji, wyszukiwania
Purchawka fiolowata
Lycoperdon excipuliforme BŻ7.jpg
Systematyka
Królestwo grzyby
Gromada grzyby podstawkowe
Klasa pieczarniaki
Rząd pieczarkowce
Rodzina pieczarkowate
Rodzaj purchawka
Gatunek purchawka fiolowata
Nazwa systematyczna
Lycoperdon excipuliforme (Scop.) Pers.
Syn. meth. fung. (Göttingen) 1: 143 (1801)
"(comns)" Zdjęcia i grafiki w Commons
Lycoperdon excipuliforme G6 (5).JPG

Purchawka fiolowata (Lycoperdon excipuliforme (Scop.) Pers.) – gatunek grzybów z rodziny pieczarkowatych (Agaricaceae)[1].

Systematyka i nazewnictwo[edytuj | edytuj kod]

Nazwę polską podał J. Jundził w 1830. Później gatunek ten w polskim piśmiennictwie mykologicznym opisywany był też jako czasza workowata i czasznica workowata[2]. Według aktualnych ustaleń taksonomicznych (Index Fungorum) należy do rodzaju Lycoperdon (purchawka), tak więc nazwa nadana przez J. Jundziłła jest zgodna z nazwą naukową. Ma ponad 50 synonimów łacińskich. Niektóre z nich[3]:

  • Calvatia excipuliformis (Scop.) Perdeck 1950
  • Handkea excipuliformis (Scop.) Kreisel 1989
  • Lycoperdon saccatum Vahl 1794
  • Utraria excipuliformis (Scop.) Quél. 1886

Morfologia[edytuj | edytuj kod]

Owocnik

Wysokości 8-15 cm, maczugowaty lub gruszkowaty, przeważnie wyraźnie podzielony na część główkową i trzonową, rzadziej workowaty. Początkowo cały biały, pokryty kolczastymi brodaweczkami, później łysy, żółty, zupełnie dojrzały brązowy. Wnętrze owocnika za młodu białe i elastyczne, w dojrzałym owocniku zmienia je ciemnobrązowy wysyp zarodników[4].

Wysyp zarodników

Oliwkowobrązowy. Zarodniki kuliste, kolczaste, ciemnobrązowe, o średnicy 4-5,5 µm. Jeden owocnik purchawki może wyprodukować aż 7 bilionów zarodników. W odróżnieniu od innych purchawek zarodniki wydostają się na zewnątrz nie przez otwór w górnej części, lecz cała ta część się rozpada[4].

Występowanie[edytuj | edytuj kod]

Owocuje od lipca do listopada w lasach liściastych i iglastych, a także na łąkach, zwłaszcza na nizinach, częsta[4].

Znaczenie[edytuj | edytuj kod]

Saprotrof[2]. grzyb jadalny za młodu, dopóki w środku jest biało zabarwiony[4].

Gatunki podobne[edytuj | edytuj kod]

Przypisy

  1. Index Fungorum (ang.). [dostęp 2013-09-15].
  2. 2,0 2,1 Władysław Wojewoda: Checklist of Polish Larger Basidiomycetes. Krytyczna lista wielkoowocnikowych grzybów podstawkowych Polski. Kraków: W. Szafer Institute of Botany, Polish Academy of Sciences, 2003. ISBN 83-89648-09-1.
  3. Species Fungorum (ang.). [dostęp 2013-09-20].
  4. 4,0 4,1 4,2 4,3 Ewald Gerhardt: Grzyby – wielki ilustrowany przewodnik. s. 600. ISBN 83-7404-513-2.