Pycha

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj

Pycha – pojęcie i postawa człowieka, charakteryzująca się nadmierną wiarą we własną wartość i możliwości, a także wyniosłością. Człowiek pyszny ma nadmiernie wysoką samoocenę oraz mniemanie o sobie. Gdy jest wyniosły, towarzyszy mu zazwyczaj agresja.

W wielu przypadkach pycha oraz wyniosłość są spowodowane wysokimi osiągnięciami we własnym życiu lub niepowodzeniami w czyimś życiu.

Biblia[edytuj | edytuj kod]

W Piśmie Świętym pycha i wyniosłość przedstawione są jako poważne wady charakteru i grzech prowadzący do upadku:

  • „Obrzydłe Panu serce wyniosłe, z pewnością karania nie ujdzie” – Księga Przysłów 16,5
  • „Przed porażką – wyniosłość, duch pyszny poprzedza upadek” – Księga Przysłów 16,18

Ludzie pyszni uznani są za złe towarzystwo:

  • „Lepiej być skromnym pośród pokornych, niż łupy dzielić z pysznymi” – Księga Przysłów 16,19

Pychę potępiał wiele razy Jezus Chrystus:

  • „Wielu zaś pierwszych będzie ostatnimi, a ostatnich pierwszymi” – Ewangelia Mateusza 19,30
  • „Każdy bowiem, kto się wywyższa, będzie poniżony, a kto się poniża, będzie wywyższony” – Ewangelia Łukasza 14,11

Kościół katolicki[edytuj | edytuj kod]

W Kościele katolickim pycha (łac. superbia) należy do siedmiu grzechów głównych. Nadmierna wiara w siebie, swoje możliwości, stanowi obrazę Boga i jego łaski. Zbyt wysoka samoocena jest w tym przypadku prawdopodobnie kompensacją wcześniejszego poczucia zranienia i poniżenia, o których jednak nie chce się pamiętać. Uważa się, że jest to grzech, z którego powstają wszystkie inne.

Jak pisze Faustyna Kowalska w swoim Dzienniczku: „Dziś powiedział mi Pan: Wiele razy chciałem wywyższyć Zgromadzenie to, lecz nie mogę dla pychy jego. Córko moja, wiedz o tym, że duszom pysznym nie udzielam swych łask, a nawet udzielone odbieram”[1].

W literaturze występują rożne rodzaje pychy, która najczęściej objawia się przez:

  • bunt przeciwko Bogu – Izraelici
  • bunt prometejski – Konrad z III cz. Dziadów
  • bunt wynikający z niezgody na zastany świat – Rodion Raskolnikow – Zbrodnia i kara
! Postać Źródło Autor źródła
Jacek Soplica Pan Tadeusz Adam Mickiewicz
Rodion Raskolnikow Zbrodnia i kara Fiodor Dostojewski
Konrad Dziady cz. III Adam Mickiewicz
Izraelici Pięcioksiąg Mojżeszowy Księga Wyjścia ST Księgi Natchnione
Prometeusz Mitologia grecka Jan Parandowski
Kreon Antygona Sofokles
Tartuffe Świętoszek Molier (Jean Baptiste Poqueli)
Gustaw Dziady cz. IV Adam Mickiewicz
Balladyna Balladyna Juliusz Słowacki
Kordian Kordian Juliusz Słowacki
Pankracy Nie-Boska komedia Zygmunt Krasiński
Korczyńscy Nad Niemnem Eliza Orzeszkowa
Arystokracja i inteligencja (prezesowa Zasławska, pani Wąsowska, pani Stawska, Izabella) Lalka Bolesław Prus
Andrzej Kmicic Potop Henryk Sienkiewicz
Poeta Wesele Stanisław Wyspiański
Jagna Chłopi Władysław Reymont
Konrad Konrad Wallenrod Adam Mickiewicz
Cezary Baryka Przedwiośnie Stefan Żeromski
Aniela Dulska Moralność pani Dulskiej Gabriela Zapolska
Edek Tango Sławomir Mrożek

Przypisy

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]