Québec (miasto)

Québec
Herb miasta Québec Flaga miasta Québec
Dewiza: Don de Dieu feray valoir
Państwo	Kanada
Prowincja	Quebec
Burmistrz	Régis Labeaume
Powierzchnia	454,26 km²
Populacja (2011) • liczba ludności • gęstość	516 622 1 137,7 os./km²
Nr kierunkowy	+1-418
Położenie na mapie Quebecu Québec
Położenie na mapie Kanady Québec
46°48′N 71°13′W
Multimedia w Wikimedia Commons
Strona internetowa

Québec (wymowa: /kwɨˈbɛk/ lub Quebec /kɨˈbɛk/; fr. również Ville de Québec, Quebec City lub Québec City) - miasto w Kanadzie, stolica prowincji Quebec. W 2011 roku zamieszkane przez 516 622 osób. W obrębie aglomeracji zamieszkiwana przez 765 706 osób. Drugie najludniejsze miasto prowincji Quebec po Montrealu znajdujacego się 233 kilometrów na południowy-zachód od miasta.

Znajduje się w końcowym fragmencie estuarium rzeki Świętego Wawrzyńca, na północnym brzegu tej rzeki. Nazwa miasta pochodzi języka algonkińskiego słowa Kébec oznaczającego gdzie rzeka zwęża. Założone w 1608 roku przez Samuela de Champlaina, dzięki czemu jest jednym z najstarszych miast Ameryki Północnej. Wały otaczające Stare Miasto Quebecu (Vieux-Québec) to jedyne mury miejskie, które nadal istnieją na tym kontynencie na północ od Meksyku. W 1985 roku UNESCO postanowiło wpisać mury miejskie oraz obszar wewnątrz niego na listę światowego Dziedzictwa Kultury jako Historic District of Old Quebec.

Według władz federalnych i prowincji Québec'jest oficjalną nazwą miasta w języku francuskim i angielskim, jednak Quebec City (lub francuski odpowiednik Ville de Québec) jest również powszechnie stosowany, szczególnie aby odróżnić miasto od prowincji. Najbardziej znanym zabytkiem miasta jest Château Frontenac. Jest to hotel, który dominuje nad panoramą miasta. Siedziba Zgromadzenia Narodowego Quebecu, czyli ustawodawcy w prowincji Quebec, Narodowe Muzeum Sztuk Pięknych w Quebecu oraz Muzeum Cywilizacji znajdują się w obrębie lub w pobliżu Vieux-Québec.

Miasto Québec, tak jak i prowincja Quebec, w swej przeważającej większości jest frankofońska. Dla większości mieszkańców Québecu pierwszym językiem jest francuski.

Historia

Québec założony został 3 lipca 1608 przez Samuela de Champlaina na obszarze, na którym sto lat wcześniej znajdowała się indiańska wioska Stadocona. Osada znajdowała się przy estuarium Rzeki Św. Wawrzyńca, więc szybko zaczęła nabierać znaczenia jako śródlądowy przyczółek handlowy. W latach 1629 - 1632 miasto było okupowane przez Brytyjczyków. Od 1663 Québec był stolicą Nowej Francji. W latach 1690 i 1711 miasto oparło się kolejnym inwazjom wojsk brytyjskich, jednak w 1759 ponownie zostało przez nie zdobyte. Na mocy traktatu paryskiego (1763) Québec przekazano Anglikom.

W 1791 miasto zostało stolicą prowincji Dolna Kanada (obecnie Quebec). Podczas II wojny światowej odbyły się tu dwie konferencje z udziałem prezydenta Stanów Zjednoczonych Franklina Roosevelta i premiera Wielkiej Brytanii Winstona Churchilla.

W 1985 roku zabytkowa dzielnica Québecu (Vieux-Québec) została wpisana na listę światowego dziedzictwa UNESCO.

Geografia

Quebec znajduje się przy estuarium Rzeki Św. Wawrzyńca około 250 kilometrów na północny wschód od Montrealu. Na północny wschód od miasta znajduje się wyspa Île d'Orléans druga co do wielkości wyspda na rzece Św. Wawrzyńca. Miasto jest w większości położone na płaskim nizinnym terenie. Okolice miasta posiadają bardzo podatny grunt, co czyni te okolice dobrymi do uprawy płodów rolnych. Na północ od Quebecu rozciąga się pasmo gór Laurentyńskich. Górna cześć miasta znajduje się na cyplu Cap Diamant, zaś dolna część miasta znajduje się na poziomie rzeki.

Podział administracyjny

Québec podzielone jest na sześć dzielnic:

• La Cité–Limoilou
• Les Rivières
• Sainte-Foy–Sillery–Cap-Rouge
• Charlesbourg
• Beauport
• La Haute-Saint-Charles

Dzielnice są podzielone na 35 poddzielnic, w 27 okręgach wyborczych.

Miasto posiada trzy enklawy: miasto L'Ancienne-Lorette, Wendake w rezerwacie Huronów oraz mała gmina Notre-Dame-des-Anges.

Panorama Québecu

Klimat

Miasto leży na pograniczu stref klimatycznych. Zazwyczaj, klimat jest klasyfikowany wg klasyfikacji klimatów Köppena jako klimat kontynentalny wilgotny (Dfb). Charakteryzuje się gorącymi i wilgotnymi latami oraz mroźnymi, śnieżnymi i wietrznymi zimami. Najzimniejszymi miesiącami są styczeń i luty. Średnia temperatura tych miesięcy to odpowiednio -11,5 °C i -10,7 °C. Najcieplejszym miesiącem jest lipiec, którego średnia temperatura powietrza wynosi 19,3 °C. Opady roczne wynoszą około 1230 milimetrów. Miasto uzyskuje około 1905 słonecznych godzin w roku.

Ekstremalne temperatury powietrza zanotowane w mieście to 35,6 °C w lipcu 1959 roku oraz 17 lipca 1953, najniższą 2 lutego 1962 roku i wynosiła -36,1 °C.

Średnia temperatura i opady dla Quebec
Miesiąc	Sty	Lut	Mar	Kwi	Maj	Cze	Lip	Sie	Wrz	Paź	Lis	Gru	Roczna
Rekordowo wysokie temperatury [°C]	10	12	18	30	33	34	36	34	34	28	20	14	36
Średnie najwyższe temperatury [°C]	-8	-6	0	8	17	22	25	23	18	11	3	-5	9
Średnia dzienna temperatura [°C]	-13	-11	-5	3	11	17	19	18	13	6	-1	-9	4
Średnie najniższe temperatury [°C]	-18	-16	-9	-1	5	11	13	12	7	2	-4	-13	-1
Rekordowo niskie temperatury [°C]	-35	-36	-30	-19	-8	-1	4	2	-5	-10	-24	-32	-36
Opady [mm]	89.8	70.6	90.3	81.2	106.1	114.2	127.8	116.7	125.5	101.7	102	104.4	1230,3
Średnie nasłonecznienie (w godzinach)	100.3	123.6	149.4	168.6	215.9	232.0	251.7	225.2	155.5	119.8	81.6	81.1	1904,8
Źródło: Environment Canada [dostęp: 2012-11-29]

Demografia

Dane historyczne
Rok	Ludność	Zm., %
1871	76 593	–
1881	80 249	4,8%
1891	80 546	0,4%
1901	88 615	10%
1911	102 214	15,3%
1921	122 698	20%
1931	168 249	37,1%
1941	199 588	18,6%
1951	245 742	23,1%
1956	279 521	13,7%
1961	321 917	15,2%
1966	372 373	15,7%
1971	408 440	9,7%
1976	429 757	5,2%
1981	434 980	1,2%
1986	440 598	1,3%
1991	461 894	4,8%
1996	473 569	2,5%
2001	476 330	0,6%
2006	491 142	3,1%
2011	516 622	5,2%
Źródła:

Według spisu powszechnego z 2011 roku w Québecu mieszkało 516 622 osób, zaś na terenie aglomeracji 765 706 ludzi. W sumie 48,2% ludności stanowili mężczyźni, a 51,8% kobiety. Dzieci poniżej piątego roku życia stanowiły około 4,7% populacji miasta.

Miasto Québec stanowi 5,2% populacji prowincji Quebec oraz 1,5% populacji Kanady. Jest jedenastym pod względem ludności miastem Kanady.

Podczas gdy największe miasto prowincji Quebec - Montreal uważane jest jako miasto w którym występuje ludność dwujęzyczna, których mieszkańcy mają praktyczną wiedzę o języku francuskim jak i angielskim, tak miasto Québec w większości stanowią mieszkańcy używający języka francuskiego. Język angielski był najczęściej używany w połowie XIX wieku, kiedy to 40% mieszkańców miasta mówiło w języku angielskim. Dziś anglojęzyczni mieszkańcy stanowią 1,5% populacji, zarówno miasta jak i obszaru metropolianego. Jednakże coroczny Quebec Winter Carnival przyciąga zarówno francuskojęzycznych jak i anglojęzycznych turystów, więc populacja anglojęzyczna znacznie wzrasta w czasie trwania imprezy.

Zdjęcie satelitarne Québecu

Według strony internetowej Statistics Canada dla 94,55% ludności miasta język francuski jest językiem ojczystym. Podczas gdy prawie każdy używa francuskiego jako pierwszy język, to więcej jak jedna trzecia populacji potrafi mówić po francusku i po angielsku.

W 2001 roku 13% populacji zamieszkującej Québec znajdowało się w okresie wieku emerytalnego (65 lat dla mężczyzn i kobiet) w porównaniu z populacją Kanady - 13,2%. Średnia wieku wynosi 39,5 roku życia, w porównaniu 37,6 roku życia w całej Kanadzie. W ciągu pięciu lat pomiędzy 2006, a 2011 ludność miasta wzrosła o 6,5%, w porównaniu ze wzrostem 4,9% w całej prowincji Quebec. Gęstość zaludnienia miasta wynosi 228,6 osób na kilometr kwadratowy, w porównaniu do prowincji wynoszącej 5,3.

Według spisu z 2001 roku, ponad 90% populacji to katolicy. W mieście mieszkają również przedstawiciele społeczności protestanckich, muzułmańskich oraz żydowskich.

Rozwój demograficzny miasta

Wykres liczby ludności miasta Québec na przestrzeni 240 ostatnich lat (w tys.)

Transport

Quebec Bridge - najdłuższy na świecie most wspornikowy, liczący 549 metrów

Dwa mosty Quebec Bridge i Pierre Laporte Bridge oraz prom łączy miasto z sąsiednią miejscowością Lévis oraz z przedmieściami miasto wzdłuż południowego brzegu rzeki świętego Wawrzyńca, natomiast most Pont de l'Île d'Orléans łączy miasto z wyspą Île d'Orléans.

Quebec jest ważnym węzłem w prowincjonalnym systemie autostradowym. Autostrada Autoroute 40 łączy miasto z Montrealem i Ottawą oraz na wschodzie z Sainte-Anne-de-Beaupré i regionem Charlevoix. Autostrada Autoroute 20 biegnąca na południe od rzeki Świętego Wawrzyńca łączy miasto z Toronto i Montrealem na zachodzie oraz Rimouski, Rivière-du-Loup na wschodzie, natomiast autostrada Autoroute 73 zapewnia połączenie północ-południe w obszarze metropolitalnym miasta.

Za transport publiczny odpowiada Réseau de transport de la Capitale (RTC), który zarządza flotą autobusów. Firma ta planuje otworzenie linii tramwajowych o łącznej długości 28,6 kilometrów w mieście w roku 2026. Wcześniej w latach 1863–1948 również istniał system komunikacji tramwajowej. Został on wyparty przez komunikację autobusową. W mieście znajduje się stacja kolejowa Gare du Palais obsługiwana przez VIA Rail, która łączy miasto z najludniejszym obszarem Kanady w tym z największymi miastami: Toronto, czy stolicą Ottawą.

W pobliżu miasta znajduje się port lotniczy oraz port wodny.

Sport

Klub	Dyscyplina sportu	Data założenia	Liga	Arena
Remparts de Québec	Hokej na lodzie	1968	LHJMQ (drużyna juniorska)	Colisée Pepsi
Capitales de Québec	baseball	1999	Ligue Can-Am de Baseball	Stadion Miejski w Québecu
L'Amiral SC de Québec	piłka nożna	2008	W-League	Séminaire Saint-François

W mieście obywa się wiele imprez sportowych o charakterze lokalnym, jednak obyły się tutaj liczne imprezy o charakterze krajowym i międzynarodowym. W 2008 roku odbyły się tu kanadyjskie zimowe Olimpiady Specjalne. W tym samym roku wraz z miastem Halifax w Nowej Szkocji Québec był organizatorem mistrzostw świata w hokeju na lodzie, finał tego turnieju odbył się w miejskiej hali Colisée Pepsi. Regularnie w mieście odbywa się turniej kobiecego tenisa ziemnego Bell Challenge należącego do cyklu Women's Tennis Association. Zimą odbywa się tutaj Crashed Ice, czyli wyścigi downhillowe na łyżwach w torze lodowym. Cykliczną imprezą jest również turniej hokeja na lodzie dla dzieci Quebec City International Pee-Wee Tournament. Od 2008 roku odbywa się tutaj wyścig kolarski Tour de Québec, a od 2010 roku należący do cyklu najważniejszych imprez kolarskich UCI World Tour - Grand Prix Cycliste de Québec. W 2011 roku odbył się tutaj finał Grand Prix w łyżwiarstwie figurowym.

Miasto jest siedzibą profesjonalnej drużyny baseballowej Capitales de Québec założona w 199 roku drużyna swoje mecze na Stadionie Miejskim. Drużyna ta pięciokrotnie zdobyła tytuł mistrza ligi Ligue Can-Am de Baseball. Od 2008 roku w mieście gra kobiecy zespół piłki nożnej L'Amiral SC de Québec uczestniczący w rozgrywkach W-League. W juniorskich rozgrywkach ligi LHJMQ uczestniczy zespół Remparts de Québec, który pięciokrotnie zwyciężał w tych rozgrywkach, a w roku 1971 zdobył Memorial Cup.

W historii miasta istniały dwa profesjonalne drużyny hokeja na lodzie. Pierwszą była drużyna Quebec Bulldogs, która byłą założycielem ligi National Hockey League (NHL). W latach 1912 i 1913 w ramach poprzedniczki ligi NHL - National Hockey Association (NHA) zdobyła Puchar Stanleya. Zespół po dwóch sezonach gry w NHL w roku 1920 został przeniesiony do Hamilton zmieniając nazwę na Tigers. Po pięćdziesięciu dwóch latach ponownie powstała profesjonalna drużyna. Nordiques de Québec początkowo występował w lidze WHA, jednak po rozwiązaniu ligi w 1979 roku zespół przeniósł się do ligi NHL w której rywalizował z derbowym rywalem Montréal Canadiens. W roku 1995 właściciel zespołu sprzedał go grupie inwestorów z amerykańskiego miasta Denver. Nowi właściciele przenieśli zespół do tego miasta i zmienili jego nazwę na Colorado Avalanche.

Nowo budowana hala New Quebec Colisée budowana jest z nadzieją uzyskania drużyny NHL przez relokacje lub poprzez ekspansję ligi. Projekt zostanie zrealizowany niezależnie od tego czy takowy zespół powstanie. Możliwe jest, że przy chęci organizowania przez miasto zimowych igrzysk olimpijskich hala pomogłaby w zwycięstwie ewentualnej kandydatury. Hala zastąpiłaby Colisée Pepsi jako główna hala w mieście, jednocześnie bez zburzenia budynku.

Miasta partnerskie

• Calgary (1956)
• Bordeaux (1962)
• Namur (1999)
• Wagadugu (2000)
• Xi'an (2001)
• Liège (2002)
• Petersburg (2002)
• Guanajuato (2002)
• Paryż (2003)
• Huế (2005)