Róża Robota

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Róża Robota
Data i miejsce urodzenia 1921
Ciechanów
Data i miejsce śmierci 5 stycznia 1945
KL Auschwitz
Zawód działaczka żydowskiego ruchu oporu

Róża Robota (ur. 1921 w Ciechanowie, zm. 5 stycznia 1945 w Auschwitz-Birkenau) – żydowska uczestniczka ruchu oporu w obozie Auschwitz-Birkenau. Jedna z czterech kobiet, które powieszono w KL Auschwitz za rolę w buncie Sonderkommando, który miał miejsce 7 października 1944.

Urodziła się z rodzinie zasymilowanych Żydów, działała w Ha-Szomer Ha-Cair i po wybuchu II wojny światowej zaangażowała się w działalność konspiracyjną. Aresztowana w 1942 znalazła się w transporcie Żydów skierowanych do obozu koncentracyjnego w Auschwitz-Birkenau. Podczas selekcji skierowano ją do sortowni odzieży po zamordowanych więźniach w krematorium III, tam została odnaleziona przez działających w ruchu oporu więźniów pochodzących z jej rodzinnego miasta. Po przeniesieniu do pracy w fabryce amunicji Union w Monowicach i zaangażowała się w przemycanie prochu potrzebnego do wysadzenia krematorium przez Sonderkommando, co miało być częścią zorganizowanego buntu. Wtajemniczone w akcję więźniarki wynosiły proch w małych woreczkach, które znajdowały się po wewnętrznej stronie sukienki, w węzłach chustek noszonych na głowie, ukryty pod paznokciami i na dłoniach. Do grupy zaangażowanej w wynoszenie prochu należały również Ala Gertner, Regina Szafirsztain, Róża Grunapfel Meth, Hadassa Złotnicka, Marta Bindiger, Genia Fischer, Inge Frank, Anna Heilman, Estera (Estusia) Wajcman i inne więźniarki. Bunt w Sonderkommando w Krematorium IV rozpoczął się wysadzeniem 7 października 1944 budunku krematorium, który został częściowo zniszczony, Sama akcja nie powiodła się, zginęli niektórzy esesmani, a w wyniku pościgu więźniowie, którzy próbowali uciec. Grupa planująca bunt została zadenuncjowana, wśród zdradzonych znalazły się Róża Robota, Ala Gertner, Regina Szafirsztain i Estusia Wajcblum. Zamknięto je w bunkrze karnym w centralnej części obozu i przez miesiąc torturowano, ale nikogo nie wydały. 5 stycznia 1945 zostały publicznie powieszone, była to ostatnia egzekucja publiczna na terenie obozu.

Róże upamiętnia "Rosa Robota Gate" przy Montefiore Randwick w Sydney (Australia), nazwę tą nadano z inicjatywy Sama Pitzera, którego siostra poznała ją podczas uwięzienia w Auschwitz.

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

  • Brana Gurewitsch "Mothers, Sisters, Resisters: Oral Histories of Women Who Survived the Holocaust", The University of Alabama Press, 1998 ISBN 0-8173-0952-7;
  • Lore Shelley "The Union Kommando in Auschwitz: The Auschwitz Munition Factory Through the Eyes of Its Former Slave Laborers", University Press of America, 1996 ISBN 0-7618-0194-4

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]