RMS Carmania (1905)

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
RMS Carmania
RMS Carmania.jpg
Data wodowania 21 lutego 1905
Data oddania do eksploatacji 2 grudnia 1905
Data wycofania ze służby 1931
Typ statek pasażerski
Stocznia John Brown & Company
Armator Cunard Line
Bandera  Wielka Brytania
Port macierzysty Liverpool
Długość całkowita (L) 198 m
Szerokość (B) 22 m
Prędkość maks. 18 w
Pojemność 19524 RT
Dane napędu turbina parowa
Liczba śrub napędowych 3

RMS Carmania – brytyjski liniowiec służący w okresie pierwszej wojny światowej jako krążownik pomocniczy[1].

Historia[edytuj | edytuj kod]

Wodowana 21 lutego 1905 "Carmania" była wraz z siostrzaną "Caronią" największą jednostką należącą do linii Cunarda[2]. Obydwa statki zaprojektowano jako szybkie statki pasażerskie mające konkurować bezpośrednio z niemieckimi liniowcami o Błękitną Wstęgę Atlantyku[3]. Zastosowano na nich różne jednostki napędowe – "Carmania" została wyposażona w turbinę parową, a "Caronia" otrzymała maszynę parową poczwórnego rozprężania[2]. Doświadczenia zebrane w trakcie eksploatacji obydwu jednostek pokazały wyraźną i praktyczną przewagę turbiny nad maszyną parową i dwa następne statki Cunarda, "Lusitania" i "Mauretania", otrzymały napęd turbinowy. W momencie ich wodowania były to jedne z najszybszych statków na świecie[3].

W zamian za pożyczkę w wysokości 2,6 miliona funtów[3] od rządu brytyjskiego już w trakcie budowy na obydwu statkach wbudowano osiem pierścieni mocujących dla armat 4,7-calowych (120 mm), przygotowując w ten sposób "Carmanię" i "Caronię" do roli krążowników pomocniczych. W chwili wybuchu wojny kontrolę nad statkami miała przejąć Royal Navy[1].

Na dziewiczy rejs do Nowego Jorku "Carmania" wyruszyła 2 grudnia 1905. Przez następne dziewięć lat pływała na transatlantyckich trasach pomiędzy Liverpoolem a Nowym Jorkiem. W czerwcu 1910 na pokładzie zacumowanego w Liverpoolu statku wybuchł pożar, ale spaliła się jedynie cześć kabin pasażerskich i po krótkim remoncie "Carmania" wróciła do służby[2].

W październiku 1913 "Carmania" pod dowództwem kapitana Jamesa Claytona Barra wzięła udział w akcji ratunkowej płonącego statku pasażerskiego "Volturno". Kapitan Barr i inni członkowie załogi otrzymali za tę przeprowadzoną w bardzo trudnych warunkach akcję szereg odznaczeń i nagród za odwagę[2][4].

Po wybuchu pierwszej wojny światowej "Carmanię" wcielono do Royal Navy jako krążownik pomocniczy pod dowództwem kapitana Noela Granta. 14 września 1914 w trakcie bitwy pod bitwy pod Trindade "Carmania" zatopiła niemiecki krążownik pomocniczy SMS "Cap Trafalgar", sama przy tym odnosząc poważne uszkodzenia, pomimo których udało jej się powrócić do Gibraltaru o własnych siłach[1]. Była to pierwsza w historii bitwa pomiędzy dwoma krążownikami pomocniczymi[1]. "Carmania" krążyła po Atlantyku z dorobionym fałszywym trzecim kominem, aby dla zmylenia Niemców upodobnić się do "Cap Trafalgar", podczas gdy okręt niemiecki w tym samym czasie usunął jeden komin (wentylacyjny) i zmienił swoją sylwetkę, aby udawać "Carmanię". Zwycięstwa "Carmanii" i kapitanowi Grantowi gratulował Pierwszy Lord Admiralicji Winston Churchill telegrafując: "Well done. You have fought a fine action to a successful finish"[5].

Remont w Gibraltarze ukończono 23 listopada i "Carmania" powróciła do służby jako okręt patrolowy aż do maja 1915. Na początku 1916 brała udział w kampanii galipolijskiej. W maju 1916 "Carmania" została zwrócona właścicielom, służyła jako transportowiec wojska, pływając pomiędzy Halifaksem a Liverpoolem. Po zakończeniu służyła jeszcze jako transportowiec wojska, na jej pokładzie do ojczyzny powróciło wielu kanadyjskich żołnierzy[3].

Po remoncie w 1920 "Carmania" powróciła na linie transatlantyckie, pływając pomiędzy Liverpoolem a Nowym Jorkiem. W 1923 przeszła modernizację, w trakcie której zmniejszono liczbę kabin i przystosowano statek do rejsów zimowych. Po modernizacji wraz z siostrzaną "Caronią" pływała na bardzo popularnej linii Londyn-Hawr-Plymouth-Nowy Jork znanej jako "Cabin Channel Service" oraz zamieniono kotły na nowe opalane olejem. Pod koniec lat 20. w miesiącach zimowych "Carmania" obsługiwała rejsy turystyczne po Karaibach[6].

W 1931 "Carmania" została sprzedana na złom i w 1932 odholowano ją do Blyth, gdzie została pocięta na złom[6].

Galeria zdjęć[edytuj | edytuj kod]

Przypisy

  1. 1,0 1,1 1,2 1,3 Colin Simpson: The ship that hunted itself. Harmondsworth: Penguin Books, 1979. ISBN 0-14-004823-5.
  2. 2,0 2,1 2,2 2,3 Carmania I (ang.). cunard.co.uk. [dostęp 2010-09-21].
  3. 3,0 3,1 3,2 3,3 Carmania (I) (ang.). thegreatoceanliners.com. [dostęp 2010-09-21].
  4. Tell of the Rescues. „New Yotk Times”, 1913-10-16 (ang.).  [dostęp 2010-10-13].
  5. Carmania Wins One Naval Duel, Germans Another. „New York Times”, 1914-09-21 (ang.).  [dostęp 2010-10-12].
  6. 6,0 6,1 RMS Carmania Ship History (ang.). thecunarders.co.uk. [dostęp 2010-09-21].

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]