RMS Carmania (1905)
| RMS Carmania | |
 |
|
| Data wodowania | 21 lutego 1905 |
| Data oddania do eksploatacji | 2 grudnia 1905 |
| Data wycofania ze służby | 1931 |
| Typ | statek pasażerski |
| Stocznia | John Brown & Company |
| Armator | Cunard Line |
| Bandera |  Wielka Brytania |
| Port macierzysty | Liverpool |
| Długość całkowita (L) | 198 m |
| Szerokość (B) | 22 m |
| Prędkość maks. | 18 w |
| Pojemność | 19524 RT |
| Dane napędu | turbina parowa |
| Liczba śrub napędowych | 3 |
RMS Carmania – brytyjski liniowiec służący w okresie I wojny światowej jako krążownik pomocniczy[1].
Spis treści |
Historia [edytuj]
Wodowana 21 lutego 1905 "Carmania" była wraz z siostrzaną "Caronią" największą jednostką należącą do linii Cunarda[2]. Obydwa statki zaprojektowano jako szybkie statki pasażerskie mające konkurować bezpośrednio z niemieckimi liniowcami o Błękitną Wstęgę Atlantyku[3]. Zastosowano na nich różne jednostki napędowe – "Carmania" została wyposażona w turbinę parową, a "Caronia" otrzymała maszynę parową poczwórnego rozprężania[2]. Doświadczenia zebrane w trakcie eksploatacji obydwu jednostek pokazały wyraźną i praktyczną przewagę turbiny nad maszyną parową i dwa następne statki Cunarda, "Lusitania" i "Mauretania", otrzymały napęd turbinowy. W momencie ich wodowania były to jedne z najszybszych statków na świecie[3].
W zamian za pożyczkę w wysokości 2,6 miliona funtów[3] od rządu brytyjskiego już w trakcie budowy na obydwu statkach wbudowano osiem pierścieni mocujących dla armat 4,7-calowych (120 mm), przygotowując w ten sposób "Carmanię" i "Caronię" do roli krążowników pomocniczych. W chwili wybuchu wojny kontrolę nad statkami miała przejąć Royal Navy[1].
Na dziewiczy rejs do Nowego Jorku "Carmania" wyruszyła 2 grudnia 1905. Przez następne dziewięć lat pływała na transatlantyckich trasach pomiędzy Liverpoolem a Nowym Jorkiem. W czerwcu 1910 na pokładzie zacumowanego w Liverpoolu statku wybuchł pożar, ale spaliła się jedynie cześć kabin pasażerskich i po krótkim remoncie "Carmania" wróciła do służby[2].
W październiku 1913 "Carmania" pod dowództwem kapitana Jamesa Claytona Barra wzięła udział w akcji ratunkowej płonącego statku pasażerskiego "Volturno". Kapitan Barr i inni członkowie załogi otrzymali za tę przeprowadzoną w bardzo trudnych warunkach akcję szereg odznaczeń i nagród za odwagę[2][4].
Po wybuchu I wojny światowej "Carmania" została wcielona do Royal Navy jako krążownik pomocniczy pod dowództwem kapitana Noela Granta. 14 września 1914 w trakcie bitwy pod bitwy pod Trindade "Carmania" zatopiła niemiecki krążownik pomocniczy SMS "Cap Trafalgar", sama przy tym odnosząc poważne uszkodzenia, pomimo których udało jej się powrócić do Gibraltaru o własnych siłach[1]. Była to pierwsza w historii bitwa pomiędzy dwoma krążownikami pomocniczymi[1]. Zwycięstwa "Carmanii" i kapitanowi Grantowi gratulował Pierwszy Lord Admiralicji Winston Churchill telegrafując: "Well done. You have fought a fine action to a successful finish"[5].
Remont w Gibraltarze ukończono 23 listopada i "Carmania" powróciła do służby jako okręt patrolowy aż do maja 1915. Na początku 1916 brała udział w kampanii galipolijskiej. W maju 1916 "Carmania" została zwrócona właścicielom, służyła jako transportowiec wojska, pływając pomiędzy Halifaksem a Liverpoolem. Po zakończeniu służyła jeszcze jako transportowiec wojska, na jej pokładzie do ojczyzny powróciło wielu kanadyjskich żołnierzy[3].
Po remoncie w 1920 "Carmania" powróciła na linie transatlantyckie, pływając pomiędzy Liverpoolem a Nowym Jorkiem. W 1923 przeszła modernizację, w trakcie której zmniejszono liczbę kabin i przystosowano statek do rejsów zimowych. Po modernizacji wraz z siostrzaną "Caronią" pływała na bardzo popularnej linii Londyn-Le Havre-Plymouth-Nowy Jork znanej jako "Cabin Channel Service" oraz zamieniono kotły na nowe opalane olejem. Pod koniec lat 20. w miesiącach zimowych "Carmania" obsługiwała rejsy turystyczne po Karaibach[6].
W 1931 "Carmania" została sprzedana na złom i w 1932 odholowano ją do Blyth, gdzie została pocięta na złom[6].
Galeria zdjęć [edytuj]
-
Kapitan J. C. Barr w 1913
-
Maszynownia Carmanii
-
Bitwa pod Trindade
Przypisy
- ↑ 1,0 1,1 1,2 1,3 Colin Simpson: The ship that hunted itself. Harmondsworth: Penguin Books, 1979. ISBN 0-14-004823-5.
- ↑ 2,0 2,1 2,2 2,3 Carmania I (ang.). cunard.co.uk. [dostęp 2010-09-21].
- ↑ 3,0 3,1 3,2 3,3 Carmania (I) (ang.). thegreatoceanliners.com. [dostęp 2010-09-21].
- ↑ Tell of the Rescues. „New Yotk Times”, 1913-10-16 (ang.). [dostęp 2010-10-13].
- ↑ Carmania Wins One Naval Duel, Germans Another. „New York Times”, 1914-09-21 (ang.). [dostęp 2010-10-12].
- ↑ 6,0 6,1 RMS Carmania Ship History (ang.). thecunarders.co.uk. [dostęp 2010-09-21].
Linki zewnętrzne [edytuj]
- Zdjęcia i obrazy Carmanii. [dostęp 2010-09-29].
