Raźniowate

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Raźniowate
Morina longifolia
Morina longifolia
Systematyka[1]
Domena eukarionty
Królestwo rośliny
Klad rośliny naczyniowe
Klad rośliny nasienne
Klasa okrytonasienne
Klad klad astrowych
Rząd szczeciowce
Rodzina raźniowate
Nazwa systematyczna
Morinaceae Raf.
Ann. Gén. Sci. Phys. Bruxelles 6: 88. Oct-Dec 1820[2]
Typ nomenklatoryczny
Morina L. (1753)
"(comns)" Zdjęcia i grafiki w Commons
Morina longifolia

Raźniowate, morynowate (Morinaceae) – rodzina roślin z rzędu szczeciowców (Dipsacales). Obejmuje trzy (lub cztery[3]) rodzaje występujące na łąkach i w lasach na obszarach od Bałkanów, poprzez Bliski Wschód i Azję Środkową po południowe Chiny. W górach spotykane są na wysokości do 4900 m n.p.m. Niektóre gatunki raźni uprawiane są jako rośliny ozdobne (Morina longifolia, M. persica, M. coulteriana)[4].

Morfologia[edytuj | edytuj kod]

Byliny z krótkim kłączem, z którego wyrastają rozety liści odziomkowych i pędy kwiatostanowe osiągające wysokość od 20 do 130 cm. Liście odziomkowe są niepodzielone, zwykle są równowąskie do lancetowatych, osiągają 50 cm długości. Na brzegu całobrzegie lub częściej zatokowo-kolczasto wcinane. Liście łodygowe są naprzeciwległe u Acanthocalyx, podczas gdy w pozostałych rodzajach wyrastają w okółkach po 3 do 6. Kwiaty wyrastają w gęstych okółkach, skupiających się na szczycie pędu, poza tym w kilku okółkach oddalonych nieco ku dołowi. Każdy okółek wsparty jest kolczastymi podsadkami. Dodatkowo każdy kwiat wsparty jest przez 4 zrośnięte w dzwonkowaty lub rurkowaty twór przysadki. Kwiaty mają zrośnięte płatki korony. Zalążnia jest dolna, powstaje z 3 owocolistków. Owocem jest jednonasienna torebka[4].

Systematyka[edytuj | edytuj kod]

W dawniejszych systemach rośliny tu zaliczane włączane były do szczeciowatych (Dipsacaceae). Wyraźne różnice morfologiczne, potwierdzone badaniami molekularnymi spowodowały wyodrębnienie ich w randze osobnej rodziny[4].

Pozycja systematyczna według APweb (aktualizowany system APG III z 2009)[1]

Rodzina stanowiąca jedną z linii rozwojowych w obrębie rzędu szczeciowców Dipsacales w grupie euasterids II wchodzącej w skład kladu astrowych (asterids) należącego do dwuliściennych właściwych (eudicots).

szczeciowce

piżmaczkowate Adoxaceae




dierwillowate Diervillaceae




przewiertniowate Caprifoliaceae




zimoziołowate Linnaeaceae




raźniowate Morinaceae




szczeciowate Dipsacaceae



kozłkowate Valerianaceae








Podział[5]

Analizy molekularne wskazują na przynależność do tej grupy także 5 gatunków z rodzaju Zabelia[3].

Przypisy

  1. 1,0 1,1 Stevens P.F.: Angiosperm Phylogeny Website (ang.). 2001–. [dostęp 2011-06-06].
  2. James Reveal: Indices Nominum Supragenericorum Plantarum Vascularium (ang.). [dostęp 2011-06-06].
  3. 3,0 3,1 Bart Jacobs, Nancy Pyck, Erik Smets: Phylogeny of the Linnaea clade: Are Abelia and Zabelia closely related? (ang.). W: Molecular Phylogenetics and Evolution 57, 2: 741-752 [on-line]. 2010. [dostęp 2011-06-19].
  4. 4,0 4,1 4,2 Heywood V. H., Brummitt R. K., Culham A., Seberg O.: Flowering plant families of the world. Ontario: Firely Books, 2007, s. 219-220. ISBN 1-55407-206-9.
  5. Genera of Morinaceae (ang.). W: Germplasm Resources Information Network (GRIN) [on-line]. United States Department of Agriculture. [dostęp 2011-06-06].