Rachcin

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacji, wyszukiwania
Rachcin
Rachcin
Państwo  Polska
Województwo kujawsko-pomorskie
Powiat lipnowski
Gmina Bobrowniki
Liczba ludności (2007) 386 osób
Strefa numeracyjna (+48) 54
Kod pocztowy 87-617
Tablice rejestracyjne CLI
SIMC 0858579
Położenie na mapie województwa kujawsko-pomorskiego
Mapa lokalizacyjna województwa kujawsko-pomorskiego
Rachcin
Rachcin
Położenie na mapie Polski
Mapa lokalizacyjna Polski
Rachcin
Rachcin
Ziemia 52°44′N 19°02′E/52,733333 19,033333Na mapach: 52°44′N 19°02′E/52,733333 19,033333
Strona internetowa miejscowości

Rachcinwieś w Polsce położona w województwie kujawsko-pomorskim, w powiecie lipnowskim, w gminie Bobrowniki (chociaż podejmowano działania na rzecz powrotu Rachcina do Gminy Fabianki), 10 km na północny zachód od centrum Włocławka, 16 km od Lipna, 9 km od Bobrownik, 7 km od Fabianek.

Obręb ewidencyjny Rachcin graniczy z gruntami obrębów: Stary Bógpomóż, Polichnowo, Brzustowa, Brzustowa, Lisek, Łochocin, Cyprianka, Wilczeniec Fabiański, Stary Witoszyn, Winduga. Według Rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z 29 marca 2001 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków granice obrębów wiejskich powinny być zgodne z granicami wsi i sołectw stąd granice obrębu geodezyjnego Rachcin są jednocześnie granicami wsi Rachcin.

Sołectwo Rachcin obejmuje dwie wsie i obręby ewidencyjne: Rachcin i Windugę. Przez Windugę sołectwo Rachcin graniczy z wsiami Nowy Witoszyn i Łęg oraz posiada dostęp do Wisły.

Przyroda[edytuj | edytuj kod]

Wieś Rachcin (obręb ewidencyjny) obejmuje powierzchnię 15 km², z czego aż 11 km² stanowią lasy, które w większości są własnością Skarbu Państwa. Na gruntach między Szkołą Podstawową i przystankiem PKS (przy fragmencie drogi Rachcin-Cyprianka zwanym „Olenderką”) znajdują się pokłady rudy darniowej. Na tych gruntach występują skrawki gleby klasy IVa i IV b. Pozostałe grunty to gleby klasy V i VI, które przeważają w tej okolicy.

Układ osadniczy wsi[edytuj | edytuj kod]

Według wykazu urzędowych nazw miejscowości i ich części wieś Rachcin składa się z następujących części (w nawiasie numery - identyfikatory miejscowości z krajowego rejestru urzędowego podziału terytorialnego kraju TERYT):

17 września 2013 r. Rada Gminy Bobrowniki wystąpiła z wnioskiem do Ministra Administracji i Cyfryzacji z wnioskiem o zniesienie urzędowych nazw miejscowości Rumunek (część wsi Rachcin) i Kelerka (część wsi Rachcin). Miejscowej ludności nie są znane te nazwy.

Historia[edytuj | edytuj kod]

Najstarsze ślady osadnictwa w Rachcinie znaleziono przy wschodniej części doliny zwanej miejscowo "parową". Znajdował się tam punkt osadniczy kultury łużyckiej. Według Wojewódzkiego Urzędu Ochrony Zabytków w Toruniu Delegatura we Włocławku nie ma obecnie możliwości ustalenia miejsca, w którym dokładnie utworzono wieś. Wiemy jedynie, że w Rachcinie i niektórych sąsiednich miejscowościach występowały różne stanowiska archeologiczne z okresu średniowiecznego.

Rachcin to stara osada nadana cystersom w 1236 roku przez komesa Boguszę Miecławica z rycerskiego rodu Doliwów, wojewodę na dworze księcia Konrada Mazowieckiego. Dokumentem poświadczającym nadanie komesa jest bulla papieża Innocentego IV z 22 czerwca 1244 r., która wymienia villa Raccino pośród posiadłości zniszczonego przez pogańskich Prusów opactwa cystersów w Szpetalu.

Po 1258 r. spadkobiercy Boguszy starali się o zwrot Rachcina.

Rachcin jest najstarszą osadą na terenie gminy Bobrowniki – starszą od gminnych Bobrownik, wzmiankowanych pod datą 1321. Według stanu z 1321 r. wieś podzielona była na dwie części: Radczyno/Rachczyno Jakubowe i Klasztorne. Należała wtedy do parafii szpetalskiej.

W 1564 r. Rachcin miał 2,5 łana gruntu i należał do Macieja Nasięgniewskiego. Z powierzchni i znalezisk archeologicznych wynika, że folwark istniał w sąsiedztwie dzisiejszej drogi Włocławek-Bobrowniki.

W 2 poł. XIX w. do Rachcina zostali sprowadzeni uciekinierzy polityczni z Wielkopolski, którzy zbudowali zagrody na nowych siedliskach. Do nich należy zagroda, w której do dziś zachował się jedyny budynek zbudowany przez uciekinierów, tj. „Dom Uciekiniera”.

Po powstaniu styczniowym (1863-1864) prowadzono w Rachcinie tajne nauczanie, o którym wspomina kronika szkolna z 1938 roku: kiedy do wioski docierała władza rosyjska hasło trafiało najpierw do tajnej szkółki (...). Dzieci rozbiegały się po krzakach i parowach kryjąc drewniane tabliczki do pisania. Nauczyciel zajmował się jakąś pracą.

W 1919 r. utworzono szkołę powszechną, której pierwszym kierownikiem został Jan Byra. Murowany obiekt szkolny zbudowano w 1926 r. Od 1927 r. rozpoczęła swoją działalność OSP, która od 1928 r. posiadała dzwon. W 1932 r. pozyskano dla niej ręczną pompę. Od 1938 r. jednostka dysponowała murowaną remizą.

Na polach walki we wrześniu 1939 r. zginęli dwaj mieszkańcy wsi Rachcin – Józef Mizak i Czesław Misterski. W 1941 r. zginął naczelnik OSP i kierownik szkoły w Rachcinie Kazimierz Ziemniewicz.

Z dokumentów Gminnej Rady Narodowej Gminy Szpetal wynika, że w 1950 r. na terenie gm.Szpetal istniało 7 szkół powszechnych. Spośród nich własnego lokum nie posiadały tylko szkoły w Rachcinie i Łęgu, ponieważ do ich kosztów utrzymania dochodziła opłata za komorne.

W „Wykazie podziału gminy Szpetal na obwody i rejony spisowe” z 1950 r. gromada Rachcin obejmowała Rachcin wieś, Rachcinek kol, Okrągła, Działy kol. Mieszkało tu łącznie 210 osób.

W latach 1975-1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa włocławskiego.

Zabytki[edytuj | edytuj kod]

W miejscowości znajdują się następujące zabytki:

  • Dom Uciekiniera – drewniany dom zbudowany w 1865 r. przez uciekiniera politycznego z Wielkopolski (uczestnika Wiosny Ludów w Wielkopolsce). W zagrodzie Domu znajduje się drewniana stodoła z początków XX w. (stodoła na zjeździe), w której Władysław i Antonina Krazińscy mimo niemieckiego terroru II wojny światowej ukrywali z narażeniem życia książki należące do biblioteki Szkoły Powszechnej w Rachcinie.
  • Zespół dworski: dwór (ok. 1920 r., przebudowany w latach 70. XX w.) i park (pocz.XX w.) – pozostałość majątku Okrągła. Wpisany do Rejestru Zabytków pod numerem 325/A z 5.11.1993.

Organizacje społeczne i instytucje[edytuj | edytuj kod]

  • Szkoła Podstawowa w Rachcinie - placówka oświatowa powołana do istnienia w 1919 r. jako Szkoła Powszechna w Rachcinie. Z chwilą urzeczywistnienia się decyzji Rady Gminy Bobrowniki o likwidacji tej szkoły organem prowadzącym stało się założone w 2007 roku przez mieszkańców sołectwa Stowarzyszenie Rozwoju Sołectwa Rachcin, które 11 grudnia 2008 r. otrzymało nagrodę Marszałka Województwa Kujawsko-Pomorskiego w konkursie „Rodzynki z pozarządówki” na najlepsze inicjatywy realizowane przez organizacje pozarządowe za utworzenie niepublicznej Szkoły Podstawowej w Rachcinie w miejsce placówki zlikwidowanej przez Radę Gminy Bobrowniki. Szkoła podstawowa w Rachcinie jest pierwszą społeczną szkołą podstawową w powiecie lipnowskim. W latach 2010 - 2013 placówka wzięła udział w projekcie "Z małej szkoły w wielki świat". Budynek szkolny w każdą 3 niedzielę miesiąca z wyłączeniem okresu wakacyjnego służy także jako kaplica, w której msze święte sprawują duchowni z parafii p.w. św. Jakuba Apostoła w Chełmicy Dużej.
  • Punkt Przedszkolny w Rachcinie - placówka, której organem prowadzącym jest również Stowarzyszenie Rozwoju Sołectwa Rachcin. 19 marca 2009 r. działalność Stowarzyszenia Rozwoju Sołectwa Rachcin w zakresie alternatywnych form edukacji przedszkolnej została zaprezentowana w trakcie obrad sejmowej Podkomisji stałej ds. jakości kształcenia i wychowania jako przykład dobrych praktyk. Po zakończeniu obrad delegacja z Rachcina spotkała się z ministrem edukacji narodowej Katarzyną Hall.
  • Ochotnicza Straż Pożarna w Rachcinie - stowarzyszenie istniejące od 1927 r. Prowadzi świetlicę wiejską. Jednostka wyposażona jest w lekki samochód pożarniczy LDV przekazany nieodpłatnie przez PSP. Dzięki owocnej współpracy z jednostkami samorządu terytorialnego i Lokalną Grupą Działania Gmin Dobrzyńskich Region Południe udało się odbudować Remizę ze środków PROW z przeznaczeniem na świetlicę wiejską, ale nieposiadającą żadnego wyposażenia. Sytuację załagodziła skuteczność w pozyskiwaniu funduszy europejskich jednego z druhów OSP Rachcin dzięki czemu stało się możliwe pozyskanie ponad 40 szt. krzeseł, laptopa, projektora multimedialnego i szafy metalowej jako przedmiotów niezbędnych do prawidłowej realizacji projektów współfinansowanych ze środków POKL w ramach Europejskiego Funduszu Społecznego, przy których 116 osób uczestniczyło w kursach podnoszących zdolność do zatrudnienia (w tym kursy prawa jazdy kat.B, C). OSP Rachcin zgłaszana była jako lider tych przedsięwzięć. Dodatkowo zrealizowano projekt "Wyposażenie świetlicy wiejskiej w Rachcinie" ze środków PROW wyposażając świetlicę m.in. w 3 stoły pingpongowe, 2 kolumny głośnikowe, wzmacniacz, mikrofony, lodówko-zamrażarkę, kuchnię gazowo-elektryczną. Przy wsparciu mieszkańców wyrażonej Funduszem Sołeckim, a zwłaszcza nieodpłatnie wyświadczoną przez druhów OSP Rachcin pracą wyrównano, uporządkowano i ogrodzono siatką zawieszoną na słupkach osadzonych w betonowym fundamencie teren przy świetlicy, zamontowano bramy wjazdowe.

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

  • Kronika szkolna (rękopis z 1938 r.).
  • Nowacki J., Opactwo św. Gotarda w Szpetalu pod Włocławkiem Zakonu Cysterskiego (ok. 1228 – 1285 – 1358), Gniezno 1934, s. 66, 91, 92, 98, 122, 129.
  • Szacherska S. M., Opactwo cysterskie w Szpetalu a misja pruska, Polska Akademia Nauk. Instytut Historii, s. 56-117.
  • Kraszewska E., Rachcin-Zabytkowa chałupa nr 9, Biuletyn Przewodnicki ZW PTTK Włocławek, nr 37: 1986, s. 15-16.
  • Zabytki architektury i budownictwa w Polsce. Województwo włocławskie, 46, Warszawa 1993, s. 13.

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]