Rachel Bluwstein

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Rachel Bluwstein
Рахель Блувштейн
רחל המשוררת

Rachel
Rachel Bluwstein
Data i miejsce urodzenia 20 września 1890
Saratów
Data i miejsce śmierci 16 kwietnia 1931
Gedera
Przyczyna śmierci gruźlica
Zawód poetka
Rodzice Isser-Leib i Sofia Bluwstein
Commons Multimedia w Wikimedia Commons
Grób Racheli Bluwstein

Rachel Bluwstein, ros. Рахель Блувштейн, hebr. רחל המשוררת (ur. 20 września 1890 w Saratowie, zm. 16 kwietnia 1931 w Gederze) – rosyjska poetka pochodzenia żydowskiego, pisząca w języku hebrajskim pod swoim imieniem Rachel.

Życiorys[edytuj | edytuj kod]

Dzieciństwo i młodość[edytuj | edytuj kod]

Urodziła się w rodzinie żydowskiej 20 września 1890 roku w Saratowie, ówcześnie na terenie Imperium Rosyjskiego (obecnie Rosja). Była jedenastą córką Isser-Leiba i Sofi Bluwstein. Jej dziadkiem był rabin Mandelstamm z Kijowa, a wujkiem Max Mandelstamm – lekarz okulista pracujący w Kijowie. Gdy Rachel była jeszcze małym dzieckiem, jej rodzina przeniosła się do Połtawy na Ukrainie. Ukończyła rosyjskojęzyczną żydowską szkołę, a następnie świeckie liceum państwowe. W wieku 15. lat zaczęła pisać pierwsze piosenki w języku rosyjskim. W 1907 roku przeprowadziła się do Kijowa i rozpoczęła studia malarstwa[1].

W Ziemi Izraela[edytuj | edytuj kod]

W 1909 roku w wieku 19. lat wraz z siostrą udała się do Włoch, odwiedzając po drodze Palestynę. Obie zamierzały we Włoszech studiować sztukę i filozofię. Podczas pobytu w Palestynie zachwyciły się Ziemią Izraela i postanowiły pozostać dłużej jako syjonistyczni pionierzy. Zamieszkały w Rechowot, ucząc się wraz z dziećmi z przedszkola języka hebrajskiego. Pracowały w sadach. W 1911 roku zamieszkała w kibucu Kvucat Kinneret w pobliżu jeziora Tyberiadzkiego w Dolnej Galilei; uczyła się i pracowała w szkole rolniczej dla kobiet. Poznała tam pisarza Aharona Gordona, który wywarł na nią wielki wpływ. Poświęciła mu swój pierwszy hebrajski wiersz. W tym samym czasie spotkała i miała romans z Zalmanem Szazarem. Kolejną ważną znajomością był Berl Katznelson, który kładł duży nacisk na pisarstwo hebrajskie i uczył literatury oraz historii żydowskiej[2].

W 1913 roku wyjechała do Francji, by w Tuluzie uczyć się rysunku i rolnictwa. Tam poznała i zakochała się w Michaelu Bernstein. Był on żydowskim inżynierem i nauczał międzynarodowego języka esperanto. Gdy w 1914 roku wybuchła I wojna światowa nie była w stanie powrócić do Palestyny – pochodziła z Rosji, a Imperium Osmańskie stanęło po drugiej stronie linii frontu w tej wojnie. Powróciła wówczas do Rosji, gdzie uczyła hebrajskiego dzieci żydowskich uchodźców. Ciężko pracowała i równocześnie cierpiała dużą biedę. Zaczęła chorować na zapalenie płuc i prawdopodobnie wtedy zaraziła się gruźlicą. Samotna, chora i biedna miała tylko jedną nadzieję – powrócić do Palestyny. Po zakończeniu wojny zdołała w 1919 roku pierwszym statkiem dostać się do Brytyjskiego Mandatu Palestyny. Na krótki czas zamieszkała w kibucu Degania Alef, jednak wkrótce po przyjeździe zdiagnozowano u niej nieuleczalną chorobę – gruźlicę. Początkowo mieszkańcy kibucu wymagali od niej, aby używała osobnych naczyń i sztućców do jedzenia. Jednak bardzo szybko odsunięto ją od opieki nad dziećmi, a następnie wydalono z kibucu. Pozostawiona sama sobie poszukiwała lekarstwa na chorobę. Kolejno mieszkała w Safedzie i Jerozolimie, a ostatnie lata życia spędziła w Tel Awiwie.

Rachel Bluwstein w 1921 roku

Od 1920 roku zaczęła pisać wiersze, ale większość jej poezji powstała w ostatnich sześciu latach jej życia. Zwykle były to niewielkie notatki spisywane dla przyjaciół. W 1920 roku jej pierwszy wiersz został opublikowany w hebrajskiej gazecie Davar. Większość jej wierszy ukazała się właśnie w tej gazecie. Wiele z nich zyskało dużą popularność wśród żydowskiej społeczności Palestyny[3].

Jej poezja była znana z lirycznego stylu, lakonicznej prostoty słów i konwersacyjnego tonu. Większość wierszy opowiadała o zwykłych osadach rolniczych istniejących w Ziemi Izraela. Wyrażała w nich swoje uczucia tęsknoty i straty możliwości realizacji aspiracji życiowych. W kilku wierszach opłakiwała fakt, że nigdy nie będzie miała własnego dziecka. W ten sposób jej liryczna i muzykalna poezja przeplatała się z trudnym losem jej życia i dramatem przedwczesnej śmierci. Jej wiersze miłosne podkreślały uczucia samotności, odległości od ukochanego i głębokiej tęsknoty. Dotykały one także trudów życia pionierów. Czasami identyfikowała się z postaciami biblijnymi[4].

Ostatnie dni życia spędziła w sanatorium dla chorych na gruźlicę w Gederze, gdzie zmarła 16 kwietnia 1931 roku. Została pochowana na cmentarzu nad jeziorem Tyberiadzkim.

Znaczenie[edytuj | edytuj kod]

Rachel Bluwstein była pierwszą żydowską poetką w Palestynie – do tej pory wszyscy hebrajscy poeci byli mężczyznami[5]. W ten sposób zajęła miejsce wśród prekursorów hebrajskiej poezji. Jej wiersze pozostają bestsellerami do dziś. Wiele jej wierszy połączono z muzyką, tworząc z nich popularne pieśni. Niektóre z nich weszły do obowiązkowego programu nauczania w izraelskich szkołach. Zostały przetłumaczone na wiele języków.

Dzieła[edytuj | edytuj kod]

  • Safiah. Davar, 1927.
  • Mineged. Davar, 1930.

Wydane pośmiertnie:

  • Nevo. Davar, 1932.
  • Shirat Rachel. Davar, 1935.
  • Shiray Rachel ve-Michtavayha be-Ktav Yada. Hotza'at Kineret, 1969.
  • Ba-Bayit U Ba-Hutz. Sifriat Poalim, 1974.
  • Ke-Hakot Rachel. Tamuz, 1982.
  • Shirim, Michtavim, Reshimot. Dvir, 1985.
  • Be-Gani Neta`aticha. Tamuz, 1985.
  • Ha-Tishmah Koli. Bar, 1986.
  • Shirei Rahel. Sridot, 1997.

Zobacz też[edytuj | edytuj kod]

Przypisy

  1. Joel L. Grishaver, Josh Barkin: Artzeinu: An Israel Encounter. Los Angeles: Torah Aura Productions, 2008, s. 99. ISBN 1934527114. [dostęp 2012-09-19]. (ang.)
  2. Ora Band: Modern Hebrew Prose and Poetry. Los Angeles: Behrman House, 1995. ISBN 0874414806. [dostęp 2012-09-19]. (ang.)
  3. Rachel Bluwstein (ang.). W: Jewish Women's Archive [on-line]. [dostęp 2012-09-19].
  4. Rachel (ang.). W: The Institute for the Translation of Hebrew Literature [on-line]. [dostęp 2012-09-19].
  5. Sorrel Kerbel: Jewish Writers of the Twentieth Century. Taylor & Francis, 2003. ISBN 157958313X.