Raciborowice (województwo małopolskie)

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Raciborowice
Widok z południa
Widok z południa
Państwo  Polska
Województwo małopolskie
Powiat krakowski
Gmina Michałowice
Liczba ludności (2010) 800
Strefa numeracyjna (+48) 12
Kod pocztowy 32-091
Tablice rejestracyjne KRA
SIMC 0326173
Położenie na mapie województwa małopolskiego
Mapa lokalizacyjna województwa małopolskiego
Raciborowice
Raciborowice
Położenie na mapie Polski
Mapa lokalizacyjna Polski
Raciborowice
Raciborowice
Ziemia 50°07′05,37″N 20°01′51,89″E/50,118158 20,031081Na mapach: 50°07′05,37″N 20°01′51,89″E/50,118158 20,031081

Raciborowicewieś w Polsce położona w województwie małopolskim, w powiecie krakowskim, w gminie Michałowice.

W latach 1975-1998 miejscowość położona była w województwie krakowskim.

Historia[edytuj | edytuj kod]

Historia Raciborowic rozpoczęła się już w pierwszych latach XIII wieku. Pierwsze informacje o Raciborowicach zachowały się w dokumencie wydanym przez Bolesława Wstydliwego dnia 19 maja 1273 roku. Wówczas rycerz Racibor, właściciel miejscowości, darował tę posiadłość krakowskiej kapitule katedralnej.

W dziejach wsi zapisał się również król Kazimierz IV Jagiellończyk, który w 1464 roku lokował Raciborowice na prawie niemieckim. Podczas rozbiorów Polski, w latach 1815-1846 wieś należała do Rzeczypospolitej Krakowskiej, a później, aż do roku 1918 do Austrii. Natomiast podczas drugiej wojny światowej do Generalnego Gubernatorstwa.

Zabytki[edytuj | edytuj kod]

Dzwonnica przy kościele

Parafię w Raciborowicach utworzono prawdopodobnie w latach 1325–1327. Budowę obecnego, murowanego kościoła rozpoczął w połowie XV wieku ks. Paweł z Zatora. Do jego śmierci (1460 r.) wzniesiono prezbiterium i zakrystię bez przypór i sklepień. Następnie w latach 1471–1476 wznowiono prace budowlane z fundacji ks. Jana Długosza – słynnego kronikarza i historyka, wychowawcy synów Kazimierza Jagiellończyka.

Fasada kościoła wyróżnia się charakterystycznymi ciemnymi cegłami tzw. zendrówkami, układanymi w "zęby" i romby. Wątki, w jakie zostały ułożone, określane są mianem "długoszowych". Wejścia do kościoła otoczone są portalami schodkowymi, które wieńczą herby fundatora – Wieniawa. Ogromne, gotyckie mury kryją piękne barokowe wnętrze.

W głównym ołtarzu znajduje się XV-wieczny krucyfiks, a w ołtarzach bocznych wizerunki św. Małgorzaty i Matki Boskiej, przywiezione z Rzymu przez Hannibala Orgasa (Włocha) oraz XVIII-wieczne organy. Na północnej ścianie kościoła, podczas prac remontowych zostały odkryte (prawdopodobnie renesansowe) freski, przedstawiające sceny z życia Jezusa. W latach okupacji kleryk Karol Wojtyła, wysyłany przez kard. Sapiehę do ówczesnego proboszcza ks. Józefa Jamroza, trzykrotnie spędzał tu wakacje[2]. Na plebanii przechowywane są dary, które Jan Paweł II przekazał do Raciborowic, m.in. papieska sutanna i piuska.

Obok kościoła stoi stara dzwonnica. Dolna, murowana część pochodzi z XV wieku, a górna, drewniana z XIX.

Nieodłączną częścią parafii jest również cmentarz, na który prowadzi stara alejka jesionowa. Został on założony w 1830 roku (wcześniej zmarłych chowano przy kościele). Jego wejścia strzegą dwa anioły. Na cmentarzu zostało pochowanych wielu żołnierzy. Znajduje się tu m.in. zbiorowa mogiła lotników polskich, walczących w II wojnie światowej o wolność Wielkiej Brytanii.

Inne[edytuj | edytuj kod]

  • Drewniany młyn

Młyn wodny został zbudowany, jak informuje napis na tragarzu, w 1897 r. Zaprzestał działania w połowie XX w., gdyż napędzany był wodą z Młynówki (odnogi Dłubni) – rzeki, niegdyś ośmiometrowej szerokości, która obecnie bardziej przypomina strumyk.

Szkolnictwo[edytuj | edytuj kod]

Dzieje szkolnictwa w Raciborowicach sięgają początków XIX wieku. Pierwsze lekcje odbyły się 1 października 1819 roku w budynku starego browaru. W 1829 r. z powodu braku odpowiedniego pomieszczenia nauka została zawieszona. Wznowiono ją dopiero 29 marca 1833 r. Nauczycielem został ówczesny organista, Ignacy Radzikowski, który dla potrzeb szkoły wynajął jedną izbę w swoim domu. Uczył on dzieci czytania, pisania, prostych rachunków, śpiewania z nut, a także zajęć praktycznych – pszczelarstwa. Szkoła podczas wojen była jeszcze kilkakrotnie zamykana. Nadanie jej imienia ks. Jana Długosza nastąpiło 11 lipca 1925 roku. W obecnym budynku szkolnym lekcje odbywają się od roku szkolnego 1995/96. W 2005 roku zostało dobudowane nowoczesne zaplecze sportowe.

Zobacz też[edytuj | edytuj kod]

Przypisy

  1. Rejestr zabytków nieruchomych woj. małopolskiego. [dostęp 2013-03-09].
  2. Karol Wojtyła, Dar i tajemnica