Radżib al-Naszaszibi

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacji, wyszukiwania
Radżib al-Naszaszibi
راغب النشاشيبي
Raghib al-Nashashibi22.jpg
Radżib al-Naszaszibi, ok. 1920
Data i miejsce urodzenia 1881
Jerozolima
 Imperium osmańskie
Data i miejsce śmierci 1951
 Jordania
Palestyna (mandat) Burmistrz Jerozolimy
Okres urzędowania od 1920
do 1934
Poprzednik Musa al-Husajni
Następca Husajn al-Chalidi
Jordania Minister spraw uchodźców
Okres urzędowania od 1 września 1949
do 12 stycznia 1950
Jordania Wiceminister
Okres urzędowania od 12 stycznia 1950
do 12 kwietnia 1950
Jordania Minister rolnictwa
Okres urzędowania od 12 kwietnia 1950
do 11 października 1950
Jordania Minister transportu
Okres urzędowania od 4 grudnia 1950
do 1 stycznia 1951
Jordania Minister i kustosz miejsc świętych Jerozolimy
Okres urzędowania od 1 stycznia 1951
do 25 lipca 1951
Galeria zdjęć w Wikimedia Commons Galeria zdjęć w Wikimedia Commons

Radżib al-Naszaszibi (ur. 1881, zm. 1951) – bogaty ziemianin, członek wpływowego klanu arabskiego w Palestynie. W latach 1920-1934 był burmistrzem Jerozolimy, a w późniejszym czasie pełnił różne funkcje we władzach administracyjnych Jordanii.

Dzieciństwo i młodość[edytuj | edytuj kod]

Radżib urodził się w 1881 w Jerozolimie, będącej wówczas częścią Imperium osmańskiego. Należał do jednej z najstarszych i najbardziej wpływowych arabskich rodzin w mieście, która tradycyjnie była konkurencją dla klanu al-Husajni[1].

Ukończył elitarne gimnazjum w Stambule, a następnie studiował inżynierię na Uniwersytecie Stambulskim. W okresie tym był także reprezentantem w tureckim parlamencie. Gdy wybuchła I wojna światowa al-Naszaszibi służył jako oficer w tureckiej armii. Po wojnie powrócił do Palestyny pod panowaniem Brytyjczyków i został inżynierem robót publicznych Dystryktu Jerozolimy.

Kariera polityczna[edytuj | edytuj kod]

Al-Naszaszibi był w latach 1920-1934 burmistrzem Jerozolimy. W okresie tym był czołowym rywalem politycznym rodziny al-Husajni. Przeszedł do historii miasta jako burmistrz, który przekształcił Jerozolimę we współczesne nowoczesne miasto. Wybudowano wówczas ratusz miejski, doprowadzono wodociąg i system odprowadzania ścieków, powstało także wiele dróg. W sprawie kontaktów ze społecznością żydowską zajął pozycję umiarkowaną, dążąc do kompromisu i porozumienia z Żydami. Współpracował z brytyjską administracją mandatową i jordańskim emirem Abdullahem I. Sprzeciwiał się Najwyższej Radzie Muzułmańskiej, która pozostawała pod wpływem wielkiego muftiego Jerozolimy Mohammada Amin al-Husajni[2].

Po porażce w wyborach na burmistrza miasta w 1934, al-Naszaszibi założył Partię Obrony Narodowej. Gdy w kwietniu 1936 rozpoczęło się arabskie powstanie w Palestynie był jednym z założycieli Wysokiego Komitetu Arabskiego. W pierwszym etapie powstania poparł strajk generalny, jednak rosnąca liczba ofiar spowodowała zmianę jego stanowiska. W 1937 wycofał się z Wysokiego Komitetu Arabskiego i wezwał do powstrzymania walk. Potajemnie sprzyjał zjednoczeniu arabskiej Palestyny z Emiratem Transjordanii. W następnych dwóch latach wielu członków rodziny Naszaszibi zostało zamordowanych przez klan al-Husajni[3].

Rząd Jordanii[edytuj | edytuj kod]

Po powstaniu w maju 1948 państwa Izrael, i przegranej dla Arabów I wojny izraelsko-arabskiej, al-Naszaszibi wyemigrował do Jordanii. 1 września 1949 objął urząd ministra spraw uchodźców (do 12 stycznia 1950). Jego praca koncentrowała się na problemach uchodźców palestyńskich. 12 stycznia 1950 został wiceministrem. Następnie 12 kwietnia 1950 objął urząd ministra rolnictwa (do 11 października 1950). Od 4 grudnia 1950 do 1 stycznia 1951 był ministrem transportu. 1 stycznia 1951 został powołany na urząd ministra i kustosza miejsc świętych Jerozolimy (do 25 lipca 1951). Wkrótce potem zmarł[4].

Przypisy

  1. Klaus Gensicke: Der Mufti von Jerusalem und die Nationalsozialisten. Eine politische Biographie Amin el-Husseinis. Darmstadt: 2007, s. 19.
  2. Ragheb Nashashibi (arab.). W: The Arab Orient Center for Strategic and Civilization Studies [on-line]. [dostęp 2012-05-03].
  3. Yezid Sayigh: Armed Struggle and the Search for State: The Palestinian National Movement, 1949-1993. Oxford: Oxford University Press, 2000, s. 9. ISBN 0-19-829643-6.
  4. Ragheb Nashashibi (ang.). W: Jewish Virtual Library [on-line]. [dostęp 2012-05-03].