Radio Data System

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Przykładowa informacja RDS (PS) nadawana przez Polskie Radio Katowice

Radio Data System (RDS) – standard Europejskiej Unii Nadawców (EBU) służący do wysyłania cyfrowych informacji za pośrednictwem konwencjonalnej emisji UKF FM. W systemie tym wykorzystywana jest podnośna (57 kHz) modulowana informacją cyfrową, która pozwala na wydzielanie strumienia danych o przepustowości 1187,5 bps przez przystosowane radioodbiorniki i dostarczenie dodatkowych informacji, zwiększając tym samym jakość odbioru i strojenia. Format przesyłu danych wykorzystuje mechanizm korekcji błędów.

Funkcje RDS[edytuj | edytuj kod]

  • Programme Service (PS) − nazwa stacji, 8 znaków.
  • Radio Text (RT) − dowolny tekst do 64 znaków, np. tytuł i wykonawcę aktualnie nadawanej piosenki.
  • Clock Time and Date (CT) − aktualny czas. Funkcja może synchronizować zegar odbiornika lub głównego zegara w samochodzie. Dokładność do 0,1 s.
  • Programme Identification (PI) − kod identyfikacyjny stacji
  • Funkcja AF (Alternative Frequencies − Częstotliwości alternatywne)
    Dane dla radioodbiorników wykorzystywane są na przykład do strojenia urządzenia – w związku z tym są one powtarzane znacznie częściej, niż wiadomości dla słuchaczy (takie jak nazwa stacji). Dzięki temu zazwyczaj nie sposób jest zauważyć kiedy odbiornik przełączył się na odbiór z lepszego nadajnika. Funkcja AF RDS dołączana jest głównie w odbiornikach samochodowych ze względu na możliwości zmiany położenia pojazdu, co w konsekwencji również odbija się na poziomie i jakości sygnału.
  • Funkcja PTY (Program Type – Typ programu)
    Numer identyfikacyjny pozwalający wybrać spośród 31 rodzajów ulubiony rodzaj programu. Np:
    • NEWS = wiadomości
    • TRAFFIC = info drogowe
    • AFFAIR = biznes i informacje
    • INFO = pogoda i informacje
    • EDUCAT = edukacja
    • DRAMA = felietony i sztuki
    • CULTUR = kultura, religia
    • SCIENC = nauka i technika
    • SPORT = sportowy
    • VARIED = różna
    • POP M = muzyka pop
    • ROCK M = muzyka rockowa
    • MOR M = muzyka różna
  • Funkcja TP/TA (Traffic Programme – informacje drogowe)
    Innym przykładem zastosowania RDS w czasie podróży jest możliwość ustawienia komunikatów o stanie dróg z serwisów. Jeśli którekolwiek radio rozpocznie nadawanie komunikatu drogowego, wówczas radioodbiornik może przerwać działanie odtwarzacza mp3 lub audio CD i przełączyć się na czas emisji, następnie zaś powrócić do trybu muzyki.
  • Funkcja EON (Enhanced Other Networks − informacje o programach innej stacji)
    Funkcja ta opiera się na współpracy między rozgłośniami. W sygnale RDS jednej (danej) stacji jest nadawany charakter programu, numer PI oraz częstotliwości innych – współpracujących – nadawców. Użytkownik słuchający stacji w systemie EON (wskazanie na wyświetlaczu) może wybrać jakiego rodzaju programu chciałby posłuchać (np. wiadomości dla kierowców, fakty itp.). Gdy tylko któraś z zaprzyjaźnionych rozgłośni rozpocznie nadawanie programu o wybranym charakterze, odbiornik automatycznie – na czas trwania audycji – przełączy się, a następnie powróci do słuchanego wcześniej programu. Wymaga to dobrej synchronizacji koderów RDS wszystkich zaprzyjaźnionych stacji – tak, aby w momencie pojawienia się sygnału o wybranej audycji w RDS, audycja ta rzeczywiście pojawiała się na antenie. System ten działa w stacjach BBC w Wielkiej Brytanii. W Polsce usługa ta działa jedynie w PR1, PR2 oraz PR3 (radio publiczne) oraz Radio VOX FM (od 6 września 2010 r. Radio Plus) (radio komercyjne). Od września 2012 funkcja EON przestała być nadawana przez Polskie Radio.

Historia RDS[edytuj | edytuj kod]

Pierwsze prace nad stworzeniem systemu przekazującego dodatkowe informacje i zarazem nie powodującego zakłóceń przeprowadzone zostały pod koniec lat 70. XX wieku. Swoje projekty przygotowały takie kraje jak Wielka Brytania, Szwecja, Finlandia, Holandia i Francja. Po przeprowadzeniu testów okazało się, że najlepszą propozycję przygotowali Szwedzi. W 1986 roku Międzynarodowy Komitet Radiokomunikacyjny (CCIR) zalecił stosowanie go do przekazywania dodatkowych informacji wraz z sygnałem stacji UKF. RDS zaczął działać w Szwecji (1986), Wielkiej Brytanii (1987), Niemczech (1988) i na Węgrzech (1987). W Polsce system ten działa od 1995 roku, a pierwszą stacją radiową która nadawała sygnał RDS było RMF FM.[potrzebne źródło]

W system RDS wyposażane są obecnie radioodbiorniki stacjonarne, samochodowe i przenośne.

Jedynym odbiornikiem produkcji polskiej z funkcją RDS była DIORA AS 506, wyposażona w importowany układ RDS.

Zobacz też[edytuj | edytuj kod]