Radogoszcz (osiedle Łodzi)

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Herb Łodzi Radogoszcz
osiedle Łodzi
Miasto Łódź
Status osiedle
Ludność (2013)
 • liczba ludności

31 715
Strefa numeracyjna 42
Kod pocztowy 91-xxx
Tablice rejestracyjne EL
brak współrzędnych

Radogoszcz – dawniej gmina i wieś pomiędzy Zgierzem a Łodzią, po II wojnie światowej ostatecznie – wraz z innymi przyległymi wsiami – włączona w granice administracyjne Łodzi; obecnie osiedle (jednostka pomocnicza gminy) w północnej części Łodzi, na Bałutach, zamieszkiwane przez 31 715 osób[1]. Składa się głównie z bloków mieszkalnych wybudowanych w większości w latach 80. XX wieku. Poza tym w skład osiedla wchodzą też pobliskie obszary, m.in. dawnej podłódzkiej wsi Helenówek, leżące przy granicy ze Zgierzem.

Historia[edytuj | edytuj kod]

Pierwsze wzmianki o wsi Radogoszcz datowane są na 1242 rok. W dokumencie, Radogoszcz wymieniony jest jako miejsce zjazdu książąt polskich, w którym uczestniczył Konrad I Mazowiecki. Do 1946 roku istniała gmina Radogoszcz.

Podczas II wojny światowej, z dniem 1 stycznia 1940 r., gmina Radogoszcz została włączona w obszar okupowanej Łodzi (Litzmannstadt); od czerwca 1940 otrzymała, zgodnie z nowym podziałem administracyjnym obszaru Litzmannstadt, status tak zwanej „dzielnicy zewnętrznej” pod nazwą „Radegast”, obejmującej także tereny części Żabieńca, Teofilowa i Helenowa[2].

Mauzoleum radogoskie u zbiegu ulic Zgierskiej i gen. J. Sowińskiego, miejsce pamięci

Okres okupacji niemieckiej podczas II wojny światowej związał nazwę Radogoszcz z tragicznymi dziejami Rozszerzonego więzienia policyjnego, spalonego w nocy z 17 na 18 stycznia 1945, na kilkadziesiąt godzin przed wejściem Rosjan do miasta, wraz z co najmniej 1 500 więźniami. Dziś w tym miejscu znajduje się mauzoleum, oddział „Radogoszcz” Muzeum Tradycji Niepodległościowych w Łodzi.

Z dniem zakończenia okupacji niemieckiej w Łodzi (19 stycznia 1945) przestały z mocy prawa obowiązywać wszystkie decyzje administracyjne okupanta. W związku z czym Radogoszcz ponownie powrócił do statusu gminy i wsi, ale już na przełomie października i listopada 1945 r. został decyzją Miejskiej Rady Narodowej w Łodzi, o utworzeniu „Wielkiej Łodzi” ponownie włączony w jej obszar[potrzebne źródło]. Została ona potwierdzona rozporządzeniem z dn. 20 grudnia 1945 Rady Ministrów o zmianie granic miasta Łodzi[3]. W tym momencie obszar gminy Radogoszcz zamieszkiwało 26 tys. mieszkańców[4].

Podział Radogoszcza[edytuj | edytuj kod]

Ulica Zgierska dzieląca Radogoszcz na część wschodnią (po prawej) i zachodnią (po lewej)

Po wybudowaniu w latach 80. XX w. dużego osiedla mieszkaniowego, Radogoszcz – i osiedle – został podzielony na Radogoszcz-Wschód i Radogoszcz-Zachód. Linią podziału jest biegnąca przez jego środek ul. Zgierska. Osiedla posiadają oddzielne administracje (spółdzielcze), oddzielne sieci kablowe TV oraz różnią się nieco architektonicznie. Jednak w strukturze administracyjnej miasta jest jedna jednostka pomocnicza miasta (Osiedle Radogoszcz), w skład której wchodzą wymienione wyżej osiedla oraz osiedle Liściasta (nazwa od ulicy, wzdłuż której powstało).

Radogoszcz Wschód[edytuj | edytuj kod]

Telekomunikacja Polska, Łódź-Północ ul. Okoniowa 16

Osiedle Radogoszcz Wschód powstało pod koniec lat osiemdziesiątych na terenach bagnistych oraz starej cegielni, po której zostały ruiny. Znajduje się na wschód od ulicy Zgierskiej, otaczające je ulice to: od północy i wschodu – Świtezianki, a od południa ulica gen. W. Sikorskiego, w jego niedalekiej odległości (około 15 min. drogi spacerem) znajduje się Las Łagiewnicki.

Osiedle Sitowie[edytuj | edytuj kod]

Historia osiedla Sitowie sięga roku 1980, kiedy to między zarządem ówczesnej spółdzielni Lokator a członkami oczekującymi zostały podpisane pierwsze umowy na budowę mieszkań na terenie po wschodniej stronie ulicy Zgierskiej. W tym samym okresie trwała już budowa osiedla Radogoszcz-Zachód. Osiedle Sitowie zostało wybudowane i zasiedlone od grudnia 1982 do listopada 1987. Budowane bloki powstały w tzw. systemie szczecińskim, takim samym jak osiedla Radogoszcz-Zachód czy Retkinia. System ten charakteryzował się taniością, szybkością budowy, choć miał też swoje wady. Jak na owe czasy był już dość przestarzałym; to jedne z ostatnich bloków tego typu w Łodzi. Do jego podstawowych wad należy zaliczyć niemożność różnorodnego kształtowania powierzchni mieszkań – wszystkie mieszkania mają ten sam układ – M3 składające się z 2 pokoi i kuchni ma 42,42 zaś M4 niewiele ponad 53 m². Lokale charakteryzują się identycznym rozkładem pomieszczeń, do tego doszła nie najlepsza jakość wykonania i przemarzające ściany ze względu na zbyt duży współczynnik przenikania ciepła. Po rozpadzie SM Lokator w roku 1995 osiedle Sitowie zostało połączone wraz z nowszymi blokami, które powstały w latach 1985–1994 w kwadracie ulic Świtezianki, Zgierska, Sikorskiego, wchodząc w skład nowej spółdzielni mieszkaniowej Radogoszcz-Wschód. Jest jego enklawą, mającą grupę członkowską oraz przedstawicieli w organach spółdzielni. Sitowie składające się z 29 bloków (958 mieszkań) jest drugą z największych enklaw spółdzielni mieszkaniowej Radogoszcz-Wschód (więcej mieszkań ma jedynie enklawa „300”). Sitowie to również 15,3% powierzchni użytkowej mieszkań, a więc w dużym uogólnieniu 15,3% budżetu spółdzielni.

Radogoszcz Zachód[edytuj | edytuj kod]

Osiedle Radogoszcz Zachód znajduje się na Zachód od ulicy Zgierskiej. Otaczają je: ulica Sianokosy (od północy), ulica 11 Listopada (od zachodu), aleja Włókniarzy (od południa). Osiedle powstało w latach 80. XX wieku.

Zobacz też[edytuj | edytuj kod]

Przypisy

  1. Tabela nr 13 do Uchwały budżetowej Rady Miejskiej w Łodzi z dnia 16 stycznia 2014 r.
  2. Bojanowski Tadeusz, Łódź pod okupacją niemiecką w latach II wojny światowej, 1939-1945, Łódź 1992, s. 59.
  3. „Dziennik Urzędowy”, 13 II 1946, nr 4, poz. 35. („(...) § 1. Włącza się do obszaru miasta Łodzi: gminę Radogoszcz pow. łódzkiego – całą, (...). § 2. Nowa linia graniczna obszaru miasta Łodzi biec będzie następująco: od punktu przecięcia z szosą Łódź – Zgierz, w kierunku wschodnim, wzdłuż granicy miasta Zgierza i kolonii Radogoszcz, aż do granicy wsi Łagiewniki Małe i dalej północną granicą wsi Łagiewniki Małe, do granicy osady Łagiewniki (...). Następnie, po przekroczeniu szosy Łodź – Aleksandrów, nowa linia graniczna miasta biegnie w kierunku północno-wschodnim, wzdłuż granicy pomiędzy wsiami Grabieniec, Kały AB, osadą Borowiec, wsią Marianów, wsią Żabieniec i kolonią Radogoszcz z jednej strony, a wsiami Zimna woda, Huta Aniołów i Sokołów oraz lasem miasta Zgierza z drugiej strony, aż do punktu wyjściowego, określonego na początku niniejszego paragrafu, w miejscu przecięcia południowej granicy lasu miejskiego m. Zgierza z szosą Łódź – Zgierz, w którym to punkcie zamyka się obwód nowej linii granicznej miasta Łodzi. § 3. Wykonanie niniejszego rozporządzenia porucza się ministrowi Administracji Publicznej. § 4. Rozporządzenia niniejsze wchodzi w życie z dniem ogłoszenia."
  4. "Głos Robotniczy", 19 XI 1945, nr 153, s. 3 (Echa przyłączenia Radogoszcza.).

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

  • „Głos Robotniczy”, 19 XI 1945, nr 153, s. 3 (Echa przyłączenia Radogoszcza.)
  • „Głos Robotniczy”, 20 XI 1945, nr 154, s. 5 (Echa przyłączenia Radogoszcza.)
  • „Dziennik Urzędowy”, 13 II 1946, nr 4, poz. 35 (Rozporządzenie o zmianie granic miasta Łodzi.)