Radogoszcz (osiedle Łodzi)

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Herb Łodzi Radogoszcz
osiedle Łodzi
Miasto Łódź
Status osiedle
Ludność (2013)
 • liczba ludności

31 715
Strefa numeracyjna 42
Kod pocztowy 91-xxx
Tablice rejestracyjne EL
brak współrzędnych

Radogoszcz – dawniej gmina i wieś pomiędzy Zgierzem a Łodzią, po II wojnie światowej ostatecznie – wraz z innymi przyległymi wsiami – włączona w granice administracyjne Łodzi; obecnie osiedle (jednostka pomocnicza gminy) w północnej części Łodzi, na Bałutach, zamieszkiwane przez 31 715 osób[1]. Składa się głównie z bloków mieszkalnych wybudowanych w większości w latach 80. XX wieku. Poza tym w skład osiedla wchodzą też pobliskie obszary, m.in. dawnej podłódzkiej wsi Helenówek, leżące przy granicy ze Zgierzem.

Historia[edytuj | edytuj kod]

Pierwsze wzmianki o wsi Radogoszcz datowane są na 1242 rok. W dokumencie, Radogoszcz wymieniony jest jako miejsce zjazdu książąt polskich, w którym uczestniczył Konrad I Mazowiecki. Do 1946 roku istniała gmina Radogoszcz.

Podczas II wojny światowej, z dniem 1 stycznia 1940 r., gmina Radogoszcz została włączona w obszar okupowanej Łodzi (Litzmannstadt); od czerwca 1940 otrzymała, zgodnie z nowym podziałem administracyjnym obszaru Litzmannstadt, status tak zwanej „dzielnicy zewnętrznej” pod nazwą „Radegast”, obejmującej także tereny części Żabieńca, Teofilowa i Helenowa[2].

Mauzoleum radogoskie u zbiegu ulic Zgierskiej i gen. J. Sowińskiego, miejsce pamięci

Okres okupacji niemieckiej podczas II wojny światowej związał nazwę Radogoszcz z tragicznymi dziejami Rozszerzonego więzienia policyjnego, spalonego w nocy z 17 na 18 stycznia 1945, na kilkadziesiąt godzin przed wejściem Rosjan do miasta, wraz z co najmniej 1 500 więźniami. Dziś w tym miejscu znajduje się mauzoleum, oddział „Radogoszcz” Muzeum Tradycji Niepodległościowych w Łodzi.

Z dniem zakończenia okupacji niemieckiej w Łodzi (19 stycznia 1945) przestały z mocy prawa obowiązywać wszystkie decyzje administracyjne okupanta. W związku z czym Radogoszcz ponownie powrócił do statusu gminy i wsi, ale już na przełomie października i listopada 1945 r. został decyzją Miejskiej Rady Narodowej w Łodzi, o utworzeniu „Wielkiej Łodzi” ponownie włączony w jej obszar[potrzebne źródło]. Została ona potwierdzona rozporządzeniem z dn. 20 grudnia 1945 Rady Ministrów o zmianie granic miasta Łodzi[3]. W tym momencie obszar gminy Radogoszcz zamieszkiwało 26 tys. mieszkańców[4].

Podział Radogoszcza[edytuj | edytuj kod]

Ulica Zgierska dzieląca Radogoszcz na część wschodnią (po prawej) i zachodnią (po lewej)

Po wybudowaniu w latach 80. XX w. dużego osiedla mieszkaniowego, Radogoszcz – i osiedle – został podzielony na Radogoszcz-Wschód i Radogoszcz-Zachód. Linią podziału jest biegnąca przez jego środek ul. Zgierska. Osiedla posiadają oddzielne administracje (spółdzielcze), oddzielne sieci kablowe TV oraz różnią się nieco architektonicznie. Jednak w strukturze administracyjnej miasta jest jedna jednostka pomocnicza miasta (Osiedle Radogoszcz), w skład której wchodzą wymienione wyżej osiedla oraz osiedle Liściasta (nazwa od ulicy, wzdłuż której powstało).

Radogoszcz Wschód[edytuj | edytuj kod]

Telekomunikacja Polska, Łódź-Północ ul. Okoniowa 16

Osiedle Radogoszcz Wschód powstało pod koniec lat osiemdziesiątych na terenach bagnistych oraz starej cegielni, po której zostały ruiny. Znajduje się w na wschód od ulicy Zgierskiej, otaczające je ulice to: od północy i wschodu – Świtezianki, a od południa ulica gen. W. Sikorskiego, w jego niedalekiej odległości (około 15 min. drogi spacerem) znajduje się Las Łagiewnicki.

Osiedle Sitowie[edytuj | edytuj kod]

Historia osiedla Sitowie sięga roku 1980, kiedy to między zarządem ówczesnej spółdzielni Lokator a członkami oczekującymi zostały podpisane pierwsze umowy na budowę mieszkań na terenie po wschodniej stronie ulicy Zgierskiej. W tym samym okresie trwała już budowa osiedla Radogoszcz-Zachód. Osiedle Sitowie zostało wybudowane i zasiedlone od grudnia 1982 do listopada 1987. Budowane bloki powstały w tzw. systemie szczecińskim, takim samym jak osiedla Radogoszcz-Zachód czy Retkinia. System ten charakteryzował się taniością, szybkością budowy, choć miał też swoje wady. Jak na owe czasy był już dość przestarzałym; to jedne z ostatnich bloków tego typu w Łodzi. Do jego podstawowych wad należy zaliczyć niemożność różnorodnego kształtowania powierzchni mieszkań – wszystkie mieszkania mają ten sam układ – M3 składające się z 2 pokoi i kuchni ma 42,42 zaś M4 niewiele ponad 53 m². Lokale charakteryzują się identycznym rozkładem pomieszczeń, do tego doszła nie najlepsza jakość wykonania i przemarzające ściany ze względu na zbyt duży współczynnik przenikania ciepła. Po rozpadzie SM Lokator w roku 1995 osiedle Sitowie zostało połączone wraz z nowszymi blokami, które powstały w latach 1985–1994 w kwadracie ulic Świtezianki, Zgierska, Sikorskiego, wchodząc w skład nowej spółdzielni mieszkaniowej Radogoszcz-Wschód. Jest jego enklawą, mającą grupę członkowską oraz przedstawicieli w organach spółdzielni. Sitowie składające się z 29 bloków (958 mieszkań) jest drugą z największych enklaw spółdzielni mieszkaniowej Radogoszcz-Wschód (więcej mieszkań ma jedynie enklawa „300”). Sitowie to również 15,3% powierzchni użytkowej mieszkań, a więc w dużym uogólnieniu 15,3% budżetu spółdzielni.

Radogoszcz Zachód[edytuj | edytuj kod]

Osiedle Radogoszcz Zachód znajduje się na Zachód od ulicy Zgierskiej. Otaczają je: ulica Sianokosy (od północy), ulica 11 Listopada (od zachodu), aleja Włókniarzy (od południa). Osiedle powstało w latach 80. XX wieku.

Zobacz też[edytuj | edytuj kod]

Przypisy

  1. Tabela nr 13 do Uchwały budżetowej Rady Miejskiej w Łodzi z dnia 16 stycznia 2014 r.
  2. Bojanowski Tadeusz, Łódź pod okupacją niemiecką w latach II wojny światowej, 1939-1945, Łódź 1992, s. 59.
  3. „Dziennik Urzędowy”, 13 II 1946, nr 4, poz. 35. („(...) § 1. Włącza się do obszaru miasta Łodzi: gminę Radogoszcz pow. łódzkiego – całą, (...). § 2. Nowa linia graniczna obszaru miasta Łodzi biec będzie następująco: od punktu przecięcia z szosą Łódź – Zgierz, w kierunku wschodnim, wzdłuż granicy miasta Zgierza i kolonii Radogoszcz, aż do granicy wsi Łagiewniki Małe i dalej północną granicą wsi Łagiewniki Małe, do granicy osady Łagiewniki (...). Następnie, po przekroczeniu szosy Łodź – Aleksandrów, nowa linia graniczna miasta biegnie w kierunku północno-wschodnim, wzdłuż granicy pomiędzy wsiami Grabieniec, Kały AB, osadą Borowiec, wsią Marianów, wsią Żabieniec i kolonią Radogoszcz z jednej strony, a wsiami Zimna woda, Huta Aniołów i Sokołów oraz lasem miasta Zgierza z drugiej strony, aż do punktu wyjściowego, określonego na początku niniejszego paragrafu, w miejscu przecięcia południowej granicy lasu miejskiego m. Zgierza z szosą Łódź – Zgierz, w którym to punkcie zamyka się obwód nowej linii granicznej miasta Łodzi. § 3. Wykonanie niniejszego rozporządzenia porucza się ministrowi Administracji Publicznej. § 4. Rozporządzenia niniejsze wchodzi w życie z dniem ogłoszenia."
  4. "Głos Robotniczy", 19 XI 1945, nr 153, s. 3 (Echa przyłączenia Radogoszcza.).

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

  • „Głos Robotniczy”, 19 XI 1945, nr 153, s. 3 (Echa przyłączenia Radogoszcza.)
  • „Głos Robotniczy”, 20 XI 1945, nr 154, s. 5 (Echa przyłączenia Radogoszcza.)
  • „Dziennik Urzędowy”, 13 II 1946, nr 4, poz. 35 (Rozporządzenie o zmianie granic miasta Łodzi.)