Radom Air Show

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacji, wyszukiwania

Radom Air Show – cykliczna impreza organizowana co dwa lata na lotnisku Sadków w Radomiu, łącząca pokazy statków powietrznych z naziemną statyczną wystawą sprzętu wojskowego i prezentacjami firm z branży lotniczej.

Początkowo Radom Air Show był organizowany w cyklu rocznym, jednak organizatorzy, głównie ze względów finansowych, zdecydowali się na cykl dwuletni. Organizatorami imprezy są: Dowództwo Sił Powietrznych, Miasto Radom, Port Lotniczy Radom, Siły Powietrzne RP i Aeroklub Polski, honorowym patronem jest Prezydent Rzeczypospolitej Polskiej.

Historia imprezy[edytuj | edytuj kod]

Pierwszy Air Show odbył się w 1991 roku w Poznaniu na Ławicy, później dwukrotnie w 1995 i 1998 na lotnisku w Dęblinie. Od 2000 do 2003 roku pokazy organizowano co roku w Radomiu. Potem zwiększono odstępy czasowe pomiędzy poszczególnymi edycjami do dwóch lat. Celem Air Show jest zaprezentowanie możliwości polskiego i zagranicznego sprzętu wojskowego szerszej publiczności, jednak przede wszystkim są formą aktywnego wypoczynku i pomysłem na spędzenie weekendu poza domem.

Impreza jest coraz bardziej znana i co roku wzbogacana o nowe elementy, jak imprezy towarzyszące – pikniki rodzinne, różnego rodzaju targi, wystawy, masowe imprezy artystyczne (np. w 2005 roku koncert In-Grid).

Katastrofy lotnicze[edytuj | edytuj kod]

Wypadek na pokazach 1 września 2007[edytuj | edytuj kod]

Szczątki jednej z maszyn Zlin-526 po wypadku podczas Radom Air Show 2007

1 września 2007 roku podczas X Edycji Jubileuszowej "Radom Air Show 2007" wskutek zderzenia dwóch samolotów Zlin zginęli piloci grupy akrobacyjnej AZL Żelazny z Zielonej Góry: podpułkownik rezerwy mgr inżynier Lech Marchelewski (60 lat, ur. 5 lutego 1947) oraz młodszy inżynier pilot Piotr Banachowicz (25 lat, ur. 4 marca 1982).

Kolizja nastąpiła w trakcie wykonywania na trzech maszynach pętli z rozejściem u szczytu (tzw. rozeta). Samoloty miały minąć się w najniższym punkcie manewru w bardzo małej odległości od siebie, jednak z nieznanych przyczyn dwa z nich zderzyły się. Samoloty uległy niemal całkowitemu zniszczeniu, a piloci najprawdopodobniej zginęli natychmiast w momencie kolizji. Na ziemię spadły już tylko szczątki obu maszyn.

Prezydent Radomia Andrzej Kosztowniak odwołał wszystkie pokazy i imprezy towarzyszące Air Show, a także ogłosił trzydniową żałobę.

Ceremonia pogrzebowa obu pilotów odbyła się na lotnisku aeroklubu w Zielonej Górze 7 września 2007. Zgodnie z lotniczą tradycją, pamięć ich została uczczona przelotem nad lotniskiem pozostałych członków grupy.

Wypadek na pokazach 30 sierpnia 2009[edytuj | edytuj kod]

Su-27UBM na chwilę przed uderzeniem w ziemię

30 sierpnia 2009 o godz. 13:17[1] podczas pokazów rozbił się białoruski samolot Su-27UBM-1 (modernizowany w 558. Zakładzie w Baranowiczach)[2]. Spadł on w pobliże lasku niedaleko miejsca pokazu (między Małęczynem a Makowem) w odległości 100 metrów od zabudowań. Wkrótce po katastrofie policja i organizatorzy pokazu potwierdzili śmierć dwóch pilotów – pułkownika Alaksandra Marfickiego oraz pułkownika Alaksandra Żuraulewicza[3].

Podczas wstępnych analiz ustalono, że prawdopodobną przyczyną katastrofy był błąd pilota, jednak około godz. 18:00 rzecznik Ministerstwa Białorusi oznajmił, że przyczyną mogło być wessanie się ptaka do wlotu silnika[3], jest to jednak mało prawdopodobne[4].

W czasie pokazów na lotnisku w Radomiu było około 100 tys. widzów. Nikomu z nich nic się nie stało. Jak mówią świadkowie zdarzenia, piloci specjalnie wyprowadzili samolot z dala od zabudowań, aby nie zagrozić nikomu innemu podczas rozbicia się, którego piloci byli świadomi. Twierdzili też, że tuż przed wypadkiem nie słyszeli silników. Piloci otrzymali polecenie katapultowania się z maszyny, jednak zainicjowali sekwencję katapultowania zbyt późno. Prawdopodobnie próbowali posadzić maszynę w miejscu, gdzie nie ma cywilów.

Raport polsko-białoruskiej komisji, która badała wypadek (i ustaliła jego przyczynę), został utajniony przez stronę białoruską.

3 września firma "Suchoj", rosyjski producent Su-27 oceniła, że przyczyną katastrofy mogły być nieudolne modyfikacje elektroniki pokładowej samolotu, dokonane przez Białorusinów[4]. Białorusini dementowali jednak te informacje, wskazując, że remont dotyczył systemów uzbrojenia i nawigacji satelitarnej, a nie sterowania[5].

Zespoły akrobacyjne na Air Show[edytuj | edytuj kod]

Zespół Skład Zdjęcie Lata Uwagi
Baltic Bees
 Łotwa
5 × L-39 Albatros 2013
Biało-Czerwone Iskry
 Polska
7 × TS-11 Iskra Biało-czerwone Iskry, Radom 2007.JPG wystąpił we wszystkich edycjach
Biele Albatrosy
 Słowacja
8 × L-39 Albatros Aero L-39 ZA of Slovak Air Force (reg. 1701), static display, Radom AirShow 2005, Poland.jpg 2005
Frecce Tricolori
 Włochy
9 × Aermacchi MB-339 Frecce Tricolori Radom mijanka.JPG 2001
2011
Krila Oluje
 Chorwacja
6 × Pilatus PC-9 Krila Oluje Radom 3 1.JPG 2011
2013
Midnight Hawks
 Finlandia
4 × Hawk Midnight Hawks Radom 2009 i.JPG 2009
2013
Orlik
 Polska
PZL-130 Orlik
(liczebność zmienna)
wystąpił we wszystkich edycjach
Patrouille de France
 Francja
8 × Alpha Jet Patrouille de France Radom 3 1.JPG 2000
2003
2005
2011
Patrouille Suisse
 Szwajcaria
6 × F-5 Freedom Fighter Patrouille Suisse 4618.JPG 2011
2013
Patrulla Águila
 Hiszpania
7 × CASA C-101 Patrulla Aguila, spanish flag, Radom AirShow 2005, Poland.jpg 2001
2005
Red Arrows
 Wielka Brytania
9 × Hawk Red Arrows Radom 2009 b.JPG 2003
2009
Skorpion
 Polska
4 × Mi-24 2000
2001
Żelazny
 Polska
(Radom Air Show 2007)

1 x Zlin Z-526F

2 x Zlin Z-526AFS

2 x Zlin Z-50L

1 x Zlin Z-50LS

2001
2003
2005
2007
2009
Katastrofa lotnicza na Radom Air Show 2007

Wybrane samoloty, które zaprezentowano na Air Show[edytuj | edytuj kod]

Tabela obejmuje samoloty zarówno z pokazów dynamicznych, jak i z wystawy statycznej, a także wchodzące w skład zespołów wymienionych w powyższej sekcji. Nie obejmuje natomiast maszyn prezentowanych w tak zwanych bloku aeroklubowym

Typ Kraj goszczący
Kraj rejestracji
Zdjęcie
A-10 Thunderbolt  Stany Zjednoczone
AH-64 Apache Apache Longbow Air Show 2009.JPG
Alpha Jet
AMX  Włochy
An-26 Antonov An-26, Radom Air Show 2007.jpg
AS-550 Fennec  Dania
Bölkow Bo 105  Niemcy Bölkow Bo 105, Radom Air Show 2007.jpg
C-17 Globemaster III  Stany Zjednoczone Boeing-C-17 Globemaster III.JPG
C-130 Hercules Polski C-130 Radom.JPG
CASA C-101  Hiszpania Casa C-101 Aviojet of Patrulla Aguila Aerobatic Team, taxiing, Radom AirShow 2005, Poland.jpg
CASA C-295
CASA CN-235  Hiszpania CASA CN-235, Radom Air Show 2007.jpg
CM.170 Magister  Francja
Eurofighter Typhoon Eurofighter Typhoon of RAF at Radom Air Show 2009.jpg
Boeing E-3 Sentry  NATO 20110827 Boeing E-3 Sentry 8846.jpg
F-5 Freedom Fighter  Szwajcaria Patrouille Suisse 4729.JPG
F-15 Eagle
F-16 Fighting Falcon F-16 Solo Display Team Radom 2009 b.JPG
F/A-18 Hornet Spanish Hornet Radom 2009.JPG
G.222  Włochy
G-4 Super Galeb  Serbia
Gazelle  Francja Aerospatiale Gazelle of French Armee de Terre, static display, Radom AirShow 2005, Poland.jpg
JAS 39 Gripen JAS-39 Gripen down under.JPG
Hawk

 Wielka Brytania

Hawker Siddeley Harrier  Wielka Brytania
Ił-76 Belarusian Il-76 Candid at Radom AS 2009.JPG
L-39 Albatros Aero L-39 Albatros Airshow Radom 2007.jpg
L-159 Alca  Czechy Aero L-159 Alca, Radom Air Show 2007 - 1.jpg
Let L-410 Turbolet Let L-410UVP-E Turbolet, Radom Air Show 2007.jpg
LiM-2  Polska SB LiM-2 6678.JPG
M28  Polska PZL M28B Bryza, Radom Air Show 2007 (cropped).jpg
M-346  Włochy
MB-339  Włochy
Mi-2  Polska Mi-2, Radom Air Show 2007.jpg
Mi-8 Mi8MTV1 Croatia.jpg
Mi-14  Polska Mil Mi-14 of Polish Navy (reg. 1011), static display, Radom AirShow 2005, Poland.jpg
Mi-17
Mi-171
Mi-171, Radom Air Show 2007.jpg
Mi-24 Mi-24 Radom 2 1.JPG
MiG-AT  Rosja
MiG-21  Polska MiG-21.UM.9292.Radom.AirShow.2002.jpg
MiG-29 Mig 29 Radom.jpg
Mirage 2000 Mirage 2000 of French Air Force (reg. 362), static display, Radom AirShow 2005, Poland.jpg
Mirage F1  Hiszpania
P-38 Lightning  Stany Zjednoczone Zabytkowy samolot prywatny, własność Red Bulla.
Piaggio T-180  Włochy
Pilatus PC-9  Chorwacja
Puma  Francja
PZL-104M Wilga  Polska PZL-104M Wilga 2000 of Polish Border Guard (reg. SN-41YG), static display, Radom AirShow 2005, Poland.jpg
PZL-130 Orlik  Polska PZL-130 Orlik 2b.jpg
Rafale  Francja
Saab 105
Saab Safari  Dania MFI-17 Supporter, Radom Air Show 2007.jpg
SH-2 Seasprite  Polska Kaman Seasprite cropped.jpg
Su-22  Polska 6207 Su-22 Radom 2011.JPG
Su-24  Białoruś Belarusian Su-24 Fencer at Radom AS 2009.JPG
Su-25  Ukraina Su-25 Radom 3 1.JPG
Su-27 Su-27UBM Radom 2009 e.JPG Katastrofa lotnicza na Radom Air Show 2009
SW-4 Puszczyk  Polska
Tornado Panavia Tornado IDS of Luftwaffe, static display, Radom AirShow 2005, Poland.jpg
Transall C-160
TS-11 Iskra  Polska Iskra 8371.JPG
UH-60 Black Hawk 20110827 Black Hawk Radom Air Show 9577.jpg
W-3 Sokół
W-3WARM Anakonda
 Polska W-3WARM Anakonda 7088.JPG
Westland Sea King  Belgia Belgian Westland Sea King, Radom 2007.JPG

Zobacz też[edytuj | edytuj kod]

Wikimedia Commons

Przypisy

  1. Aktualności AIR SHOW – 2009. Air show – 2009 Lotnisko wojskowe w Radomiu, 2009-08-30. [dostęp 2009-08-30].
  2. Целы загінулых лётчыкаў магчыма будуць вернутыя на радзіму сёння (biał.). 2009-09-02. [dostęp 2009-09-03].
  3. 3,0 3,1 30 августа 2009 года (ros.). Министерство обороны РБ, 2009-08-30. [dostęp 2009-08-30].
  4. 4,0 4,1 Przyczyną katastrofy SU-27 w Polsce była nieudolna modernizacja. Gazeta.pl, 2009-09-02. [dostęp 2009-09-03].
  5. Летчики-снайперы Марфицкий и Журавлевич выбрали жизнь для людей, забыв о себе... (ros.) [dostęp 2010-07-08]

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]