Radziechowy

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Radziechowy
Radziechowy widziane z Matyski
Radziechowy widziane z Matyski
Państwo  Polska
Województwo śląskie
Powiat żywiecki
Gmina Radziechowy-Wieprz
Wysokość 380-560 m n.p.m.
Liczba ludności (2008) 4 541
Strefa numeracyjna (+48) 33
Kod pocztowy 34-381
Tablice rejestracyjne SZY
SIMC 0065726
Położenie na mapie województwa śląskiego
Mapa lokalizacyjna województwa śląskiego
Radziechowy
Radziechowy
Położenie na mapie Polski
Mapa lokalizacyjna Polski
Radziechowy
Radziechowy
Ziemia 49°38′46″N 19°07′51″E/49,646111 19,130833Na mapach: 49°38′46″N 19°07′51″E/49,646111 19,130833
Commons Multimedia w Wikimedia Commons

Radziechowywieś w Polsce położona w województwie śląskim, w powiecie żywieckim, w gminie Radziechowy-Wieprz.

Przez wieś przepływa potok Wieśnik, który jest częściowo uregulowany.

Ważniejsze przysiółki Radziechów: Suchedla, Kopiec.

Pochodzenie nazwy[edytuj | edytuj kod]

Pochodzenie nazwy Radziechowy nie jest jednoznaczne. W jednej wersji wskazuje się pochodzenie tej nazwy od tego, iż zmarłych "radzi tu byli chować" - być może ze względu na fakt, że parafia radziechowska była najstarsza po żywieckiej i rozciągała się aż po granicę w Zwardoniu. Druga, bardziej prawdopodobna wersja wskazuje na wywodzenie się nazwy od imienia Radziesza, Radziecha, Radzicha albo Radzieja. Najprawdopodobniej chodzi o Macieja Radwana ze śląskiego rodu Radwanitów. Nabyli oni tę ziemię i osadzili wieś na prawie polskim (ius polonicae).

Poprawna odmiana nazwy

Przyjeżdżający do Radziechów mają często kłopoty z poprawnym odmienianiem tej nazwy. Odwołując się do zasad poprawności języka polskiego, o tym jak poprawnie odmieniać nazwy własne decydują użytkownicy języka najczęściej stosujący daną nazwę - czyli mieszkańcy. Radziechowianie mówią: Mieszkam w Radziechowach. Pochodzę z Radziechów. Radziechowom potrzebna jest pilnie kanalizacja. O Radziechowach należy mówić dobrze.[potrzebne źródło]

Historia[edytuj | edytuj kod]

Jest to jedna z najstarszych wsi na Żywiecczyźnie, liczy sobie ok. 600 lat. W kronikach i dokumentach występuje jako arena wielu tragicznych zdarzeń. W roku 1656 podczas potopu szwedzkiego miejscowość została prawie całkowicie spalona, a ludność w dużej części wymordowana w odwecie za udział Górali w obronie Jasnej Góry.

W latach trzydziestych XX w. miejscowość miała charakter typowo turystyczny i letniskowy, goszczono tu wielu wczasowiczów, nazywanych wówczas letnikami.

W czasie II wojny światowej niemal cała ludność wsi została wysiedlona na Lubelszczyznę, wiele budynków zostało zniszczonych.

W roku 1954 odłączono od wsi przysiółek Twardorzeczka, który został osobną wsią i wszedł w obszar administrowany przez Gminę Lipowa.

W latach 1975-1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa bielskiego.

W 2004 roku Przybędza również przestała być radziechowskim przysiółkiem, pozostając jednak w granicach administracyjnych Gminy Radziechowy-Wieprz.

Turystyka i sport[edytuj | edytuj kod]

Widok na Radziechowy z Kopą Radziechowską w tle

Warte zobaczenia są: kościół parafialny (najstarsza jego część - prezbiterium pochodzi z końca XIV wieku), odnowiony na przełomie lat 70. i 80. XX wieku dzięki staraniom ks. Stanisława Gawlika i parafian radziechowskich oraz Kapliczka "u Dziadka". Na pobliskim wzgórzu Matyska stoi Krzyż Milenijny widoczny nawet z oddalonego o ponad 20 km Bielska-Białej. Przy drodze na Matyskę (ul. Zielona) we wrześniu 2009 roku ukończono prace nad budową wszystkich czternastu stacji drogi krzyżowej - Golgoty Beskidów.

Radziechowy to miejsce, w którym swe pierwsze kroki stawiają paralotniarze. Na zboczach wzgórz Matyska i Kopa Radziechowska (znana również jako Wapiennik) panują dobre warunki do zapoznawania się z tą dyscypliną sportu, ale również do odbywania rekreacyjnych, krótkodystansowych lotów. Oprócz szybowania w obłokach można również spróbować jazdy konnej oraz powędrować po górach. Stąd rozpoczyna się szlak szlak turystyczny niebieski na Halę Radziechowską, z której to można udać się dalej szlakiem szlak turystyczny czerwony na Baranią Górę lub Skrzyczne.

Ciekawe obiekty, ciekawe miejsca[edytuj | edytuj kod]

Pomnik ku czci ofiar II wojny światowej na Starym Cmentarzu w Radziechowach

Ludzie związani z miejscowością[edytuj | edytuj kod]

Ludzie Kościoła[edytuj | edytuj kod]

Nagrobek ks. prał. St. Gawlika na cmentarzu w Radziechowach

Przez cały okres sprawowania funkcji proboszcza dał się poznać jako dobry organizator, który interesował się nie tylko duchową opieką nad wiernymi, ale dbał o rozwój wsi, biorąc udział w licznych przedsięwzięciach związanych z rozbudową infrastruktury Radziechów.

W 2000 roku podjął inicjatywę budowy Krzyża Milenijnego na górze Matyska oraz wiodącej na jej szczyt drogi krzyżowej, którą mieszkańcy okolic zwą Golgotą Beskidów.

Rok po śmierci księdza Stanisława Gawlika Zespół Szkół w Radziechowach wybrał go za swego patrona.

Ludzie kultury[edytuj | edytuj kod]

  • Marcin Rozynek, polski wokalista rockowy, autor piosenek, producent muzyczny; mieszkał w Radziechowach i uczęszczał tu do szkoły podstawowej.
  • Monika Brodka, piosenkarka; mieszkała w Radziechowach i uczęszczała tu do szkoły podstawowej, później przeprowadziła się do sąsiedniej Twardorzeczki.

Społecznicy[edytuj | edytuj kod]

Władysław Pieronek, 1938

We wrześniu 2011 roku odsłonięto na budynku Gminnego Centrum Kultury tablicę upamiętniającą jego postać.

Ulice w Radziechowach[edytuj | edytuj kod]

Information icon.svg Osobny artykuł: Ulice i place w Radziechowach.

W roku 2000 wprowadzono w Radziechowach oficjalne nazwy ulic, pozostawiając starą numerację budynków. Oto niektóre ważniejsze dla lokalnej komunikacji ulice w Radziechowach.

Drewniane domy przy ulicy Głównej

Zobacz też[edytuj | edytuj kod]

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

  • Władysław Pieronek, Kronika Radziechów (do 1966 roku) , Źródła do Historii Ziemi Żywieckiej, Tom III (dokumenty powojenne), Kraków 2008, ISBN 978-83-925111-3-7